Xiva shahrining markaziy qismi me'moriy qiyofasi yaxshilanadi (batafsil) 

Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portalida Vazirlar Mahkamasining “2019-2022 yillarda Xiva shahrining markaziy qismi me'moriy qiyofasini yaxshilash va sayyohlik salohiyatini rivojlantirish chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarori loyihasi joylashtirildi.

Hujjat bilan Xiva shahrining tasdiqlangan bosh rejasiga muvofiq quyidagi chora-tadbirlarni nazarda tutuvchi 2019-2022 yillarda Xiva shahrining markaziy qismi me'moriy qiyofasini yaxshilash va sayyohlik salohiyatini rivojlantirish Dasturi:

Xiva shahrining markaziy qismidagi madaniy meros obektlarini restavratsiya qilish, ta'mirlash va tiklash bo‘yicha chora-tadbirlar;

Xiva shahrining markaziy qismidagi ijtimoiy soha obektlarini yangidan qurish, rekonstruksiya qilish va mukammal ta'mirlash chora-tadbirlari;

Xiva shahrining markaziy qismidagi sayyohlik, servis va bozor infratuzilmasi obektlarini qurish va rekonstruksiya qilish chora-tadbirlari;

Xiva shahrining markaziy qismidagi transport va muhandislik-kommunikatsiya tizimlarini modernizatsiya qilish chora-tadbirlari;

Xiva shahrining markaziy qismidagi turar va noturar joylarni buzish chora-tadbirlari;

Xiva shahrining markaziy qismidagi mahallalarni hunarmandchilik turlari bo‘yicha ixtisoslashtirish yo‘nalishlari tasdiqlanishi mumkin.

Belgilab qo‘yilishicha, Dastur doirasida:

madaniy meros obektlarini restavratsiya qilish, ta'mirlash va tiklash ishlari Madaniyat vazirligiga ajratilgan budjet mablag‘lari;

ijtimoiy soha obektlarini qurish, rekonstruksiya qilish va ta'mirlash ishlari markazlashgan manbalar;

sayyohlik, servis va bozor infratuzilmasi obektlarini qurish, rekonstruksiya qilish va ta'mirlash ishlari tegishligiga ko‘ra buyurtmachilar va obekt egalarining o‘z mablag‘lari hamda tijorat banklarining kreditlari;

ichimlik va oqava suv tarmoqlarini modernizatsiya qilish, markaziy alleyani qurish, xiyobonlarni obodonlashtirish va ko‘kalamzorlashtirish, tashqi yoritish tizimlari, shuningdek hududlarning sug‘orish tizimlarini yaxshilash va yer osti suvlari sathini pasaytirish ishlari Orolbo‘yi jamg‘armasi mablag‘lari;

avtomobil yo‘llarini (mahalliy va ichki) qurish, rekonstruksiya qilish va ta'mirlash (piyodalar yo‘laklari va velosipedlar uchun maxsus yo‘llarini qurish ishlarini ko‘zda tutgan holda) ishlarini Respublika yo‘l jamg‘armasi mablag‘lari;

elektr energiyasi, tabiiy gaz va aloqa tarmoqlarini qurish, rekonstruksiya qilish, ta'mirlash va ko‘chirish ishlari tegishligiga ko‘ra “O‘zbekenergo” AJ, “O‘ztransgaz” AJ va “O‘zbektelekom” AKning o‘z mablag‘lari;

yo‘l-qurilish ta'mirlash ishlarini bajarish natijasida buzilishga tushgan turar va noturar joylarga kompensatsiya to‘lovlari O‘zbekiston Respublikasi avtomobil yo‘llari davlat qo‘mitasi tomonidan Respublika yo‘l jamg‘armasi mablag‘lari;

Xiva shahrining “Qumyasqa”, “Kaptarxona”, “Kalta minor”, “Yangi turmush” va “Mevaston” mahallalari hududidagi yo‘l chegaralaridan tashqarida joylashgan buzilishi ko‘zda tutilgan turar va noturar joylarga kompensatsiya to‘lovlari Xorazm viloyati hokimligi tomonidan mahalliy budjet mablag‘lari hisobidan amalga oshiriladi.

