Venesuelani 13 yil boshqargan Nikolas Maduro 2026 yilning ilk kunlarida amerikalik harbiylar tomonidan o‘g‘irlab ketildi. U va rafiqasi bir qancha og‘ir ayblar bilan Nyu Yorkda sudlanmoqda. Kun.uz 64 yoshli Maduroning hayot yo‘li va AQSh bilan ziddiyatiga sabab bo‘lgan omillar haqida hikoya qiladi.
Maduroning siyosatga kirib kelishi
Nikolas 1962 yilda ishchi oilasida tug‘ilgan. Uning otasi kasaba uyushmasi faoli edi, aynan shu omil Maduroning siyosiy maydonga kirib kelishida muhim rol o‘ynaydi. U oliy ma’lumotga ega emas, ya’ni universitetda o‘qimagan. Yoshligida bir muddat avtobus haydovchisi bo‘lib ishlagan; keyinchalik 1983 yilgi saylovoldi kampaniyasi paytida mashhur venesuelalik siyosatchi Xose Visente Rangelga tansoqchilik qilgan. 1990-yillarda Maduro Kubaga yo‘l oladi. O‘sha davrda Kuba – Lotin Amerikasidagi so‘l qanot yetakchilarini mafkuraviy va siyosiy tayyorlash markazi edi.
Nikolas vataniga qaytgach, Ugo Chaves asos solgan so‘l qanot Beshinchi Respublika Harakatiga qo‘shiladi. 1999 yilda Chaves hokimiyatni egallagach, Maduro ham mansab pillapoyalaridan juda tez ko‘tarila boshlaydi. Dastlab deputat bo‘ladi, 2006 yilda esa parlament raisi lavozimini egallaydi. Keyinchalik Chaves uni tashqi ishlar vaziri lavozimiga o‘tkazadi.
Maduro tashqi ishlar vaziri sifatida Chavesning yaqin ittifoqchisi va ishonchli safdoshi sifatida tanildi va bu lavozimda 6 yil ishladi. 2012 yilda esa vitse-prezident bo‘ldi. O‘sha yili saraton kasalligidan davolanayotgan Chaves uni o‘z vorisi deb e’lon qiladi va xalqdan uni qo‘llab-quvvatlashni so‘raydi. 2013 yil martda Ugo Chaves vafot etdi va oradan bir oy o‘tib Venesuelada navbatdan tashqari prezidentlik saylovi o‘tkazildi.
Saylovda Maduro Chavesning siyosiy merosxo‘ri sifatida, Enrike Kapriles boshchiligidagi muxolifat nomzodiga qarshi kurash olib bordi. Saylov natijalari Maduro juda oz farq bilan g‘alaba qozonganini ko‘rsatdi: rasmiy raqamlarga ko‘ra, u 50,6 foiz, raqibi Kapriles esa 49,1 foiz ovoz to‘playdi. Atigi 1,5 foizlik tafovut prezidentlik kursisini hal qiladi. Biroq bu natija muxolifat tomonidan shubha ostiga olinadi. Shu sababdan ham saylov natijasining soxtalashtirilgani haqida mish-mishlar bolalay boshlaydi. Kapriles tarafdorlari jiddiy ijtimoiy-iqtisodiy muammolar, shuningdek, “XXI asr sotsializmi”dan charchoq haqida tinmay gapirishardi.
