Yaponiyaning Nara tibbiyot universiteti olimlari har qanday qon guruhiga ega odamlar uçun mos bölgan innovatsion sun’iy qonni işlab çiqdi. Uşbu kaşfiyot tibbiyotda muhim yutuq bölişi mumkin.
Yangi texnologiya foydalaniş muddati ötgan qondan gemoglobinni ajratib olişga asoslangan. Temirga ega bu oqsil eritrotsitlarda kislorodni taşiş uçun javobgardir. Sun’iy qon hujayralarini yaratiş uçun gemoglobin barqarorlikni ta’minlaydigan va virusli infeksiya xavfini oldini oladigan sintetik himoya membranalarga joylaştiriladi.
Sun’iy qonning asosiy afzalliklaridan biri uni uzoq muddat davomida saqlaş imkoniyatidir: xona haroratida ikki yilgaça va muzlatgiçda beş yilgaça. Oddiy donor eritrotsitlari köpi bilan 42 kun saqlanadi va maxsus şaroitlarni talab qiladi.
Sintetik qonni yaratiş jarayoni 2022 yilda boşlangan. Birinçi bosqiçda 20-50 yoşdagi tört nafar soğlom erkakdan iborat uçta guruhga 100 millilitrgaça bölgan dozalarda sun’iy qizil qon tanaçalari tomir içiga inʼeksiya qilindi. Ba’zi iştirokçilarda yengil nojöya ta’sirga qaramasdan, qon bosimi kabi hayotiy belgilar barqaror bölib qoldi.
Muvaffaqiyatli natijalarga asoslanib, olimlar jarayonni tezlaştirdilar. Mart oyidan beri köngillilarga 100 dan 400 millilitrgaça sun’iy qon hujayralari eritmasi yuborildi. Agar minimal nojöya ta’sirlar tasdiqlansa, tadqiqotçilar keyingi bosqiçga ötadilar - davolaşning samaradorligi va xavfsizligini baholaş.
Sun’iy qizil qon tanaçalari 2030 yildayoq amaliy foydalanişga topşirilişi mumkin.
