Germaniya TIV rahbari: Ukraina uchun xavfsizlik kafolatlari nihoyatda muhim

Germaniya tashqi ishlar vaziri Yoxann Vadeful Polsha va Fransiyadagi hamkasblari bilan birga Ukrainaga xavfsizlik kafolatlarini berish zarurligini tasdiqladi. Uning aytishicha, bunday kafolatlar tinchlikni uzoq muddatga ta’minlash uchun hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Vadeful bu haqda 7 yanvar, chorshanba kuni Parijda “Veymar uchburchagi” formatida Fransiya tashqi ishlar vaziri Jan-Noel Barro va Polsha tashqi ishlar vaziri Radoslav Sikorskiy bilan o‘tkazilgan maslahatlashuvlar yakunlari bo‘yicha bildirdi.

Yoxann Vadeful ta’kidlashicha, endilikda nafaqat jiddiy muzokaralar, balki Rossiyaga bosimni kuchaytirish vaqti ham keldi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Ukraina nafaqat o‘t ochishni to‘xtatishga, balki “jiddiy, mazmunli muzokaralar”ga ham tayyor. Endi, dedi Germaniya vaziri, navbatdagi qadamni Rossiya qo‘yishi kerak.

O‘z navbatida, Barro “ko‘ngillilar koalitsiyasi” (coalition of the willing) uchrashuviga izoh berib, ilk bor 30 tadan ortiq davlat “barqaror tinchlikka erishish va yangi hujumlarni tiyib turish” uchun o‘zaro harbiy rejalashtirishni kelishib olganini aytdi. U buni “tarixiy burilish nuqtasi” deb atadi.

Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy esa avvalroq yevropalik ittifoqchilar tomonidan aniq majburiyatlar yo‘qligidan norozilik bildirgan. “Men oddiy javob olishni istardim: ha, agar yana hujum bo‘lsa, barcha sheriklar Rossiyaga qat’iy javob beradi. Hozirgacha men aniq, bir ma’noli javob olganim yo‘q”, — dedi Zelenskiy. Shu bilan birga, u Ukraina sheriklarida xavfsizlik kafolatlarini yaratishga “siyosiy iroda” borligini qayd etdi va bunday qarorlar hali milliy parlamentlar hamda AQSh Kongressi tomonidan tasdiqlanishi kerakligini qo‘shimcha qildi.

Bu orada Ukraina va AQSh vakillari Parijda ehtimoliy o‘t ochishni to‘xtatish shartlari yuzasidan muzokaralarni davom ettirdi. Zelenskiyning so‘zlariga ko‘ra, muhokamalar Zaporijjya atom elektr stansiyasi va Rossiyaning hududlarni topshirish talabi masalalarini qamrab olgan. Bu — ikki kun ichida Amerika tomoni bilan muzokaralarning uchinchi raundi. Ukraina prezidenti Kiyev eng qiyin masalalardan ham qochmayotganini va tinchlikka erishishga to‘siq bo‘lmasligini ta’kidladi.

Zelenskiy, shuningdek, endi sheriklarga bog‘liq ekanini aytdi: ular Rossiyaning urushni yakunlashga tayyorligini ta’minlay oladimi-yo‘qmi, shuningdek davlat va hukumat rahbarlari darajasida ehtimoliy uchrashuvlarni muhokama qila olishiga.

Parijdagi “ko‘ngillilar koalitsiyasi” uchrashuvida, Fransiya prezidenti Emmanuel Makronning so‘zlariga ko‘ra, ishtirokchilar Ukrainada o‘t ochish to‘xtatilgan taqdirda “ishonchli” xavfsizlik kafolatlari bo‘yicha kelishib olgan. AQSh imzolamagan “Parij deklaratsiyasi”da ehtimoliy yarashuvni Vashington rahbarligida monitoring qilish mexanizmi haqida aytilgan.

GFR kansleri Fridrix Mers Germaniya Ukraina uchun rejalashtirilayotgan xalqaro missiyada harbiy jihatdan ishtirok etishini istisno qilmadi, ammo Ukrainaning o‘z hududida emas. Uning aytishicha, o‘t ochish to‘xtatilgandan keyin Germaniya Ukraina bilan chegaradosh NATO davlatlari hududiga kuch yuborishi mumkin. Makronning so‘zlariga ko‘ra, Fransiya Ukrainaga “bir necha ming” harbiy xizmatchini yuborishga tayyor.

AQShning maxsus elchisi Stiv Uitkoff, “ko‘ngillilar koalitsiyasi” uchrashuvida ilk bor shaxsan ishtirok etib, xavfsizlik kafolatlarini rejalashtirish “katta darajada yakunlangani”ni bildirdi. Shu bilan birga, u Rossiyaning hududiy talablari masalasi “ayniqsa tanqidiy” bo‘lib qolayotganini ham tan oldi.