«Ориат Доно» радиосидаги «Футбол плюс» дастурининг кечаги сонида шарҳловчи Даврон Файзиев қизиқ бир гап айтди. Якунланган жаҳон чемпионати ғолиби ҳақида фикр билдирар экан, Даврон французларнинг у қадар ёрқин ўйин кўрсатмаганликларини таъкидлади ва айнан шу чемпионатдан кейин «қойил, ана энди мен ҳам Франция мухлисиман» дейдиганлар кўп топилмаслигини айтди. Мен бу фикрга тўлиқ қўшиламан.
Шу ўринда ўйлаб ҳам қолдим, бирор жамоа мухлисига айланиш қандай шартлар асосида амалга ошади? Жамоа жуда кучли ва ҳужумкор ўйнаши керакми? Ёки ажойиб финтлар ва комбинациялар мухлисларни ўша жамоа беморига айлантирадими? Нима деб ўйлайсиз?
Масалан, мен кейинги ҳаётим учун ўзимга терма жамоа танлаган 1994 йилги мундиалда Италия терма жамоаси мухлисига айланиб қолганман. Ўша Италия у қадар кучли эмасди, чиройли ўйнамасди. Гуруҳда тўрт жамоа бир хил очко тўплаб, бир хил тўплар нисбатига эга бўлган - бечора Норвегия камроқ гол ургани учун сўнгги ўринни эгаллаб қолган холос. Нигерияни фақат сўнгги дақиқадаги гол эвазига ҳисобни тенглаштириб, кейин ютиб кетишганди. Болгария билан ўйин чемпионатнинг энг зерикарли ўйинларидан бири бўлганди, финал ҳам.
Ёки аксарият «Манчестер Юнайтед» мухлисларидан сўрасам, ўша машҳур 1999 йилги финални ёдга олишади ва айнан ўша оқшом «қизиллар»га мухлис бўлиб қолганликларини айтишади. Аслида ўша ўйинда Фергюсон шогирдлари рақибдан анча кучсиз ўйнашган, «Бавария»га ачиниш керак эди кўпроқ, назаримда. Ёки 2005 йилдаги Истанбул оқшоми ҳам «Ливерпуль» мухлислари сонини каррасига ошириб юборган. Хўш, бу саналган жамоаларнинг умумийлиги нимада?
Комбинацион футбол? Йўқ. Кучли ўйин? Йўқ. Юлдуз футболчилар? Унчаликмас. Менимча, бу жамоалардаги умумийлик - эмоция. Ҳис-ҳаяжон. Бу жамоалар ўша турнирда ёки ўйинда мухлисларга ҳаяжон тақдим эта олишган. Умуман, бирор обьектни ёқтириб қолиш, унинг мухлисига айланиш эмоционал жараён - ўша пайтда ҳис қилинган туйғулар бирламчи вазифани бажаради.
Ўша Италияга қайтсак. Сўнгги дақиқаларда бир киши кам бўлиб турган ҳолда, ҳисобни тенглаштириш томошабинга қандай кучли эмоция берганини тасаввур қила оласизми? Баджонинг хатоси ёки? «Манчестер Юнайтед» ва «Ливерпуль»нинг бир қарагандаги имконсиз вазияти-чи?
Биз ўзимиз эслайдиган жаҳон чемпионларига яхшилаб эътибор берсак, ҳар бир турнирда бу жамоаларнинг ёрқин, эсда қоларли, ҳаяжонли лаҳзаларини айтиб бера оламиз. Тўрт йил олдинги чемпион ҳақида гап борганда, табиийки, Бразилия устидан қозонилган 7:1 эсга келади. Африкадаги мундиалда Испания илк ўйинда мағлубиятга учраганди, кейинги ҳар бир ўйинда дор устида юрди. Гуруҳдаги сўнгги ўйингача испанларнинг кейинги босқичга чиқишлари аниқ эмасди. Кейин Парагвай, Португалия...








