Karantin, iloji bo‘lsa, uydan tashqariga chiqmaslik haqidagi ogohlantirishlarga bee'tibor bo‘layotgan yurtdoshlarimiz ko‘p – choyxonalar, bozorlar gavjum, to‘ylar bo‘lib turibdi. Chunki ko‘pchiligimiz uchun bu xavf hali ham ancha uzoqdek tuyulayotgani tabiiy, axir virus qayerdadir aeroportda yoki chet eldan kelgan shaxslarning qarindoshlarida, yoki hokazo. Ya'ni bizga aloqasi yo‘q, bir umr qishloqdan yoki mahalladan chiqmagan Toshmat bilan ko‘rishib, virus yuqtirishga ishonish qiyin. Ammo aslida ham shundaymi?
Keling, buni tushunish uchun hamma odamlarni 4 toifaga bo‘lib olamiz - A, B, C va D toifalarga.
- «A» toifa – koronavirus aniqlangan shaxs.
- «S» toifa – «A» bilan bevosita muloqot qilgan va «A»ga tanish bo‘lgan shaxslar. Ya'ni «A»ning oila a'zolari, do‘stlari, ovqatlangan joydagi kassir va hokazolar bo‘lishi mumkin.
- «B» – toifa – u ham «A» (koronavirus bilan kasallangan shaxs) bilan muloqot qilgan, lekin bilmagan holda. Do‘konlarda, jamoat joylarida, masjidlarda, bozorlarda, xullas, bilmagan holda «A»dan kasallik yuqtirib olishi mumkin.
- «D» toifa – «A» bilan umuman aloqa qilmagan, yaqin kelmagan inson. Ya'ni, siz, biz, hammamiz, deylik.
Endi, koronavirus yuqishining oldini olish uchun nima qilinadi?
«A» – darhol davolanish uchun yotqiziladi.
«S» – darhol karantinga olinadi. Virus yuqqanmi yoki yo‘qmi tekshiriladi. «S»larni topish oson, chunki «A» qayerlarga borganini, kimlar bilan ko‘rishganini aytishi mumkin. Shunga ko‘ra harakat qilinaveradi. Agar «S»dan ham virus chiqsa, u ham «A»ga aylangan bo‘ladi, demak uning ham «S»larini (tanishlarini) topib, karantinga olish kerak.
«B» – eng yomoni, biz bu odamlar kimligini bilmaymiz. Chunki «A» ko‘chada, jamoat joylarida o‘zi bilmagan holda kimlarga yuqtirgan bo‘lishini hech kim bilmaydi. Hatto «V»ning o‘zi ham, o‘zi virus yuqtirgan bo‘lishi mumkinligini bilmaydi. Chunki hatto barcha «A»lar e'lon qilingan taqdirda ham, o‘sha odamlar bilan bir joyda ro‘para kelgan bo‘lishi, yonidan o‘tganda yoki ayni buyum qo‘llanganda yuqqan bo‘lishi mumkinligini bilmaydi.
