Xelena Freyzer: “Rahbar ayollarning ko‘payishi barcha mamlakatlar rivojlanishiga ijobiy ta'sir ko‘rsatadi”

Bugungi kunda dunyoda 5 nafar ayol - davlat rahbari, bu umumiy ko‘rsatkichning 5 foizi demakdir. Jahonda bor-yo‘g‘i 16 foiz ayol vazir faoliyat yuritadi. Ko‘pincha ularga ijtimoiy sohalar, ayollar va bolalar muammolarini hal qilish kabi vazifalar topshiriladi. KUN.UZ muxbiri BMTning O‘zbekistondagi vakolatxonasi boshlig‘i Xelena Freyzerning “Mamlakatni demokratik yangilash va modernizatsiya qilishda ayollarning roli: O‘zbekiston tajribasi va xalqaro amaliyot” mavzusidagi xalqaro konferensiyada taqdim etgan ma'lumotlariga asoslanib, shu haqida xabar berdi.

“Vazirlik va parlamentlardagi ayollar soni dunyoda o‘rtacha 20 foizni tashkil qiladi. Bu hatto 1995 yilda Pekin platformasida belgilangan 30 foizlik maqsadli ko‘rsatkichdan kamdir. Hozirgi suratlarda davom etadigan bo‘lsa, 2025 yilga borib ko‘p mamlakatlarda bu ko‘rsatkichga erishilmaydi. Shunga qaramay, ishonchimiz komilki, rahbar lavozimlarda ayollar rolining kengayishi barcha mamlakatlar rivojlanishga ijobiy ta'sir ko‘rsatishi mumkin”, - deydi Freyzer xonim.

Jahon tajribasining ko‘rsatishicha, ayollarning davlat boshqaruvidagi o‘rnining oshishi qonunchilikning gender omillarni hisobga olgan holda ishlab chiqilishiga olib keladi. Ayollarning siyosatdagi ishtiroki parlament debatlarida ayollar masalalari ham ko‘tarilishiga zamin yaratadi. Shu tariqa ayollarning davlat boshqaruvidagi ishtiroki ayollar manfaatlarining himoya qilinishiga hamda mamlakat iqtisodiyotida ayollar faoliyatini oshirishda katta imkoniyatlar ochilishiga turtki beradi.

“Davlat boshqaruvida ayollar rolining kengaytirilishi barqaror rivojlanish sohasidagi milliy maqsad va vazifalarni amalga oshirishda asosiy omil bo‘lib xizmat qiladi. Zero O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi 2018 yilning 20 oktabrida “2030 yilgacha bo‘lgan davrda barqaror rivojlanish sohasidagi milliy maqsad va vazifalarni amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 841-sonli qarorni qabul qildi. Hujjatning 5-maqsadi O‘zbekistonda gender tenglikni ta'minlash va barcha xotin-qizlarning huquq va imkoniyatlarini kengaytirish zarurligini ko‘zda tutadi”, - deydi Xelena Freyzer.

BMT vakili ushbu tadbir bu yo‘nalishdagi aniq mexanizmlarni muhokama qilish uchun munosib platforma bo‘lib xizmat qilishiga umid bildirdi.

Ta'kidlash joizki, “2030 yilgacha bo‘lgan davrda barqaror rivojlanish sohasidagi milliy maqsad va vazifalarni amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 841-sonli qaror quyidagilarni nazarda tutadi:

Hamma joyda xotin-qizlarga nisbatan kamsitishning barcha shakllariga barham berish;

Xotin-qizlarga nisbatan zo‘ravonlikning barcha shakllarini, shu jumladan, odam savdosi, jinsiy ekspluatatsiya hamda ekspluatatsiyaning boshqa shakllarini tugatish;

Erta nikohlar va zo‘rlab nikohlashni tugatish;

Kommunal xizmatlar, infratuzilma va ijtimoiy himoya tizimlarini taqdim etish orqali parvarishlash va uy xo‘jaligini yuritish bo‘yicha haq to‘lanmaydigan mehnatni tan olish va qadrlash, milliy sharoitlarni hisobga olgan holda oilada xo‘jalik yuritish uchun umumiy mas'uliyat tamoyilini rag‘batlantirish;

Xotin-qizlarning siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy hayotning barcha bosqichlarida har tomonlama ishtirok etishlarini hamda qaror qabul qilishda yetakchilik qilishlari uchun teng imkoniyatlarni ta'minlash;

Reproduktiv salomatlikni asrash sohasida umumqamrovli tibbiy-sanitariya yordami ko‘rsatish uchun sog‘liqni saqlash xizmatlaridan umumiy foydalanishni ta'minlash;

Xotin-qizlarni ularning huquq va manfaatlarini ijtimoiy-iqtisodiy sohada amalga oshirishlarida qo‘llab-quvvatlaydigan dasturlarni kengaytirish;

Xotin-qizlarning huquq va imkoniyatlarini kengaytirishga ko‘maklashish maqsadida yuqori samarali texnologiyalar, xususan, axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan faolroq foydalanish;