Pokiston: AQSh va Eron kelishuv matni bo‘yicha kelishib oldi

Pokiston bosh vaziri Shahboz Sharifning 12 iyun kuni ma’lum qilishicha, AQSh va Eron o‘rtasidagi tinchlik kelishuvining yakuniy matni bo‘yicha kelishuvga erishilgan.

Uning ta’kidlashicha, Pokiston vositachilik qilayotgan muzokaralar natijasida tomonlar hujjatning oxirgi variantini ma’qullagan. Ayni paytda Islomobod Vashington va Tehron bilan kelishuvni amalga oshirishning keyingi bosqichlari bo‘yicha yaqin hamkorlik olib bormoqda.

AFP agentligi suhbatlashgan AQSh hukumatidagi manbaga ko‘ra, Vashington kelishuvning yaqin kunlarda imzolanishi ehtimolini 80–85 foizga baholamoqda. Reuters agentligi manbalari esa hujjat 14 iyun kuni — AQSh prezidenti Donald Trampning 80 yoshlik yubileyi sanasida imzolanishi mumkinligini bildirgan.

Ma’lum qilinishicha, kelishuvning asosiy shartlaridan biri Eronda boyitilgan uran zaxiralarini mamlakat hududidan olib chiqish va yo‘q qilish hisoblanadi.

Shu kuni Eronning Mehr agentligi AQSh va Eron o‘rtasidagi 14 banddan iborat memorandum loyihasini e’lon qildi. Unda harbiy harakatlarni zudlik bilan to‘liq to‘xtatish, Isroilning Livandagi hujumlarini bekor qilish, AQSh qo‘shinlarini Eron chegarasiga yaqin hududlardan olib chiqish, Eron portlariga nisbatan qo‘llanayotgan cheklovlarni bekor qilish hamda Ho‘rmuz bo‘g‘ozini 30 kun ichida qayta ochish kabi bandlar mavjud.

Kelishuvni imzolash uchun ehtimoliy maydon sifatida Shveytsariya ko‘rib chiqilmoqda. Mamlakat Tashqi ishlar vazirligi Vashington va Tehron bilan doimiy muloqotda ekanini bildirib, tomonlar rozi bo‘lgan taqdirda imzolash marosimini o‘tkazishga tayyorligini ma’lum qildi.

Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Arag‘chi ham kelishuv har qachongidan ham yaqinlashganini ta’kidladi. U muzokaralar to‘liq yakunlanmaguncha ommaviy axborot vositalarini hujjat mazmuni bo‘yicha taxminlar qilishdan tiyilishga chaqirdi.

Shu bilan birga, Arag‘chi Eronni mojaroda g‘olib tomon sifatida baholab, Isroilni tinchlik jarayoniga to‘sqinlik qilishga urinayotganlikda aybladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, kelishuvning ikkinchi bosqichida Eron yadroviy dasturi va mamlakatga qarshi joriy etilgan sanksiyalarni bekor qilish masalalari muhokama qilinadi.

Avvalroq AQSh prezidenti Donald Tramp Eronga qarshi rejalashtirilgan zarbalarni bekor qilganini ma’lum qilib, Tehron bilan «ajoyib kelishuv» yaqin kunlarda Yevropada imzolanishi mumkinligini aytgan edi. Shuningdek, u kelishuv Eronning yadroviy qurolga ega bo‘lishining oldini olishini va Ho‘rmuz bo‘g‘ozi qayta ochilishini ta’kidlagan.

Biroq Eron Tashqi ishlar vazirligi rasmiy vakili Ismoil Baqoiy Tehron hali kelishuv bo‘yicha yakuniy qaror qabul qilmaganini bildirgan. Eron parlamenti spikeri Muhammad Boqir G‘olibof esa AQShning qarorlari mintaqadagi vaziyatni yanada murakkablashtirishi mumkinligidan ogohlantirgan.