Tadbirkorlik sub'yektlarini elektr tarmoqlariga ulaş tartibi soddalaştiriladi va biznes muhitini yanada yaxşilaş çora-tadbirlari qabul qilinadi. Vazirlar Mahkamasining bu haqdagi tegişli qarori loyihasi muhokama uçun joylaştirildi.
“Hududiy elektr tarmoqlari” AJ 2020 yil 1 yanvardan boşlab iste'molçilarga örnatilgan elektr hisoblagiçlarni metrologiya xizmatlari qiyoslovidan ötkaziş böyiça yagona vakolatli organ etib belgilanadi va qiyoslov böyiça barça xarajatlarni elektr ta'minoti taşkilotlari öz mablağlari hisobiga qoplaydi.
“Elektr energiyasini hisobga oliş va nazorat qilişning avtomatlaştirilgan tizimini joriy etiş Direksiyasi” mas'uliyati çeklangan jamiyat “Hududiy elektr tarmoqlari” aksiyadorlik jamiyatining filialiga aylantiriş yöli bilan qayta taşkil etiladi.
Özbekiston Respublikasi Energetika vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantiriş vazirligi, “Hududiy elektr tarmoqlari” AJ 2020 yil 1 iyunga qadar elektr ta'minoti korxonalarida yangi billing tizimini hamda resurslarni boşqariş, işlab çiqariş va boşqariş jarayonlarini avtomatlaştiriş tizimi (YeRP)ni joriy etiş böyiça örnatilgan tartibda tanlovni yakunlab, pudratçi bilan şartnoma tuzilişini ta'minlaydi.
“Hududiy elektr tarmoqlari” AJ va “Issiqlik elektr stansiyalari” AJ faoliyatini taşkil etiş uçun ularning tarkibidagi taşkilotlar tomonidan ajratilayotgan ajratmalar Özbekiston Respublikasi Soliq kodeksiga muvofiq soliq soliş obekti hisoblanmaydi.
Özbekiston Respublikasi Energetika vazirligi Adliya vazirligi bilan birgalikda 2020 yil 1 iyulga qadar tadbirkorlik sub'yektlarini elektr tarmoqlariga ulaş bosqiçlarini va quriliş muddatlarini kamida 15 kunga kamaytiriş böyiça yangi tartibni işlab çiqib, Vazirlar Mahkamasiga kiritadi.
Bunda quriliş işlarini amalga oşiriş böyiça tabaqalangan muddatlarni belgilaş, öz vaqtida quriliş-montaj işlarini bajarmagan taşkilotlarning majburiyatlarini aniqlaş va quriliş uçun zarur bölgan elektr qurilmalar va materiallarning narxlari böyiça on-layn platformani yaratiş nazarda tutiladi.
Yuridik va jismoniy şaxslarning elektr energiyasini hisobga oliş uskunalarini (hisoblagiçni) yeçiş, qiyoslaşdan ötkaziş va örnatiş böyiça nizomga köra, elektr energiyasini hisoblaş uçun faqatgina Özbekiston Respublikasi Ölçaş vositalari davlat reyestriga kiritilgan turlardagi hisobga oliş asbobidan foydalanilişi şart.
Davlat dasturlari asosida yangidan qurilayotgan uy-joylarda faqat elektr energiyasini hisobga oliş va nazorat qilişning avtomatlaştirilgan tizimi uçun tasdiqlangan texnik talablarga mos keladigan elektr hisoblagiçlar örnatilişi şart.
Hududiy elektr tarmoqlari korxonasi iste'molçilar tomonidan foydalanilayotgan hisobga oliş asbobini quyidagi hollarda qiyoslovdan ötkazadi:
davriy qiyoslaşdan – hisobga oliş asbobini qiyoslaşlararo interval muddati tugaganda;
navbatdan taşqari qiyoslaşdan – hisobga oliş asbobining qiyoslaşdan ötkazilganligini tasdiqlovçi plombasi şikastlanganda yoki qayta sozlaş işlarini ötkaziş zarurati vujudga kelganda;
ekspert qiyoslaşdan – hisobga oliş asbobining sozligi yoki uning qöllaşga yaroqliligi, metrologik tavsiflari böyiça munozarali savollar tuğilganda.
Hisobga oliş asbobining qiyoslaşlararo interval muddati ön yilni taşkil qiladi.
Elektr ta'minoti korxonasi özining ma'lumotlar bazasi orqali har bir hisobga oliş asbobining qiyoslaşlararo interval muddati ötişini kuzatib boradi va davriy qiyoslaşdan öz vaqtida ötkaziş uçun javobgar hisoblanadi.
