Kundalik turmushimizda turli holatlar bizni o‘rab turadi. Ba'zan asabiylik, charchoq va ortiqcha diqqat kishini holdan qo‘yishi mumkin. Buning surunkali davom etishi esa turli kasalliklarga olib keladi.

Shunday kasalliklardan biri – asab tizimining zo‘riqishi sindromi. Uning sabablari, belgilari, davolash va bu dardning oldini olish haqida Toshkent davlat stomatologiya instituti asab kasalliklari va fizioterapiya kafedrasi katta o‘qituvchisi Muborak Abdullayeva zarur ko‘rsatmalar berib o‘tdi.

20 yillik faoliyatimga asoslanib shuni aytishim mumkinki, ko‘pchilik yurtdoshlarimiz shifokorlarga va mutaxassislar qabuliga asab tizimi bilan bog‘liq muammolar sababli ham murojaat qilishadi. Bular asosan asab tizimi zo‘riqish sindromlari: astenonevrotik sindrom, nevrosteniya, depressiya kabi kasalliklardir.

Kasallikning kelib chiqish sabablari

Bu kasalliklar kelib chiqishiga sabablar juda ko‘p. Bular ichki va tashqi omillar ta'sirida yuzaga chiqadi.

Muborak Abdullayeva

Ichki sabablarni ko‘rib chiqadigan bo‘lsak, turli xil somatik, nevrologik kasalliklar bilan og‘rish, bosh miyaning o‘tkir qon aylanishi buzilishi, bosh miya jarohatlarini surunkali nerv mushak o‘tkazuvchanligi buzilishi kasalliklari, kasallikning uzoq davom etishi, turli xil preparatlarni uzoq davr ichish kabi holatlar natijasida bemorlarda asab tizimi astinezatsiyasi yuzaga kelishi mumkin.

Endi tashqi faktorlarga keladigan bo‘lsak, zamona shiddati, noto‘g‘ri yashash tarzi, kunning noto‘g‘ri tashkil qilinishi, ya'ni ish va dam olishning me'yorlashmagani, uyqusizlik, jismoniy imkoniyatlarni hisobga olmay organizmga beriladigan turli zo‘riqishlar, vaqtida ovqatlanmaslik, shuningdek noto‘g‘ri ovqatlanish sabab bo‘lishi mumkin.

Bundan tashqari, ish joylarining to‘g‘ri tashkil qilinmasligi: yorug‘likning yetarli bo‘lmasligi, shovqin, binoning havo sirkulyatsiyasi noto‘g‘ri bo‘lgan dim xonalarda uzoq muddat bir xil holatda o‘tirib ishlash ham asab tizimi astenizatsiyasiga olib kelishi mumkin.

Foto: Getty Images