2009-2012 йилларда Пеп Гвардиола «Барселона»ни Европанинг энг кучли клубига айлантирганда, эсингизда бўлса, «Ла Масия» академияси ҳақидаги мақолалар, маълумотлар ҳам кўпайиб кетганди. Ростданам, ўша таркибда клубнинг жуда кўп тарбияланувчилари тўп суришган – Месси, Пуйоль, Иньеста, Хави, Вальдес, Пике, Фабрегас, Бускетс, Педро, Алькантара, Тельо, Куэнка – ҳозир эсимга келганларидан бутун бошли, кучли таркиб ҳосил қилиш мумкин.

Ҳамма «Ла Масия» тажрибасини ўргана бошлаган – у ерда таълим жуда қаттиқ экан, интизомни биринчи ўринга қўйишаркан, жуда кучли мураббийлар ишлар экан, маълум бир услубга мослаб етиштирар эканлар ва ҳоказо. Балким мана шундай маълумотларни ўқиб туриб, «Барселона» мухлислари яқин эллик йилда уларни ҳеч ким тўхтата олмаслиги ва ҳатто янги янги Мессилар ҳар беш йилда «конвейер»дан чиқиб туришига ҳам ишонган бўлишлари мумкин.

Лекин йиллар ўтди. Юқорида саналганлардан икки футболчи ҳамон «Барселона»да ўйнамоқда. «Ла Масия»нинг кейинги битирувчилари эса, бири «Вулверҳэмптон»да захирада тушиб турибди, яна бири «Уотфорд»да ўйнайди, яна Испаниянинг турли жамоаларида ўйнаётганлар бор, масалан, Сандро Рамирес «Малага» таркибида собиқ клубига гол уриб, қаттиқ нишонлаворгани учун мухлислар ёмон кўриб қолишган. Ҳозир у Сосьедадда. Яна Эктор Беллерин, кўпчилик балки билмас, аммо унинг ҳам «Ла Масия» тарихи бор.  

«Барселона» таркибида эса, Жорди Альба «Валенсия»га кетишдан олдин айнан «Барселона» академиясида шуғулланган, Сержио Роберто баъзи баъзида асосий таркибда кўринади, Рафинья жароҳатланган. Яна бир неча нафар баъзи ўйинларда захирадан майдонга тушиб турган, келажаги номаълум ёшлар бор. Яъни, бугунги ҳолат «Ла Масия»нинг айтайлик, бошқа клублар академияларидан яққол устунлигини кўрсатмай қўйди. «Барселона» эса, сўнгги йилларда 100 миллиондан қиммат футболчиларни энг кўп сотиб олган жамоа бўлиб турибди. Ҳатто, тайёр юлдузларни жалб қилишни хуш кўрадиган «Реал» таркибида муваффақиятли тарбияланувчилар кўпроқдек.

Нима бўлди, демак ҳаммаси иқтидорларнинг туғилишига боғлиқ экан-да, янги Иньеста туғилмаса, ҳар қандай тизим ҳам янги Иньеста ишлаб чиқара олмас эканда?

Бошқа томондан, ўша муваффақиятли «Барселона» давридаги футболчилар ёки масалан, «Ферги болалари» бўлиб 90-йилларда Европани забт этган «Манчестер Юнайтед» тарбияланувчиларнинг биографиясини ўргансангиз, уларнинг бу даражада етишишига тизимнинг аҳамияти катта эканини кўрамиз. Айтайлик, «Барселона»даги тизим Мессининг етишиб чиқиши, ундан олдинги ва кейинги тарбияланувчилар билан жипс бўлиб, ажойиб жамоага айланишлари учун идеал мос эди. Айнан шу тизимдан чиққан Пеп Гвардиола Мессининг ўсиши учун Роналдиньодан воз кечади, Бускетсга ишониб, Ван Боммел билан хайрлашади. Клуб – мураббий – футболчилар ўртасидаги уйғунликсиз балки биз ўша «Барселона»ни кўрмасмидик...