Iste'molçi öz hisoblaş asbobini metrologiya xizmatlarida mustaqil qiyoslov ötkaziş huquqiga ega. Bunda elektr ta'minoti korxonasi iste'molçining talabiga köra elektr energiyasini hisobga oliş asbobini bepul yeçiş, örnatiş, plombalaş va röyxatdan ötkazişga majbur.
Hisobga oliş uskunasi iste'molçining aybisiz vaqtinçalik buzilganda yoki qiyoslaşdan ötkaziş uçun yeçib olinganda elektr ta'minoti korxonasi tomonidan iste'molçiga hisobga oliş asbobi vaqtinça örnatiladi.
Hisobga oliş asbobi ekspert tekşiruvidan tergovga qadar tekşiruvni amalga oşiruvçi organning mansabdor şaxsi, suriştiruv, tergov, prokuratura organlari yoxud sudning qaroriga (ajrimiga) asosan ötkazilişi mumkin.
Hisobga oliş asbobini davriy qiyoslaşdan ötkaziş işlarini taşkil qiliş
Hisobga oliş asbobini davriy qiyoslaşdan ötkaziş işlari elektr ta'minoti korxonasi tomonidan taşkil etiladi. Bunda kelgusi yil uçun hisobga oliş asbobini qiyoslaşdan ötkaziş işlari böyiça reja-jadval işlab çiqiladi va har yili 20 dekabrga qadar hududiy elektr tarmoqlari korxonasi rahbari tomonidan tasdiqlanadi.
Hisobga oliş asbobining qiyoslaşlararo interval muddati tugaşidan kamida bir oy oldin elektr ta'minoti korxonasi tomonidan iste'molçiga xabarnoma yozma yoki elektron (elektron poçta, messenjer, sms va boşqalar) körinişda taqdim etiladi.
Xabarnomada quyidagi ma'lumotlar körsatilişi lozim:
hisobga oliş asbobining qiyoslaşlararo interval muddati tugaydigan vaqt;
hisobga oliş asbobini yeçib oliş uçun elektr ta'minoti korxonasi xodimi boradigan kun;
xabarnoma yuborayotgan elektr ta'minoti korxonasining rekvizitlari;
boşqa zarur ma'lumotlar.
Iste'molçining hisobga oliş asbobini yeçib oliş, qiyoslaşdan ötkaziş, hisobga oliş asbobini joyiga örnatiş elektr ta'minoti korxonasining xodimi tomonidan amalga oşiriladi.
Hisobga oliş asbobini davriy qiyoslaşdan ötkaziş uçun yeçib oliş
“Hududiy elektr tarmoqlari” korxonasi tomonidan qiyoslaşdan ötkaziş uçun belgilangan reja asosida hisobga oliş asbobini yeçib oliş uçun elektr ta'minoti korxonasi tomonidan vakolatli xodim yuboriladi.
Vakolatli xodim soat 8.00 dan 17.00 gaça iste'molçining hisobga oliş asbobini yeçib oliş va örnatiş uçun keliş huquqiga ega. Bunda vakolatli xodim öz xizmat guvohnomasini iste'molçiga körsatişi lozim.
Hisobga oliş asbobini yeçib olişda vakolatli xodim iste'molçi iştirokida hisobga oliş asbobi va örnatilgan plombalarning butligini tekşirib, hisobga oliş asbobi yeçib olinganligi haqida uç nusxada dalolatnoma tuzadi. Bunda dalolatnomaning bir nusxasi iste'molçiga beriladi, ikkinçi nusxasi elektr ta'minoti korxonasida hamda uçinçi nusxasi metrologiya xizmati organiga taqdim etiladi.
Dalolatnomaning barça nusxalari vakolatli xodim va iste'molçi tomonidan imzolanadi. Dalolatnomada hisobga oliş asbobining turi, zavod raqami, işlab çiqaruvçining tovar belgisi va uning yeçib olingan vaqtdagi körsatkiçlari hamda boşqa zarur ma'lumotlar qayd etiladi.
Iste'molçi vakolatli xodim öz vazifalarini amalga oşirişi uçun zarur şaroitlar yaratişi şart.
Iste'molçining hisobga oliş asbobi yeçib olingandan söng, uning örniga elektr ta'minoti korxonasi tomonidan boşqa hisobga oliş asbobi vaqtinça örnatiladi.
Hisobga oliş asbobini davriy qiyoslaşdan ötkaziş uçun metrologiya xizmati organiga topşiriş
Vakolatli xodim hisobga oliş asbobini, u yeçib olingandan söng uç iş kuni içida metrologiya xizmati organiga uning yeçib olinganligi haqidagi dalolatnoma bilan birgalikda taqdim etadi.
