Ilmiy faoliyat istiqbolli yutuqlarini joriy qilishning samarali mexanizmlari tatbiq etiladi 

Vazirlar Mahkamasining “Ilmiy va ilmiy-texnik faoliyatning istiqbolli yutuqlarini joriy qilishning samarali mexanizmlarini tatbiq etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi.

Hujjat bilan quyidagilar:

O‘zbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi huzuridagi Ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalarini tijoratlashtirish Prezident jamg‘armasi to‘g‘risidagi nizom;

Ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalari ishlab chiqilishi hamda tijoratlashtirilishida ishtirok etayotgan ilmiy-tadqiqot va oliy ta'lim muassasalaridagi mualliflar va ilmiy jamoalarga qo‘shimcha bir martalik mukofot to‘lash tartibi to‘g‘risidagi nizom;

Patentga layoqatli istiqbolli texnik yechimlar va ishlab chiqarish sirlari (nou-xaular)ni o‘z ichiga olgan tijorat siri rejimida himoya qilinadigan intellektual mulk obektiga bo‘lgan huquqlarni ro‘yxatga olish va boshqalarga o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi nizom tasdiqlandi.

Innovatsion rivojlanish vazirligi huzuridagi Ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalarini tijoratlashtirish Prezident jamg‘armasi to‘g‘risidagi nizomga ko‘ra, jamg‘arma Innovatsion rivojlanish vazirligi huzurida yuridik shaxs shakllantirilmagan holda tuziladi.

Quyidagilar Jamg‘arma mablag‘larini shakllantirishning asosiy manbalari hisoblanadi:

O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjyeti mablag‘lari;
grantlar va xalqaro moliyaviy institutlar hamda boshqa xorijiy donorlar kreditlari;
Jamg‘armaning vaqtincha bo‘sh mablag‘larini tijorat banklari depozitlariga joylashtirishdan olingan daromadlar;
qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar.

Quyidagilar Jamg‘arma mablag‘laridan foydalanishning asosiy yo‘nalishlari hisoblanadi:

ilmiy, ilmiy-texnik va innovatsion faoliyat natijalarini tatbiq etish, shuningdek, keyinchalik seriyali ishlab chiqarish uchun innovatsion mahsulotning tajriba-sanoat partiyalarini ishlab chiqarish bilan bog‘liq chora-tadbirlarni moliyalashtirishda ishtirok etish;

yuqori texnologik tadbirkorlik startap-loyihalarni birgalikda moliyalashtirish orqali amaliy natijalar olishga qaratilgan ilmiy, ilmiy-texnik va innovatsion faoliyatni rag‘batlantirish;

ta'sischilaridan biri ustav fondga o‘z ulushi sifatida intellektual mulk obektini yoki tayyor texnologiyani kiritish orqali yangi tuzilayotgan tijorat tashkilotining ustav kapitaliga investitsiya qilish maqsadida loyihalarni moliyalashtirish yoki birgalikda moliyalashtirish.

Quyidagilar baholashning va loyihalarni tanlab olishning asosiy mezonlari hisoblanadi:

taklif qilinayotgan mahalliy hamda chet el loyihasining dolzarbligi - zamonaviy muammolar va masalalarga yechim topa olishi uchun loyihada aks etgan g‘oyaning qiymati baholanadi;

loyihaning innovatsion yo‘naltirilganligi - taklif etilishiga ko‘ra loyihada yangi, sayqallashtirilgan, oldin respublikada qo‘llanilmagan texnologiyalar va (yoki) tashkiliy prinsiplardan foydalanilgan bo‘lishi kerak, shuningdek, yangi, oldin respublikada ishlab chiqarilmagan mahsulotni ishlab chiqarish (yoki yaratish), shuningdek, yangi xizmat ko‘rsatish ko‘zda tutilgan bo‘lishi shart;

loyihaning erisha oladigan natijadorlik ko‘rsatkichi - loyiha natijalariga erishishga qaratilgan masalalarni yechish uchun taklif etilayotgan uslub va yo‘llarning mavjud, asosli hamda yetarli ekanligi baholanadi;

bozorda mahsulotga talabning mavjudligini baholash - mahsulotning bozor talabi hamda tijorat istiqbollari baholanadi;

loyihaning tijoratlashtirish istiqbollari - kelajak mahsuloti tatbiq etilish va bozorga chiqish, muayyan iste'molchi tomonidan qabul qilinish istiqboliga ega bo‘lishi shart;

loyihaning salohiyatli raqobat ustunligini baholash - iste'molchi uchun mahsulot/texnologiyaning uning amaldagi analogiga nisbatan ustunligi mavjudligi kabi muhim xususiyatlari baholanadi;

loyihaning investitsion jozibadorligi - qo‘shimcha foyda keltiruvchi hamda qo‘yilgan sarmoyaning o‘zini qoplay olmaslik tavakkalchiligini kamaytiruvchi maqbul investitsion va innovatsion shartlar va qulayliklar jamlanmasi;

loyihaning iqtisodiy samaradorligi - uning bevosita ishtirokchilari uchun loyihaning amalga oshirilishidan kelgan moliyaviy natijalarni ham o‘z ichiga olgan holda iqtisodiy samaradorligi, shuningdek, loyiha amalga oshirilishi natijasida hosil bo‘lgan moliyaviy oqibatlarni aks ettiruvchi byudjyet samaradorligi.

Ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalarini tijoratlashtirish quyidagi tarzda amalga oshiriladi:

ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat ishlanmalarining natijalarini qo‘llash orqali yaratilgan (bajarilgan, ko‘rsatilgan) mahsulotlar (ishlar, xizmatlar) ni realizatsiya qilish yoki ushbu natijalardan shartnoma asosida o‘z ehtiyojlari uchun foydalanish;

tijorat tashkiloti tuzish natijasida ustav fondiga ta'sischilardan biri o‘z ulushi sifatida intellektual mulk obektini yoki tayyor texnologiyani kirituvchi muallif (mualliflar) hisoblangan jismoniy va yuridik shaxslar bo‘lishi mumkin;

yaratilgan intellektual mulk obektlarini uchinchi shaxsga egalik huquqini o‘tkazishda hamda lisenzion shartnomalar tuzish orqali ushbu obektlardan foydalanishni taqdim qilish, shu bilan birga, ushbu huquqlar egalari tomonidan ularni keyinchalik tijoratlashtirish sharti bilan;

qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa usullar bilan.

Ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalari ishlab chiqilishi hamda tijoratlashtirilishida ishtirok etayotgan ilmiy-tadqiqot va oliy ta'lim muassasalaridagi mualliflar va ilmiy jamoalarga qo‘shimcha bir martalik mukofot to‘lash tartibi to‘g‘risidagi nizomga ko‘ra, bir martalik mukofot tayinlash uchun har bir hisobot yili tugagandan keyin uch oy ichida muassasa rahbari buyrug‘i bilan ushbu muassasaning javobgar shaxslaridan iborat, tarkibi besh kishidan kam bo‘lmagan komissiya tuziladi. Uning tarkibiga komissiya raisi, a'zolari va kotibi kiradi.

Muassasa rahbari buyrug‘i qabul qilingan kundan boshlab o‘n ish kuni mobaynida komissiya bir martalik mukofotni mualliflar (hamualliflar) hamda mukofot to‘lanadigan shaxslar tarkibi o‘rtasida taqsimlash bo‘yicha qaror qabul qiladi.

Komissiya qarorlari rais tomonidan tasdiqlanadigan bayonnoma shaklida rasmiylashtiriladi.

Komissiya qarori komissiya a'zolarining umumiy sonidan oddiy ko‘pchilik ovoz bilan qabul qilinadi. Agar ovozlar soni teng bo‘lsa, raisning ovozi hal qiluvchi hisoblanadi.

Bir martalik mukofotni to‘lash quyidagi miqdorlarda amalga oshiriladi:

intellektual mulk obektlari mualliflariga - muassasa tomonidan tegishli patent olingan kundan boshlab bir oy muddat ichida muassasaning byudjyetdan tashqari hisobidan eng kam oylik ish haqining o‘n baravari miqdorida;

ITFNning ishlab chiqilishi hamda tijoratlashtirilishida ishtirok etayotgan ilmiy tadqiqot va oliy ta'lim muassasalaridagi mualliflar va ilmiy jamoaga - ularni tijoratlashtirishdan muassasa hisob raqamiga tushayotgan mablag‘larning soliqlar, yig‘imlar (bojlar) va boshqa to‘lovlar to‘langandan keyin muassasa tasarrufida qolgan qoldiq summaning tegishli ravishda 40 va 30 foizi miqdorida.

ITFNning ishlab chiqilishi hamda tijoratlashtirilishida ishtirok etayotgan ilmiy-tadqiqot va oliy ta'lim muassasalaridagi mualliflar va ilmiy jamoaga bir martalik mukofot to‘lovi ITFN ishlatilgan har bir hisobot yili yakuni bo‘yicha ularni tijoratlashtirishdan muassasa hisob raqamiga mablag‘lar tushganidan keyin uch oy mobaynida to‘lanadi.

Agar ITFN bir qancha mualliflarning birgalikdagi ijodiy ishi mahsuli bo‘lsa, bir martalik mukofot teng qismlarda mualliflarga to‘lanadi, agar ular o‘rtasida shartnoma orqali boshqacha taqsimlash ko‘zda tutilmagan bo‘lsa.

Bir martalik mukofot muassasa ishchilariga ham, shartnoma asosida ishlayotgan xodimlariga ham to‘lanadi.

Bir martalik mukofotni mualliflar (hammualliflar) hamda mukofotlanadigan shaxslar tarkibi o‘rtasida taqsimlash komissiya qaroriga asosan, muassasa rahbari buyrug‘i asosida belgilanadi.