AQShda Meta’ga WhatsApp maxfiyligi bo‘yicha da’vo qo‘zg‘atildi

Shifrlash (end-to-end encryption) haqidagi ommaviy bayonotlarga qaramay, Meta WhatsApp foydalanuvchilarining go‘yo “xususiy” yozishmalarining deyarli barchasiga kirish imkoniga ega, deya ma’lum qildi turli mamlakatlardan bo‘lgan da’vogarlar guruhi. Kompaniya esa bu ayblovlarni rad etmoqda.

Foto: REUTERS

Xalqaro da’vogarlar guruhi Amerikaning Meta Platforms kompaniyasini sudga berdi. Ular kompaniyani 2014 yildan beri o‘ziga tegishli bo‘lgan WhatsApp messenjerining maxfiyligi va xavfsizligi haqida yolg‘on ma’lumot tarqatganlikda ayblamoqda. Bu haqda Bloomberg agentligi yakshanba, 25 yanvar kuni xabar berdi.

23 yanvar kuni San-Fransiskodagi okrug sudiga kiritilgan da’vo arizasida aytilishicha, WhatsApp va uning bosh kompaniyasi “WhatsApp foydalanuvchilarining go‘yo ‘xususiy’ hisoblangan xabarlarining deyarli barchasini saqlaydi, tahlil qiladi va ularga kirish imkoniga ega bo‘lishi mumkin”. Bu, da’voga ko‘ra, Meta’ning shifrlash texnologiyasidan foydalanishi haqidagi ommaviy bayonotlariga qaramay sodir bo‘lyapti.

Kompaniya esa bunday shifrlashda xabarlar faqat yuboruvchi va qabul qiluvchiga ko‘rinadi, deb ishontirib keladi. WhatsApp ilovasi ham odatda (to‘g‘ridan to‘g‘ri) “ularni faqat shu chat ishtirokchilari o‘qishi, tinglashi yoki qayta yuborishi mumkin” degan ma’lumotni ko‘rsatishini ta’kidlaydi.

Biroq Avstraliya, Braziliya, Hindiston, Meksika va Janubiy Afrika fuqarolari ham bor bo‘lgan da’vogarlar bu bayonotlar yolg‘on, deya ma’lum qilgan. Ular Meta foydalanuvchilar xabarlarining mazmunini saqlaydi va kompaniya xodimlari bu ma’lumotlarga kirish imkoniga ega, deb hisoblaydi.

Da’vo arizasida aytilishicha, bu ma’lumotlarni oshkor qilishga shaxsi ochiqlanmagan ayrim “fosh etuvchilar” (whistleblowers) yordam bergan. Shu asosda da’vogarlar Meta va uning rahbariyatini butun dunyo bo‘ylab WhatsApp’ning milliardlab foydalanuvchilariga nisbatan firibgarlikda ayblamoqda.

Meta’ning rasmiy vakili Endi Stoun da’voni “jiddiy emas” deb atadi va kompaniya “da’vogarlar advokatlariga nisbatan sanksiyalar joriy qilishini” bildirdi.

“WhatsApp foydalanuvchilarining xabarlari shifrlanmagan, degan har qanday da’vo qat’iy ravishda yolg‘on va mutlaqo bema’ni, — deyiladi uning Bloomberg’ga bergan izohida. — WhatsApp o‘n yildan beri Signal protokoli asosida shifrlanadi. Bu sud jarayoni esa jiddiy emas — badiiy asardek narsa”.