Hisobga oliş asbobida işlab çiqaruvçining tovar belgisi, hisobga oliş asbobining turi va zavod raqami aniq bölmasa yoki u şikastlangan holatda bölsa, metrologiya xizmati organi uni qiyoslaşdan ötkaziş uçun qabul qilişni rad etişga haqli.
Hisobga oliş asbobini qabul qilib olgan metrologiya xizmati organi xodimi uning qabul qilganligini tegişli jurnalda qayd etadi.
Hisobga oliş asbobini qiyoslaşdan ötkaziş uçun qabul qiliş rad etilgan taqdirda, bu haqda ikki nusxada dalolatnoma tuziladi va metrologiya xizmati organi xodimi hamda vakolatli xodim tomonidan imzolanadi. Bunda dalolatnomaning bir nusxasi vakolatli xodimga beriladi, ikkinçisi esa metrologiya xizmati organida qoladi.
Hisobga oliş asbobi qiyoslaşdan ötkaziş uçun qabul qilinganda, elektr ta'minoti korxonasi bilan metrologiya xizmati organi örtasida hisobga oliş asbobini qiyoslaşdan ötkaziş böyiça şartnoma tuziladi.
Hisobga oliş asbobini davriy qiyoslaşdan ötkaziş
Metrologiya xizmati organi tomonidan hisobga oliş asbobi uç iş kuni içida qiyoslaşdan ötkaziladi.
Hisobga oliş asbobini qiyoslaşdan ötkaziş natijasi ijobiy bölgan taqdirda, hisobga oliş uskunasi foydalanişga yaroqli deb topiladi va metrologiya xizmati tomonidan hisobga oliş uskunasining qiyoslaşdan ötkazilganligi haqida sertifikat rasmiylaştiriladi.
Hisobga oliş asbobining hisoblaş mexanizmi va sozlaş elementiga özgartiriş kiritişning oldini oliş maqsadida metrologiya xizmati tomonidan tamğalanadi.
Hisobga oliş asbobini qiyoslaşdan ötkaziş natijasi salbiy bölganda, hisobga oliş uskunasi foydalanişga yaroqsiz deb topiladi va bu haqda şu kunning özida metrologiya xizmati mas'ul xodimi tomonidan hisobga oliş uskunasining yaroqsizligi rasmiylaştiriladi. Bunda elektr ta'minoti korxonasi tomonidan yangi hisoblaş asbobi örnatiladi.
“Elektr energiyasidan foydalaniş qoidalari”da nazarda tutilgan elektr energiyasini hisobga oliş iste'molçining aybi bilan buzilgan taqdirda (tok va kuçlanişni ölçaş transformatorlarining işdan çiqişi, şuningdek, ikkilamçi kommutatsiya, hisobga oliş asbobining şikastlanişi va ularning yöqolişi) hisobga oliş nazorat qiliş asbobini va ularga tegişli asbob-uskunalarni almaştiriş, ta'mirlaş, qiyoslaşdan ötkaziş va örnatiş iste'molçi tomonidan ular qiymati va körsatilgan xizmatlar uçun haq tölangan holda, elektr ta'minoti korxonasi tomonidan amalga oşiriladi.
Hisobga oliş asbobini ekspert qiyoslaşdan ötkazişda manfaatdor şaxslar yoki ularning vakillari bevosita iştirok etişlari mumkin.
Zamonaviy portativ priborlar yordamida hisoblaş asbobi qiyoslaşdan ötkazilganda, uni örnatilgan joyidan yeçiş talab etilmaydi.
Qiyoslaşdan ötkazilgan hisobga oliş asbobini joyiga örnatiş
Vakolatli xodim qiyoslaşdan ötkazilgan hisobga oliş asbobini örnatib, uning klemmnik qopqoğini (sxemasini) plombalaydi va iste'molçiga hisobga oliş asbobining qiyoslaşdan ötganligi haqidagi sertifikatning nusxasini beradi.
Hisobga oliş asbobi örnatilgandan söng, bu haqda ikki nusxada dalolatnoma tuziladi. Dalolatnomada hisobga oliş asbobining turi, zavod raqami, işlab çiqaruvçining tovar belgisi va uning örnatilgan vaqtdagi körsatkiçlari hamda boşqa zarur ma'lumotlar qayd etiladi.
Dalolatnoma vakolatli xodim hamda iste'molçi tomonidan imzolanadi. Dalolatnomaning bir nusxasi iste'molçiga beriladi, ikkinçi nusxasi, elektr ta'minoti korxonasida saqlanadi.