O‘zbekiston Respublikasi yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qo‘mitasi (Abdullayev), Xorazm viloyati hokimligi (Ermanov) bosh rejaga asosan buzilishi ko‘zda tutilgan turar va noturar joylarni joylashtirish uchun zarur bo‘lgan yer maydoni ajratish choralarini ko‘radi.

Shuningdek, mazkur ishlarni amalga oshirish uchun homiylar mablag‘lari va qonunchilikda ta'qiqlanmagan boshqa manbalarni ham jalb etish mumkin.

Dasturning amalga oshirilishini monitoring qilish hamda bu borada tegishli vazirlik, idora, tashkilotlar va loyiha tashabbuskorlari faoliyatini muvofiqlashtirish bo‘yicha respublika ishchi guruhi tuziladi.

Respublika ishchi guruhi (A.Ramatov)ga quyidagi vazifalar yuklatiladi:

tegishli vazirlik, idora, tashkilotlar va loyiha tashabbuskorlari tomonidan Dasturda nazarda tutilgan chora-tadbirlarning belgilangan muddatlarda amalga oshirilishini tahlil qilib borish va muvofiqlashtirish;

muammoli masalalarni muntazam ravishda o‘rganib borish va ularni hal etish yuzasidan tezkor choralarni ko‘rish;

zarurat bo‘lganda, tayyorlangan va belgilangan tartibda kelishilgan loyiha-smeta hujjatlari mavjud bo‘lgan taqdirda, Dastur parametrlarga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish.

Xiva shahridagi “Ichan qal'a”, “Dishan qal'a” va boshqa madaniy meros obektlarini muhofaza qilishni kuchaytirish hamda sayyohlik salohiyatini rivojlantirish bo‘yicha maxsus ishchi guruhi tuziladi.

Maxsus ishchi gurux (A.Abduhakimov)ga quyidagi vazifalar yuklatiladi:

Xiva shahridagi “Ichan qal'a”, “Dishan qal'a” va boshqa madaniy meros obektlarida restavratsiya va ta'mirlash-tiklash ishlarini hamda ularga yondosh hududlarda qurilish, rekonstruksiya va obodonlashtirish ishlarini amalga oshirish masalalarini Birlashgan Millatlar Tashkilotining Ta'lim, fan va madaniyat masalalari bo‘yicha tashkiloti (YuNeSKO) bilan kelishish;

YuNeSKO bilan kelishuv asosida Xiva shahridagi “Ichan qal'a”, “Dishan qal'a” va boshqa madaniy meros obektlarida restavratsiya va ta'mirlash-tiklash ishlarini hamda ularga yondosh hududlarda qurilish, rekonstruksiya va obodonlashtirish ishlarini amalga oshirish uchun ruxsat berish, ularni nazorat qilish va muvofiqlashtirish;

Xiva shahrining sayyohlik salohiyatini rivojlantirish bo‘yicha takliflar tayyorlash va ularni amalga oshirish hamda shaharda tadbirkorlik sub'yektlari tomonidan sayyohlik infratuzilmasi obektlarini joylashtirish masalalarini kelishish, shuningdek, bu boradagi ishlarning borishini nazorat qilish va muvofiqlashtirish.

Ma'lumot uchun qabul qilinishicha, Xiva shahridagi “Ichan qal'a”, “Dishan qal'a” va boshqa madaniy meros obektlarida restavratsiya va ta'mirlash-tiklash ishlarini hamda ularga yondosh hududlarda qurilish, rekonstruksiya va obodonlashtirish ishlarini amalga oshirishga faqat YuNeSKO bilan kelishuv mavjud bo‘lgan taqdirda ruxsat beriladi.

O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi Qurilish vazirligi bilan birgalikda Xiva shahrining bosh rejasiga asosan ishlab chiqilgan shaharning markaziy qismini batafsil rejalashtirish loyihasini “Dishan qal'a” hududining chegaralarini aniqlagan holda Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Respublika arxitektura va shaharsozlik kengashida ko‘rib chiqilishini va tasdiqlanishini ta'minlaydilar.

