Товарларни божхонада электрон шаклда декларациялаш тартиби янада такомиллаштирилади

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси “Товарларни божхонада электрон шаклда декларациялаш тартибини янада такомиллаштириш тўғрисида”ги қарорни қабул қилди.

Ҳужжатга кўра, Ўзбекистон Республикаси президентининг “Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона хизмати органлари фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида” 2018 йил 12 апрелдаги ПФ-5414-сон фармонига мувофиқ 2018 йил 1 июлдан бошлаб ташқи иқтисодий фаолият иштирокчилари божхона брокерларига мурожаат қилмасдан божхона юк декларацияларини Интернет тармоғи орқали реал вақт режимида тўлдириш ва божхона органларига тақдим этиш ҳуқуқига эга.

Товарларни божхонада электрон шаклда декларациялаш тартиби тўғрисидаги низомга кўра, Ягона автоматлаштирилган ахборот тизимининг ваколатли органлар ахборот тизимлари билан алоқаси маълумотларни ўтказиш телекоммуникация тармоғи орқали амалга оширилади.

Электрон декларациялаш жараёни тўрт босқичдан иборат бўлиб, жумладан:

биринчи босқичда-ваколатли органлар томонидан мажбурий тартибда ЯААТга идоралараро ҳамкорлик даражасида рухсат этувчи ва бошқа ҳужжатлар, шунингдек, ваколатли органлар рўйхатига асосан рухсат этувчи ва бошқа ҳужжатлар киритилади;

иккинчи босқичда - декларацияловчи шахс электрон декларация ҳамда тақцим этиладиган ҳужжатларни тайёрлайди, ўзининг электрон рақамли имзоси билан тасдиқлайди ва ТЭДААТ орқали божхона органига юборади.

Декларант рўйхатга божхона расмийлаштируви бўйича мутахассис ёхуд бошқа шахс тўғрисидаги маълумотларни киритиши ҳамда унинг томонидан божхона органларига электрон декларацияни тақдим этиш ваколат муддатини кўрсатиши керак, бундан хорижий давлатларнинг дипломатик ва консуллик муассасалари мустасно.

учинчи босқичда - электрон декларация ва тақдим этиладиган ҳужжатлар келиб тушгандан сўнг ЯААТ электрон декларация тўлдирилиши ва тақдим этилган ҳужжатлар тўғри тўлдирилганлиги бўйича дастлабки автоматлаштирилган мантиқий назоратни амалга оширади.

тўртинчи босқичда — божхона органи ходими божхона расмийлаштирувини қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширади.

Расмийлаштирув жараёнида номувофиқликлар (тафовутлар) ёхуд божхона қонунчилиги бузилиши ҳолатлари аниқланса, божхона органи ходими уч соат ичида декларацияловчи шахсга бартараф этилиши лозим бўлган камчиликлар рўйхатини ўз ичига олган электрон хабарнома жўнатади ёки тақдим этилаётган ҳужжатларнинг қоғоз манбаларда талаб қилиш ҳуқуқига эга.

Қоғоз манбалардаги ҳужжатларни ўрганиш натижасида божхона органи ходими:

божхона қонунчилиги бузилиши мавжуд бўлмаган ҳолатда - тақдим этилган ҳужжатларни тўлиқ миқдорда тақдим этган шахсга қайтаради;
ҳуқуқбузарлик аниқланганда - қонунчиликда белгиланган чораларни кўради.

Божхона органлари бошқа ваколатли органларда мавжуд зарур ҳужжатлар ва маълумотларни электрон шаклда ахборот алмашинуви йўли билан мустақил равишда олади.

Божхона органлари божхона расмийлаштирувини амалга оширишда қонун ҳужжатларига ва Ўзбекистон Республикаси халқаро шартномаларига риоя этилишини таъминлаш мақсадида хавфларни бошқариш тизимини қўллаши мумкин.

БЮДни тўлдириш ҳамда электрон декларацияларни автоматик ҳолда рўйхатга олиш ва тақсимлаш тизими ишлаши тартиби ДБҚ томонидан белгиланади.

ДБҚ божхона юк декларациялари ҳамда тақдим этиладиган ҳужжатларнинг электрон шаклини тасдиқлайди ва ўзининг расмий веб-сайтига жойлаштиради.

Тақдим этиладиган ҳужжатларнинг электрон шакли белгиланмаган ҳолатда ушбу ҳужжатларнинг сканер орқали олинган нусхалари тақдим этилади.

ЭРИни тарқатиш ва унинг ҳисобини юритиш Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Янги технологиялар илмий-ахборот маркази- электрон рақамли имзолар калитларини рўйхатга олиш маркази томонидан ташкил этилади.

Электрон ҳужжатларни тақдим этганда, қуйидагилар электрон ҳужжатлар алмашинуви иштирокчилари ҳисобланади:

а) рухсат этувчи ва бошқа ҳужжатларни ЯААТга киритувчи ва узатувчи ваколатли органлар ходимлари;
б) ТЭДААТга электрон декларация ва электрон шаклда тақдим этиладиган ҳужжатларни тақдим этувчи декларацияловчи шахслар;
в) электрон декларация ва электрон шаклда тақдим этиладиган ҳужжатларни расмийлаштирувчи божхона органи ходимлари.

Электрон декларацияни имзолаш ваколатига эга бўлган жисмоний шахс (электрон рақамли имзо калитининг эгаси) электрон декларацияда кўрсатилган маълумотларни ўз электрон рақамли имзоси билан тасдиқловчи шахсдир.

ДБҚнинг дастурий-аппарат воситалари декларацияловчи шахсларнинг ЭРИсининг ҳақиқийлиги ва уларнинг рўйхатда мавжудлигини текшириш жараёнини, шунингдек, электрон шаклдаги ТЭДААТ ва ЯААТга келиб тушиш сана ва вақтини кўрсатувчи рухсат берувчи ва бошқа ҳужжатларни қабул қилишни таъминлайди.

Божхона органлари, декларантлар ва божхона брокерлари қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ва муддатларда электрон декларациялар ва электрон шаклда тақдим этиладиган ҳужжатларнинг сақланишини таъминлайди.

Электрон декларацияни тўлдиришда асос бўлган қоғоз шаклидаги ҳужжатларнинг сақланиши бўйича жавобгарлик қонун ҳужжатларига мувофиқ декларант зиммасига юкланади.

Декларант электрон декларацияни тўлдиришда асос бўлган қоғоз шаклидаги ҳужжатларнинг хавфсиз сақланиши шароитларини таъминлаши ва уларга ўзгартириш киритишдан ҳимоялаши шарт.

Декларант томонидан божхона органларига электрон декларация ўз номидан тақдим этилганда, у қонун ҳужжатларида белгиланган божхона расмийлаштируви бўйича мутахассиснинг ҳуқуқ ва мажбуриятларига эга бўлади.

Электрон декларацияларнинг қоғоз шаклидаги нусхаларини божхона органлари томонидан тасдиқлаш тартиби ДБҚ томонидан белгиланади.

Электрон декларациялардаги аниқ келишувлар ва уларнинг ташқи иқтисодий фаолият қатнашчиларига боғлиқлиги тўғрисидаги маълумотлар конфиденциал ҳисобланади.

Аниқ ташқи иқтисодий фаолият иштирокчиларининг амалга оширган операциялари тўғрисидаги маълумотларни тақдим этиш тақиқланади, қонунчиликда назарда тутилган ҳолатлар бундан мустасно.