15-sentabr kuni Samarqandda shaxmat tarixidagi eng yirik jamoaviy turnir - 46-Butunjahon shaxmat olimpiadasining tantanali ochilish marosimi boʻlib oʻtadi. Musobaqada butun dunyodan rekord hisobdagi 398 ta jamoa, 1974 nafar shaxmatchi va 240 nafar grossmeyster ishtirok etadi.
Turnir favoritlari
Ayollar oʻrtasidagi turnirda amaldagi chempion - eng kuchli tarkibda kelgan Hindiston terma jamoasi oltin medalga asosiy daʼvogar hisoblanadi. Boshlangʻich raqamlarga koʻra, hindistonliklarning asosiy raqiblari Gurjiston, Xitoy, Qozogʻiston va AQSH jamoalari boʻlishi kutilmoqda.
Erkaklar turnirida AQSH terma jamoasi birinchi boshlangʻich raqamni oldi. Ikkinchi oʻrinda - tarkibida hozirgi shaxmat qiroli Gukesh Dommaraju ishtirok etayotgan 2024-yilgi chempion Hindiston terma jamoasi. Uchinchi raqam - turnir mezboni, Javohir Sindarov boshchiligidagi Oʻzbekiston terma jamoasiga tegishli.
Musobaqa formati
Olimpiada Shveysariya tizimi boʻyicha 11 turda oʻtkaziladi. Har bir jamoa tarkibi 4 nafar asosiy va 1 nafar zaxira oʻyinchidan iborat. Vaqt nazorati klassik: dastlabki 40 ta yurish uchun 90 daqiqa va qolgan partiya uchun 30 daqiqa, birinchi yurishdan boshlab har bir yurishdan keyin 30 soniya qoʻshiladi.
Matchdagi gʻalaba uchun jamoa ikki ochko, durang uchun esa bir ochko oladi. Ochkolar teng boʻlib qolganda, qoʻshimcha koʻrsatkichlar hisobga olinadi: Berger koeffitsiyenti (raqiblar toʻplagan ochkolar yigʻindisi) va jamoa ishtirokchilarining shaxsiy hisobdagi umumiy natijasi.
Sovrinlar
Erkaklar oʻrtasidagi turnir gʻolibi Lord Frederik Gustavus Gamilton-Rassel kubogini qoʻlga kiritadi.
Ayollar oʻrtasidagi turnir gʻolibi esa - Vera Menchik kubogini.
Ikkala turnirda ham yakuniy oʻrinlar yigʻindisi eng kam boʻlgan mamlakat Nona Gaprindashvili kubogi bilan taqdirlanadi.
FIDE prezidenti saylovi
Turnir bilan bir vaqtda FIDE Kongressi boʻlib oʻtadi. 26-sentabr kungi Bosh assambleyada Xalqaro shaxmat federatsiyasining yangi prezidenti saylanadi. Bu lavozim uchun uchta nomzod kurash olib boradi: germaniyalik Yan-Henrik Byuttner, rossiyalik Vadim Rozenshteyn va qozogʻistonlik Timur Turlov.