Dastur doirasida:

a) madaniy meros obektlarini restavratsiya qilish, ta'mirlash va tiklash ishlari bo‘yicha:

O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligining Madaniy meros obektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy-ishlab chiqarish bosh boshqarmasi buyurtmachi etib;

“Meros chashmasi” UK bosh loyiha tashkiloti etib;

b) ichimlik va oqava suv tarmoqlarini modernizatsiya qilish, markaziy alleyani qurish, xiyobonlarni obodonlashtirish va ko‘kalamzorlashtirish, tashqi yoritish tizimlari, shuningdek hududlarning sug‘orish tizimlarini yaxshilash va yer osti suvlari sathini pasaytirish ishlari bo‘yicha:

Xorazm viloyati hokimligining “Yagona buyurtmachi xizmati” injiniring kompaniyasi buyurtmachi etib;

“O‘zshaharsozlikLITI” DUK bosh loyiha tashkiloti etib;

v) ijtimoiy soha obektlarini qurish, rekonstruksiya qilish va ta'mirlash ishlari bo‘yicha Xorazm viloyati hokimligining “Yagona buyurtmachi xizmati” injiniring kompaniyasi buyurtmachi etib;

g) avtomobil yo‘llari (mahalliy va ichki) hamda elektr energiyasi, tabiiy gaz va aloqa tarmoqlarini qurish, rekonstruksiya qilish va ta'mirlash ishlari bo‘yicha tegishligiga ko‘ra O‘zbekiston Respublikasi Avtomobil yo‘llari davlat qo‘mitasi, “O‘zbekenergo” AJ, “O‘ztransgaz” AJ va “O‘zbektelekom” AK buyurtmachi etib hamda tarmoq loyiha institutlari bosh loyiha tashkilotlari etib belgilanadi.

Dasturga kiritilgan barcha obektlar bo‘yicha pudrat tashkilotlarini istisno tariqasida tanlov savdolarini o‘tkazmagan holda, eng maqbul takliflar tanlovi orqali belgilashga ruxsat beriladi.

Xorazm viloyati va Xiva shahar hokimliklari:

tegishli vazirlik, idora, tashkilotlar va loyiha tashabbuskorlari bilan birgalikda bir oy muddatda Dastur parametrlaridan kelib chiqqan holda har bir obekt bo‘yicha alohida tarmoq jadvallarini ishlab chiqib, tasdiqlaydilar;

har chorak yakuni bilan Dasturdagi tadbirlarni o‘z vaqtida va sifatli bajarilishi bo‘yicha loyiha tashabbuskorlari faoliyatining natijadorligini shahar faollari yig‘ilishlarida muhokama qilsinlar hamda amalga oshirilgan ishlar bo‘yicha Vazirlar Mahkamasiga axborot kiritib boradilar.

Xorazm viloyati hokimligi, O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi, Avtomobil yo‘llari davlat qo‘mitasi, “O‘zbekenergo” AJ, “O‘ztransgaz” AJ, “O‘zbektelekom” AK, loyiha tashabbuskorlari va buyurtmachilar Dasturga kiritilgan obektlar bo‘yicha loyiha-smeta hujjatlarini sifatli ishlab chiqib, shu asosda qurilish-montaj ishlarini amalga oshirishni ta'minlaydilar.

Obektlarni loyihalashtirishda milliy uslubdagi me'moriy yechimlarni qo‘llash, energiya tejamkor va mahalliy qurilish materiallaridan keng foydalanish hamda ortiqcha xarajatlarga yo‘l qo‘ymaslik masalalariga alohida e'tibor qaratiladi.

O‘zbekiston Respublikasi avtomobil yo‘llari davlat qo‘mitasi Xiva shahrining markaziy qismini batafsil rejalashtirish loyihasida rejalashtirilgan avtomobil yo‘llarini (mahalliy va ichki) qurish, rekonstruksiya qilish va ta'mirlash (velosipedlar uchun maxsus yo‘llarini qurish ishlarini ko‘zda tutgan holda) ishlarini Respublika yo‘l jamg‘armasi hisobidan amalga oshiradi.

