Hindistonda qashshoqlik bilan kurashish bo‘yicha yangi tajriba boshlanadi

Hindiston hukumatining iqtisodiy maslahatchisi o‘tgan haftada mamlakatda kafolatlangan asosiy daromadni amalga tatbiq etish masalasini ilgari surdi. Bu haqda The Guardian nashri xabar berdi.
 
Arvind Subramanyanning so‘zlariga ko‘ra, g‘oyani hayotga tatbiq etish vaqti keldi – uni “darhol amalga oshirmasa ham, jiddiy muhokamadan o‘tkazish lozim”. 

Hindiston iqtisodiyotni isloh etish imkonini ko‘rib chiqayotgan yagona davlat emas. Finlyandiyada yanvar oyida ishsizlarga har oyda 560 yevro miqdorida mablag‘ to‘lab berish bo‘yicha tajriba start oldi. Bundan tashqari, bunday loyihalarni Italiya, Niderlandiya va Shotlandiyada ham qo‘llab ko‘rish haqida rejalar bor. Biroq kafolatlangan asosiy daromad aynan Hindistonga ko‘p jihatdan mos – bu yerda har beshinchi fuqaro qashshoqlikda hayot kechiradi.

Mamlakatda kafolatlangan to‘lovlar bo‘yicha tajribalar avval ham o‘tkazilgan: mamlakatning Madxya-Pradesh shtatida taxminan 9 ming kishi har oyda 300 rupiydan olgan va bu tajriba 18 oy davomida qo‘llanildi.

Tajriba natijalariga ko‘ra, mintaqada bir necha sohalar yaxshilandi – oziq-ovqat, sog‘liqni saqlash, ta'lim va sanitariya. Davlat yordamini oluvchi fuqarolar olti marotaba ko‘proq go‘sht iste'mol qila boshlagan bo‘lishsa, yangi sabzavotlarni iste'moli 888 foizga ortdi. Tajriba ishtirokchilari sog‘lig‘i ham tabiiyki yaxshilandi, ular yaxshiroq ishlab, o‘qiy boshladi.

Subramanyanning hisob-kitoblariga ko‘ra, kafolatlangan asosiy daromad miqdori yiliga 7620 rupiy (113 AQSh dollari)ni tashkil etishi lozim. Bu summa juda kam bo‘lsa-da, biroq mamlakatdagi qashshoqlikda kun kechiruvchi aholiga yordam berishi shubhasiz. Agarda Hindistonning 75 foiz aholisiga davlat yordamini ko‘rsatish haqida qaror qabul qilinsa, bunga yalpi ichki mahsulotning 5 foizi kerak bo‘ladi. Subramanyanning ma'lum qilishicha, mablag‘lar asosan amaldagi 950ta ijtimoiy yordami dasturlariga taqsimlab berilgan pullardan olinadi.

Ayni damda Hindistonda oziq-ovqat mahsulotlari, benzin va hattoki o‘g‘itlarga ko‘plab yordam pullari beriladi. Biroq ularning to‘lovi yomon tartibga solinadi. 

Hindiston moliya vaziri Arun Jyetli chorshanba kuni kafolatlangan asosiy daromad – bu “ajoyib g‘oya” ekanligini ma'lum qildi.

“Muammo shundaki, Hindiston siyosati bunga hozircha tayyor emas”, - deya qo‘shimcha qilgan u.