Ayol hushtagi. Bundesligada tarixiy voqea: Bibiana Shtaynhaus kim o‘zi?

Bundesliganing 3-turi doirasida «Herta» va «Verder» o‘rtasida kechgan uchrashuv bir jihati bilan futbol tarixida qoladigan bo‘ldi. Ilk marotaba Yevropa top chempionatlaridan biri uchrashuvini ayol hakam boshqardi. Bibiana Shtaynhaus – kim o‘zi u?

Bundesligani kuzatib boradigan muxlislar uni Pep Gvardiola bilan bog‘liq lavha mashhur bo‘lib ketganida tanib olishgandi. O‘shanda Shtaynhaus to‘rtinchi hakam sifatida ishtirok etgan, «Bavariya» bosh murabbiyi Pep Gvardiola esa, hakamga e'tirozini aytmoqchi bo‘lgandi. Qarshisida ayol kishi turganini ko‘rgan ispaniyalik murabbiy avvaliga, istehzo bilan so‘rashib qo‘yadi, keyin esa, Bibiananing yelkasiga qoqmoqchi bo‘ladi. O‘shanda qahramonimiz o‘zini juda jiddiy tutgan va mashhur murabbiyning o‘zini mazax qilishiga yo‘l qo‘ymagandi.

Keyin esa, uning «Bavariya» ishtirokidagi kubok o‘yinlaridan birida ro‘y bergan hodisaning videosi mashhur bo‘lib ketdi. Jarima zarbasini ijro etishga tayyorlanayotgan Frank Riberi egilib, hakamning oyoq kiyimidagi iplar yechilib ketganini ko‘radi va bog‘lab qo‘yishga harakat qiladi. Hazilga jiddiy e'tibor qaratmay, Bibiana Shtaynhaus bu safar ham o‘zini munosib tutgandi.

Uning ayol kishi ekani, oddiy vaziyatlar ham mana shunday munozaralarga sabab bo‘lib ketishi Bibianaga ba'zida noqulaylik tug‘dirishini u ko‘p bor ta'kidlagan.

«Men qo‘yi ligalarda ko‘p ishlaganman va u yerdagi munosabat, tezlik murakkab vaziyatlar top o‘yinlardan ko‘ra ko‘proq deb o‘ylayman. Futbolchilar noroziligi, mening ayolligimga urg‘u berishlarini ko‘p marta boshimdan kechirganman u yerda. Bu tarafdan xavotirim yo‘q, ammo matbuot tomonidan menga bo‘lgan haddan ziyod e'tibor ba'zida noqulay» – degandi Bibiana.

Uning so‘zlariga qaraganda, bu ishda erkak va ayolning alohida ustunligi yo‘q. Aynan shuni isbotlashga harakat qilayotgan ilk ayollardan biri ekani unga faxr tuyg‘usini beradi.

Bibiana Shtaynhaus hozir 38 yoshda. O‘smirligida futbolchi bo‘lishni istagan, ammo u yerda u qadar muvaffaqiyat qozona olmagach, 16 yoshida hakamlik sohasiga kirib keladi. U bu olamga kirib kelishida, professional hakam sifatida faoliyat ko‘rsatgan otasining ham ahamiyati katta ekanini e'tirof etish joiz.  

Bibiana ilk bor 1995 yilda ilk bor o‘yinni boshqaradi, oradan o‘n yil o‘tib esa, FIFAning xalqaro toifadagi hakamiga aylandi. 2007 yildan 2-Bundesliga o‘yinlarini boshqara boshlagan. Ayollar futbolida Bibiana Shtaynhaus yulduz bo‘lib ulgurgan va hatto Londonda bo‘lib o‘tgan shu yilgi Yevropa Chempionlar Ligasi finalini ham boshqarganini e'tirofga molik. Yana bir qiziq tomoni, u hakamlikdan tashqari politsiyachi sifatida ham uzoq vaqt ishlagan. Bibiananing o‘zi bu ikki kasb bir-biriga juda yaqin ekanini e'tirof etadi:

«Har ikki kasb insonlarni ma'lum bir qoidalarga rioya etishga chaqiradi va buni nazorat qiladi», – deb izohlagandi Bibiana Shtaynhaus.

Qahramonimizning o‘zi ayol va erkak hakamlar o‘rtasida hech qanday o‘ziga xos farqlar bo‘lmasligi kerak deb hisoblasa-da, baribir, uning boshqaruvida o‘ziga yarasha farqlar namoyon bo‘ladi. Misol uchun, Shtaynhaus erkaklar futbolidagi faoliyati davomida juda ko‘p bor penalti belgilagan bo‘lsa-da, hech qachon futbolchilar jiddiy e'tiroz bildirmagan ekanlar.

«Hech qachon meni turtib yoki menga nisbatan jismoniy xurujlar bo‘lmagan, ammo qo‘yi ligalarda futbolchi yoki muxlislar ko‘pincha tillarini tiya olishmasdi», – degandi Bibiana.

Yana bir qiziq voqea, 2015 yilda, «Fortuna» futbolchisi Karim Demirboy bilan sodir bo‘lgan. Bibianadan qizil kartochka olgan yarim himoyachi unga futbolda ayollarga o‘rin yo‘qligini aytadi. Bu haqorat Liga tomonidan juda jiddiy e'tiborga olindi va Demirboy 5 o‘yinga diskvalifikatsiya qilindi.

Buning ustiga futbolchini qizlar futbolida hakamlik qilishga majburlashgandi.

Ammo nozik didli Bibianaga bu jazo ham yoqmagan – «hakamlik kimgadir jazo sifatida berilmasligi kerak».

Bibiana Shtaynhaus hali turmush qurmagan, ammo bizga yaxshi tanish bo‘lgan angliyalik sobiq hakam Hovard Uebb bilan yaqin do‘st. Uning hobbisi – sport, kitob o‘qish va sayohat qilish.

Meduza va Vikipediya ma'lumotlari asosida