“O‘zbekenergo” AJ va “O‘ztransgaz” AJ Dastur doirasida quriladigan obektlarni elektr energiyasi va tabiiy gaz tarmoqlariga o‘z vaqtida ulanishini hamda ularning uzluksiz yetkazib berilishini ta'minlaydilar.

“O‘ztransgaz” AJ Xiva shahri hududiga kiritilgan Angarik, Qiblatozabog‘, Shixlar mahallalarini gaz tarmog‘iga o‘z mablag‘lari hisobidan qayta ulash choralarini ko‘radi.

Xorazm viloyati hokimligi, “O‘zshahar qurilish invest” IK va “Ipoteka-bank” ATIB O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2016 yil 23 oktyabrdagi “2017-2020 yillarda shaharlarda arzon ko‘p kvartirali uylarni qurish va rekonstruksiya qilish dasturini samarali amalga oshirish borasidagi qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-3350 son qarori doirasida Xiva shahrining Sangar va  Angarik mahallalarida har yili kamida 10 tadan hamda Xiva shahrida 2020-2021 yillarda har yili 20 tadan 5-7 qavatli arzon ko‘p kvartirali uylar qurilishini tashkil etadilar.

Xususan, bunda mazkur arzon ko‘p kvartirali uylarga birinchi navbatda “Ichan qal'a” hududida yashovchi oilalarni bosqichma-bosqich joylashtirish hisobiga ushbu hududdagi aholining zichligini kamaytirish, ijtimoiy vaziyatni yaxshilash va qulay yashash-maishiy sharoitlarini yaratish ta'minlanadi.

O‘zbekiston Savdo-sanoat palatasi, “Xunarmanlar” uyushmasi va Xorazm viloyati hokimligi bilan birgalikda milliy an'analarni hisobga olgan holda milliy hunarmandchilikni rivojlantirish maqsadida Xiva shahrining “Kalta minor” mahallasi hududida gilamchilik va kulolchilik, “Kaptarxona” mahallasi hududida zargarlik, “Mevaston” mahallasi hududida miskarchilik, “Yangi turmush” mahallasi hududida ganch o‘ymakorlik va “Ichan-qal'a” mahallasi hududida yog‘och o‘ymakorligiga ixtisoslashgan hunarmandchilik ustaxonalari, rastalari va do‘konlarini tashkil qiladilar.

O‘zbekiston Respublikasi turizmni rivojlantirish davlat qo‘mitasi, Investitsiyalar bo‘yicha davlat qo‘mitasi, Qurilish vazirligi, Xorazm viloyati hokimligi bilan birgalikda sayyohlik infratuzilmasi obektlari qurilishi bo‘yicha loyiha tashabbuskorlarini jalb qilish, moliyaviy manbalarni aniqlash, loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish va qurilish-montaj ishlarini amalga oshirish ishlarining har bir bosqichini muvofiqlashtirish va nazorat qilish ta'minlanadi.

O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar bo‘yicha davlat qo‘mitasi, Moliya vazirligi, Madaniyat vazirligi, Xorazm viloyati hokimligi va buyurtmachi tashkilotlar bilan birgalikda har yilgi O‘zbekiston Respublikasining Investitsiya dasturini shakllantirishda, moliyalashtirish manbalarini va hajmlari aniqlashtirgan holda, ushbu qarorga muvofiq amalga oshirilishi nazarda tutilgan investitsiya loyihalarini belgilangan tartibda kiritib boradilar.

