Ho‘rmuz bo‘g‘ozi: AQSh 70 ta kemaga yo‘l ochib bergan

Nashr manbalariga ko‘ra, mazkur kemalarning aksariyati bo‘g‘ozdan transponderlarini o‘chirgan holda harakatlangan. Shu bilan birga, mansabdorlar xavfsizlik nuqtai nazaridan operatsiyalar o‘tkazilgan vaqt va aniq marshrutlarni oshkor qilmagan.

Ularning ta’kidlashicha, kamida bir holatda kema Eron sohillaridan ancha uzoqdagi yo‘nalish bo‘ylab harakatlangan. Bunga sabab, ruxsatsiz ravishda Eron sohillari yaqinidan o‘tishga uringan kemalarga hujum qilinishi ehtimoli juda yuqori ekani bilan izohlanadi.

Shu bilan birga, AQSh yordamida Ho‘rmuz bo‘g‘ozidan o‘tgan kemalar soni mojaro boshlanishidan oldingi ko‘rsatkichlar bilan taqqoslanganda ancha kam. Urush boshlanishidan avval mazkur bo‘g‘oz orqali har kuni 100 dan ortiq tijorat kemasi harakatlangan bo‘lsa, hozirda CENTCOM ma’lumotlariga ko‘ra, bu raqam kuniga taxminan uchtani tashkil etmoqda.

Nashrning yozishicha, AQShning bu turdagi yordami dengiz tashuvlari sohasida ma’lum bo‘lsa-da, Vashington bu haqda keng jamoatchilikka ma’lum qilishdan qochmoqda. Bu esa kemalarga qarshi ehtimoliy Eron hujumlarining oldini olish maqsadida qilinmoqda.

Bundan tashqari, may oyi boshida AQSh prezidenti Donald Tramp Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali kemalar harakatini ta’minlashga qaratilgan “Ozodlik loyihasi” operatsiyasini vaqtincha to‘xtatgan. Shundan keyin CENTCOM kemalarni bo‘g‘ozdan o‘tishga rag‘batlantirgan, ammo ularni harbiy-dengiz kuchlari orqali kuzatib bormagan.

Dengiz statistikasi sohasiga ixtisoslashgan Kpler kompaniyasi ma’lumotlariga ko‘ra, 1 martdan 19 maygacha Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali amalga oshirilgan 895 ta o‘tish holatining yarmidan ko‘prog‘i Eron hukumati bilan kelishilgan marshrutlar hissasiga to‘g‘ri kelgan. Qariyb 40 foiz kema esa transponderlarini o‘chirgan holda yoki yo‘nalishini oshkor qilmasdan harakatlangan.

Ho‘rmuz bo‘g‘ozi atrofidagi blokada aprel oyidan buyon davom etmoqda. Tehron kema egalaridan o‘tishni kamida muvofiqlashtirishni talab qilmoqda, Vashington esa tankerlarning Eron portlariga kirishini cheklagan.

Shu bilan birga, Axios portali may oyi oxirida AQSh va Eron muzokarachilari urushni tartibga solish bo‘yicha dastlabki kelishuvga yaqinlashganini xabar qildi. Biroq Donald Tramp hali bu kelishuvni qo‘llab-quvvatlamagan.

OAV ma’lumotlariga ko‘ra, AQSh prezidenti Tehron yadroviy qurol yaratish rejalaridan voz kechgan taqdirdagina bitimni ma’qullashi mumkin.

Eron rahbariyati esa Vashington bilan urushni to‘xtatish bo‘yicha yakuniy kelishuvga hali erishilmaganini ma’lum qilgan.