Феврал ойида «Юксалиш» ҳаракати Ўзбекистондаги бошқарувчи компаниялар фаолиятини ўрганди. Тадқиқотда 371 та кўп қаватли уйнинг бошқарув ҳолати, 109 та бошқарувчи компания фаолияти, шунингдек, истеъмолчиларнинг фикр ва баҳоларини аниқлаш мақсадида 2340 респондент ўртасида ижтимоий сўров ўтказилди.
Жумладан, 52 та кўп қаватли уйларда 16 та бошқарув ширкати тегишли тартибда таъмирланмаган ёки ертўлаларга умуман хизмат кўрсатмаган, шу сабабли улар чиқиндидан тозаланмаган. 34 та бинода 18 та бошқарув компанияси томонидан фасад қисмларини жорий таъмирлаш ишлари амалга оширилмагани уларни таъмирлаш заруриятига олиб келган.
Мониторинг давомида кўп қаватли уйларда яшовчилар билан бошқарувчи компаниялар фаолияти юзасидан суҳбатлар ўтказилди. Маълум бўлишича, 112 та кўп қаватли уй ва унга туташ ҳудудларда ободонлаштириш ишлари амалга оширилмаган. Респондентларнинг 35,8 фоизи бошқарувчи компаниялар фаолиятини қониқарсиз деб таъкидлаган.
Бундан ташқари, кўп қаватли уйлар эгаларига биноларни бошқариш шаклини эркин танлаш имконияти берилмаган ҳолатлар аниқланган. Бир қатор ҳолларда «Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги қонуннинг 4-моддасида фуқароларнинг товар, иш ёки хизматни эркин танлаш ҳуқуқини ҳамда тегишли сифат талабини кафолатлайдиган бузилиш ҳолатлари аниқланган.
«Ушбу стандартларнинг бузилиши бошқарув компаниялари ва мулкдорлар ўртасида тизимли низоларга олиб келиши мумкин. Одатий муаммоларга эгаларининг икки томонлама шартномалар тузишдан бош тортиши, мажбурий тўловларни тўламаслик, хизматлар сифати пастлиги ва амалда кўрсатилмаган хизматлар учун ҳақ олиш киради», – дейилади ҳисоботда.
Бундан ташқари, битта бошқарув компаниясига салоҳияти ва техник имкониятларини ҳисобга олмай 100 дан ортиқ кўп қаватли уйларга хизмат кўрсатиш ишониб топширилган ҳолатлар мавжуд. Масалан, Урганчда «Хоразм шинам уйлар» МЧЖ 307 та уйга хизмат кўрсатмоқда, Асака туманида «Био Тех Сервис» МЧЖ – 172 та уй, Самарқанддаги «Самарқанд Олтин Аср» МЧЖ – 167 та уй, Когонда «Бахшулло Камолиддин» МЧЖ – 131 та уй, Термизда 2 та «Сарвар Термез Сервис» МЧЖ – 1 та уй.
Мулк эгалари билан суҳбатда маълум бўлдики, уларнинг баъзилари ўз биносини қайси компания бошқараётганини ҳам билмайди, бироқ айни пайтда улар ҳақиқатда олмаган хизматлар учун ҳақ тўлашга мажбур.
Тошкент шаҳридаги кўп қаватли уйларни бошқариш бўйича тажрибага эга мутахассислар иштирокида ўтказилган онлайн йиғилишда ҳам маҳаллий давлат ҳокимияти органлари вакилларининг хатти-ҳаракатлари айрим ҳолларда қонун ҳужжатларига зид ва соҳада қўшимча тўсиқлар яратаётгани, аҳоли кайфиятига салбий таъсир кўрсатаётгани, уларни бартараф этиш бўйича мурожаатлар ўз ечимини топмай қолаётгани маълум қилинди.
