Яқинда Ўзбекистоннинг энг яхши олимлари ва университетларини тақдирлашга бағишланган ScopusAwards маросими бўлиб ўтди. Бу Ўзбекистонда ушбу йўналишдаги биринчи тадбир ҳисобланади. Ғолиблар Elsevier илмий журналларида чоп этилган мақолалар бўйича сараланади. Kun.uz ўзбекистонлик олимлар ва университетлар вакилларининг халқаро рейтинглардан ўрин олиш учун билишлари керак бўлган маълумотлардан хабардорлигини ошириш мақсадида Elsevier’нинг Марказий Осиё бўйича минтақавий директори Алия Оспанова билан интервью ташкиллаштирди.
- Суҳбатимиз авввалида ўқувчиларга тушунарли бўлиши учун Elsevier ўзи нима эканига оид изоҳ бериб ўтсангиз.
- Elsevier бугунги кунда дунёдаги энг катта илмий компания ҳисобланади. Компаниямизнинг асосий мақсади бутун жаҳонда илм-фанни ривожлантиришдир. Elsevier 1880 йилда ташкил топган ва ўша даврдан то 2019 йилга қадар бизнинг журналларимиз энг кўп ўқилувчи ва энг кўп ҳавола берилувчи илмий журналлар ҳисобланади. Улар дунё миқёсида энг юқори импакт-омил (илмий журналнинг моҳият кўрсаткичи)га эга, яъни бошқача айтадиган бўлсак, масалан, Ўзбекистон олимларининг бизнинг журналларимизда чоп этилувчи мақолаларига ўртача 9-11 марта ҳавола берилади, бу эса жуда юқори кўрсаткичдир.
Ҳозир Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги томонидан мамлакатдаги барча университетларга Elsevier жиҳозларидан фойдаланиш, барча журналларимиз ва илмий мақолаларимизни бепул юклаб олиш, шунингдек журналларимизда мақолаларни чоп этиш имкони тақдим этилмоқда. Бу, масалан, андижонлик олим мақоласининг Стэнфорд олими билан бир журналда чоп этилиши, Ҳарвард олимига эса Фарғона олимининг мақолаларини ўқиши учун имкониятдир. Менинг фикримча, бу барча чегараларни йўқ қилувчи ва Ўзбекистон илм-фанига жаҳон майдонига чиқишга ёрдам берувчи ажойиб имконият ҳисобланади.
- Шу ўринда Scopus рейтинглар коэффициенти қандай ҳисобланишига ойдинлик киритсак. Бундай жараёнларни ҳали яхши тушунмайдиган ёш олимларимиз халқаро рейтинглардан қандай ўрин олиши мумкин?
- Scopus – дунёнинг энг нуфузли илмий-таҳлил рейтинг платформаси бўлиб, у илмий мақолалар муаллифлари, олимлар рейтинги, журналлар, ташкилотлар, мамлакатлар рейтингларини тузиш имконини беради. Улардан қандай ўрин олиш мумкинлиги ҳақида гапирадиган бўлсак, бажарилиши керак бўлган асосий вазифа – илмий мақола ёзиш. Рейтингда ўсиш учун мазкур илмий мақолага ҳавола берилиши керак (қанча кўп бўлса, шунча яхши), олимлар ўз маърузаларида уни тилга олишлари керак. Бу ушбу мақолага ҳавола берилиши унинг илмий ҳамжамият учун ҳақиқатда муҳим эканини билдиради. Рейтингларимиз шу тарзда тузилади.
