AQSh razvedkasi Eron arsenali bo‘yicha yangi ma’lumotni ochiqladi

Amerika Qo‘shma Shtatlari ishonch bilan tasdiqlay oladiki, AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushi boshlanganidan beri Eron raketa arsenalining faqat taxminan uchdan biri yo‘q qilingan. Bu haqda 27 mart, juma kuni Reuters agentligi Amerika razvedkasi ma’lumotlaridan xabardor bo‘lgan besh manbaga tayanib xabar qildi.

Agentlik suhbatdoshlarining aytishicha, Eron raketalarining yana taxminan uchdan biri taqdiri to‘liq aniq emas: ular shikastlanganmi, yo‘q qilinganmi yoki bombardimonlardan so‘ng bunkerlar va tunnellarda vayronalar ostida qolib ketganmi — bu noaniq. Reuters manbalaridan biriga ko‘ra, AQSh va Isroil zarbalari natijasida Tehron ixtiyorida bo‘lgan dronlarning ham uchdan bir qismi yo‘q qilingan.

Shu bilan birga, razvedka bahosiga ko‘ra, Eron hali ham hujumlar uchun yaroqli bo‘lgan sezilarli miqdordagi raketa zaxirasiga ega, deb yozadi agentlik. Janglar tugagan taqdirda esa mamlakat shikastlangan yoki vayronalar ostida qolib ketgan raketalarning ayrimlarini qayta tiklashi mumkin.

Reuters ta’kidlashicha, AQSh Eronda urush boshlangan paytda qancha raketa bo‘lgani haqidagi razvedka ma’lumotlarini oshkor qilmagan. Isroil harbiy qo‘mondonligi vakillari esa Tehron ixtiyorida Isroil hududiga yetib bora oladigan 2500 ta ballistik raketa bo‘lganini bildirgan.

Bundan bir kun oldin AQSh prezidenti Donald Tramp vazirlar mahkamasi yig‘ilishida, janglar tufayli amalda yopilib qolgan Ho‘rmuz bo‘g‘ozi va neft narxlarining keskin oshishi haqida gapirar ekan, Eronda “juda kam raketa” qolganini, ammo buning o‘zi ham yetarli emasligini aytgan edi. “Biz ularning raketalarining 99 foizini yo‘q qilganimizni aytyapmiz. Bir foiz ham qabul qilib bo‘lmaydi, chunki 1 foiz — bu bir milliard dollarlik kema korpusiga urilishi mumkin bo‘lgan raketa degani”, dedi prezident.

Iroq urushi faxriysi va Demokratik partiya a’zosi Set Moulton Reuters bilan suhbatda Trampning Eron arsenali deyarli to‘liq yo‘q qilingani haqidagi bayonotlarini rad etdi. “Agar Eron aql bilan ish tutgan bo‘lsa, u o‘z imkoniyatlarining bir qismini saqlab qolgan — u bor narsaning hammasini ishlatmayapti. Va u pistirmaga tayyorgarlik ko‘rmoqda”, dedi siyosatchi.

Isroil harbiylari esa Eron bilan urush davomida mamlakat hududida joylashgan raketa uchirish qurilmalarining taxminan 70 foizi yo‘q qilingan, deb hisoblamoqda. Biroq qolgan 30 foiz tizimlarni yo‘q qilish “qiyin” bo‘ladi.

Isroil va AQSh 28 fevral tongida Eron hududidagi obektlarga ommaviy zarbalar berib, Eronga qarshi urushni boshladi. Eron oliy rahbari Ali Xominaiy hamda bir qator yuqori lavozimli amaldorlar va kuch ishlatar tuzilmalar vakillari o‘ldirildi.

O‘ldirilgan Ali o‘rniga uning 56 yoshli o‘g‘li Mujtaba Xominaiy keldi, ammo urush boshlanganidan beri qariyb bir oy o‘tgan bo‘lsa-da, u biror marta ham omma oldida ko‘rinish bermadi yoki videomurojaat bilan chiqmadi.

Tramp janglar boshlanganidan buyon bir necha bor AQSh “allaqachon Eronda g‘alaba qozongani”ni ta’kidladi, ammo shu bilan birga NATO davlatlaridan operatsiyada yordam so‘radi, buni ittifoqchi davlatlarni haqorat qilish va tahdidlar bilan amalga oshirib bordi. Mart oyi oxiriga kelib esa Amerika yetakchisi Tehron “juda ham kelishuv tuzishni istayapti” va unga iltimoslar bilan murojaat qilayotganini ayta boshladi, biroq Eron tomoni AQSh bilan mazmunli muzokaralar olib borilayotganini inkor etmoqda.