Yevropa yetakchilari Ukrainada adolatli tinchlik va umumiy pozitsiyaga chaqirdi

Germaniya kansleri Fridrix Mers Rossiyaning Ukrainaga qarshi urushiga chek qo‘yish bo‘yicha ehtimoliy kelishuvga erishish jarayonida Yevropaning yagona pozitsiyasi muhim ekanini ta’kidladi.

«Ukraina bo‘yicha oldimizda muhim kun va haftalar turibdi, biz ularga yaqin hamkorlikda kirib boramiz», — dedi u dushanba kuni, 1 dekabrda, Berlinda Polsha bosh vaziri Donald Tusk bilan uchrashuvda. Uchrashuv doirasida Fransiya prezidenti Emmanuel Makron, Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy va boshqa sheriklar bilan telefon muloqoti ham bo‘lib o‘tdi.

Mers Ukrainadagi mojaroni tinch yo‘l bilan hal qilish va Kiyevni qo‘llab-quvvatlash masalalaridagi ixtiloflar tufayli Yevropa birligini buzishga yo‘l qo‘ymaslikka chaqirdi.

«Fransiya, Buyuk Britaniya, Italiya va boshqa mamlakatlar bilan birgalikda Yevropada hech kim va hech narsa mojaro yuzaga keltirmasligi uchun maxsus mas’uliyatni o‘z zimmamizga olamiz», — dedi u.

Mersning so‘zlariga ko‘ra, strategik maqsadlardan biri — Rossiyaning hali ham davom etayotgan harbiy tajovuziga qarshilik ko‘rsatayotgan Kiyevni qo‘llab-quvvatlash uchun barcha choralarni ko‘rishdir.

«Hozir biz qo‘limizdagi eng kuchli dastakdan foydalanib, nihoyat Moskvani muzokaralar stoliga o‘tqazishni xohlayapmiz», — dedi kansler.

Shuningdek, u Ukraina sheriklari YeI darajasida Rossiyaning muzlatilgan aktivlaridan foydalanish masalasida kelishuvga erishishni, shu bilan birga Kiyevga “majburan qabul qildirilgan tinchlik” variantlariga yo‘l qo‘ymaslikni ko‘zlayotganini bildirdi.

Yevropa Komissiyasi raisi Ursula fon der Lyayyen esa Yevropa yetakchilari va Volodimir Zelenskiy bilan bo‘lib o‘tgan muzokaralarni ijobiy baholadi hamda yevropaliklarning Ukraina uchun adolatli tinchlik kelishuviga erishishdagi birdamligini ta’kidladi.

Uning ta’kidlashicha, bunday kelishuv doirasida Ukraina suvereniteti to‘liq saqlanishi va unga kafolatlangan xavfsizlik ta’minlanishi lozim. Bu haqda u X ijtimoiy tarmog‘ida yozdi.

Fon der Lyayyen, shuningdek, Kiyevni moliyaviy qo‘llab-quvvatlash choralari davom ettirilishini va “Ko‘ngillilar koalitsiyasi” (Coalition of the Willing) doirasida hamkorlikni kuchaytirishni va’da qildi.

«Biz Ukrainaning mudofaa salohiyatini mustahkamlayapmiz — bu bir vaqtda o‘zimiznikini ham mustahkamlashdir», — deb qo‘shimcha qildi u.

YeIning tashqi ishlar va xavfsizlik siyosati bo‘yicha oliy vakili Kaya Kallas Rossiya boshlab bergan urushni to‘xtatish uchun Ukraina majbur bo‘lib qandaydir yon bosishga majbur etilishi mumkinligidan xavotir bildirdi.

«Agar biz bu urush tugashini va bir necha yildan so‘ng yana boshlanmasligini istasak, agar uning yanada kengayib ketmasligini xohlasak, agressiya qilgan tomon — Rossiyaga maksimal bosim o‘tkazishimiz kerak», — dedi Kallas YeI mudofaa vazirlari uchrashuvidan so‘ng.

Fransiya prezidenti Emmanuel Makron Yelisey saroyida Volodimir Zelenskiyni qabul qilar ekan, Rossiyaning Ukrainaga qarshi urushiga chek qo‘yish rejasi faqat Kiyev va Yevropaning qatnashuvi bilan yakuniy shaklga yetishi mumkinligini ta’kidladi.

«Aniq qilib aytganda, hozir hech qanday to‘liq birlamchi hujjat yo‘q, xususan hududiy masalalar bo‘yicha. Uni faqat Zelenskiy prezident sifatida ma’qullashi mumkin», — dedi u.

Makron Rossiyaning muzlatilgan aktivlari, Ukraina xavfsizligi uchun kafolatlar, uning YeIga a’zo bo‘lishi va Yevropa sanksiyalari kabi masalalar faqat yevropaliklar bilan birgalikdagi muzokaralar orqali kelishib olinishi mumkinligini qo‘shimcha qildi.

U, shuningdek, YeI Rossiyaning muzlatilgan aktivlaridan foydalanish bo‘yicha kelishuvga keladi, deya ishonch bildirdi. Biroq bu mablag‘lar Belgiya hududida saqlanayotgani sababli, Belgiya tomonining e’tirozlarini ham tushunishini aytdi.

Fransiya prezidentining so‘zlariga ko‘ra, maqsad — kelasi Yevropa kengash yig‘ilishigacha, Rojdestvodan oldin bo‘lib o‘tadigan sammitga qadar mazkur masala yuzasidan kelishuvga erishishdir.

Italiya bosh vaziri Jorja Meloni ham Makron va Zelenskiy bilan muzokaralarda qatnashib, Ukrainada tinchlikka erishish yo‘li bo‘yicha AQSh va Yevropaning pozitsiyalarini yaqinlashtirish zarurligini qayd etdi.

U, shuningdek, Volodimir Zelenskiyning urushga chek qo‘yish bo‘yicha muzokaralarda «izchil va konstruktiv yondashuvini» maqtab, Rossiya zarur kelishuvlarga erishish yo‘lida aniq amaliy qadamlar tashlashiga umid bildirdi.

Fransiya va Ukraina prezidentlari 1 dekabr kuni Yelisey saroyida bir necha soat davom etgan muzokaralar o‘tkazib, Kiyev va Moskva o‘rtasidagi ehtimoliy tinchlik kelishuvi shartlarini muhokama qildi. Ular, ayniqsa, AQSh tinchlik rejasiga va bir kun oldin Floridada Ukraina va AQSh delegatsiyalari o‘rtasidagi muzokaralar natijalariga alohida e’tibor qaratdi.

Uchrashuv chog‘ida ular bir qator Yevropa yetakchilari va NATO bosh kotibi Mark Ryutte bilan telefon orqali muloqot olib bordi.