Нефт, газ ва ўғит: Ҳўрмуз сабаб РФ даромадлари кескин ошиши мумкин

Москвада жойлашган лоббистик ташкилот — “Германия-Россия ташқи савдо палатаси” (AHK Russland) ҳисоб-китобларига кўра, Россия Ҳўрмуз бўғозининг давом этаётган блокадаси туфайли хомашё экспортидан миллиардлаб евролик қўшимча даромад олмоқда.

“Россия Яқин Шарқдаги янги урушнинг асосий ғолиби бўлди”, — деди AHK Russland бошқарув раиси Маттиас Шепп 7 апрел, сешанба куни dpa агентлигига берган интервюсида.

Москва жаҳон бозорида хомашё нархларининг кўтарилишидан фойда кўрмоқда, чунки у экспорт учун бошқа йўналишлардан фойдаланмоқда. Шеппнинг таъкидлашича, буларнинг барчаси “Россияга тарихий миқёсдаги кутилмаган пул ёмғирини” олиб келиши мумкин. Палата маълумотига кўра, РФнинг нефт, газ ва ўғитлар экспортидан олаётган фойдаси аллақачон ойига 10 млрд евродан ошган. Бир неча кун олдин палата сайтида бу мавзуда батафсил таҳлилий материал ҳам эълон қилинган.

AHK Russland раҳбарининг сўзларига кўра, нефт нархи бир баррел учун 100 доллар атрофида сақланиб қолса, Россия йилига 71,8 млрд долларга (62,1 млрд евро) тенг қўшимча ўсишга умид қилиши мумкин. Июн ойида етказиб бериш учун Brent хом нефти нархи ҳозир бир баррел учун 111 доллардан ошиб кетган, бу эса АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши уруши бошланишидан олдинги нархдан қарийб 40 долларга юқори. Айни пайтда Россия бюджетига бор-йўғи бир баррел учун 59 долларлик нарх киритилган ва олинадиган бу қўшимча фойда, эҳтимол, Россиянинг Украинага қарши тажовузкор уруши молиялаштирилишига йўналтирилади. 2026 йил феврал ойидаёқ РФ давлат бюджети режалаштирилганидан паст нефт нархи сабаб тақчилликни кўрсатган эди.

Dpa қайд этишича, “Москвада айримлар” нефтнинг бир баррели 200 доллар бўлишидан ҳам умид қилмоқда — бу ҳолда, AHK Russland маълумотига кўра, фойда миқдори 350,4 млрд АҚШ долларига етади, бу эса РФ бюджети режасидагидан 247 млрд долларга кўпдир. Палата шунингдек, нархлар ўсиши Германия учун нимани англатишини ҳам ҳисоблаб чиққан.

“Газ бўйича қўшимча харажатлар билан бирга Германия саноати нарх шоки хавфига дуч келади, бу эса 2026 йилда кутилган иқтисодий тикланишни йўққа чиқаради”, — дея прогноз қилди палата эксперти Томас Байер. Унинг аниқлаштиришича, бундай сценарийда Россия ўғитлар сотувидан ҳам қўшимча 8,9 млрд евро даромад олиши мумкин.

АҚШ Молия вазирлиги аввал эълон қилган таҳлил Германия-Россия ташқи савдо палатаси баҳосидан тўлиқ фарқ қилади. АҚШ молия вазири Скотт Бессент 22 март куни NBC News телеканалига берган интервюсида, 28 февралда бошланган Эрондаги уруш фонида Россиянинг нефт савдосидан оладиган максимал қўшимча даромади бор-йўғи 2 млрд долларгача бўлишини айтган эди. AHK Russland маълумотига кўра, фақат ўтган ойнинг ўзидаёқ бу сумма Вашингтон прогнозига нисбатан беш бараварга ошиб кетган.

АҚШ 11 апрелгача 12 мартга қадар кемаларга юкланган Россия нефти ва нефт маҳсулотлари савдосини санкциялардан чиқариб қўйди. Бессент сўзларига кўра, президент Доналд Трамп бу қарорни “жаҳон энергетика бозорларида барқарорликни таъминлаш ва Яқин Шарқдаги ҳарбий ҳаракатлар сабаб нархларни паст сақлаб қолиш” учун қабул қилган. Шу билан бирга, 11 март куни “Катта еттилик” мамлакатлари Россия нефтига қарши санкцияларни бекор қилмасликка келишиб олганини маълум қилган эди.