Maxsus ishchi guruh (A.Abduhakimov) quyidagilarni nazarda tutgan holda:

a) Xiva shahrining markaziy qismida “Shahar yuragi” – sayyohlik va madaniy-ma'rifiy klasterini tashkil etadi:

klasterning maydonini belgilash, xususan bunda “Ichan qal'a”, “Dishan qal'a” va boshqa madaniy meros obektlarini qamrab olish;

klaster tarkibiga kiritiladigan sayyohlik infratuzilmasi obektlarini aniqlash;

klaster doirasida ko‘rsatiladigan xizmatlar va bajariladigan ishlar turini shakllantirish;

klasterning xo‘jalik faoliyati va ma'muriy-boshqaruv shakllarini belgilash;

b) Xiva shahrining sayyohlik salohiyatini rivojlantirish bo‘yicha “yo‘l xaritasi”ni ishlab chiqib, tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritadi:

sayyohlik infratuzilmasini yaxshilash, turli obektlarning o‘zaro uyg‘unlikdagi tarmog‘ini yaratish hamda ko‘rsatiladigan xizmatlar turlari va ko‘lamini kengaytirish;

transport infratuzilmasini yaxshilash, yo‘l bo‘yi infratuzilma obektlarini shakllantirish, sayyohlik marshrutlarining eng maqbul variantlarini aniqlash, shuningdek, tuya va ot kabi jonivorlar yordamida “tur-safari”lar tashkil etish;

madaniy-ma'rifiy tadbirlarni (art-bozor, teatr shoulari, she'rxonlik kechalari, “xalpa” aytishuvlari, qo‘g‘irchoq o‘yinlari, “xo‘roz” va “qo‘chqor” o‘yinlari, milliy ohanglar bazmlari va b.) va milliy hunarmandchilik ko‘rgazmalarini tashkil etish hamda ularning o‘ziga xos milliy “kolorit”larini keng targ‘ib etishni yo‘lga qo‘yish.

O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi, O‘zbekiston Respublikasi turizmni rivojlantirish davlat qo‘mitasi va Xorazm viloyati hokimligi bilan birgalikda har yili sentabr oyining oxirgi yakshanba kuni “Ichan qal'a” va “Dishan qal'a” hududlari bo‘ylab madaniy-ma'rifiy tadbirlarni uyg‘unlashtirgan holda, sayyohlarni tarixiy umumxalq an'analari bilan tanishtirish maqsadida “Lazgi” – folklor festival-shoularni o‘tkazishni yo‘lga qo‘yadi.

O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi madaniy meros obektlarini muhofaza qilish, ularda restavratsiya, ta'mirlash va tiklash ishlarini hamda ularga yondosh hududlarda qurilish va obodonlashtirish ishlarini amalga oshirish bo‘yicha YuNeSKO va boshqa xalqaro tuzilmalar tomonidan qo‘yilgan talablar hamda xalqaro shartnoma va konvensiyalardan kelib chiqqan holda, O‘zbekiston Respublikasining “Madaniy meros obektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish to‘g‘risida”gi qonuniga tegishli o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish bo‘yicha ikki oy muddatda Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritadi.

Xususan bunda, madaniy meros obektlarini muhofaza qilish va foydalanish bo‘yicha talablarni kuchaytirish, o‘rnatilgan qoida va normalarga qat'iy amal qilish hamda ularni xalqaro umume'tirof etilgan norma va tavsiyalarga muvofiqlashtirish, shuningdek, mutasaddilarning mas'uliyati va javobgarligini kuchaytirish masalalariga alohida e'tibor qaratiladi.

O‘zbekiston Respublikasi Qurilish vazirligi o‘rnatilgan tartibda Dasturga kiritilgan obektlarning loyiha-smeta hujjatlarini davlat ekspertizasidan o‘tkazilishi va qurilish-montaj ishlari sifati ustidan davlat-arxitektura qurilish nazoratining o‘rnatilishini ta'minlaydi.

Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi bosh vazirining birinchi o‘rinbosari – “O‘zbekiston temir yo‘llari” AK boshqaruv raisi A.J.Ramatov, O‘zbekiston Respublikasi bosh vazirining o‘rinbosari A.A.Abduhakimov, madaniyat vaziri B.S.Sayfullayev, Turizmni rivojlantirish davlat qo‘mitasi raisi vazifasini bajaruvchi A.O‘.Oqqulov va Xorazm viloyati hokimi F.U.Ermanov zimmasiga yuklanadi.