Kembrij universiteti va Britaniyaning DIOSynVax biotexnologiya kompaniyasi olimlari tomonidan işlab çiqilgan koronavirusga qarşi universal vaksina odamlar iştirokidagi birinçi klinik sinovdan muvaffaqiyatli ötdi. ScienceDaily ilmiy naşrining yozişiça, preparat 39 nafar soğlom köngilli iştirok etgan tadqiqotda xavfsizlikni namoyiş etdi va jiddiy nojöya ta’sirlarni keltirib çiqarmadi.
Yangi vaksinaning öziga xos xususiyati şundaki, u virusning alohida ştammiga qaratilgan emas. Buning örniga, vaksina COVID-19 pandemiyasining qözğatuvçisi SARS-CoV-2, SARS virusi va körşapalaklarning bir qator öxşaş koronaviruslaridan himoya qiliş uçun möljallangan.
Maqolada ta’kidlanişiça, vaksina nafaqat SARS-CoV-2 va SARS’ga, balki hozirça odamlarga yuqmagan körşapalaklarning qarindoş viruslariga qarşi ham immun qarşilikni keltirib çiqaradi. Tadqiqot natijalari Journal of Infection jurnalida çop etildi.
Uşbu vaksinaning yana bir qiziqarli xususiyati şundaki, uni işlab çiqişda sun’iy intellekt va maşina xizmatidan foydalanildi, bu esa immun tizimini keng kölamli viruslarni tanib olişga örgatadigan «superantigen» deb ataladigan komponentni yaratişga yordam berdi. Bu sun’iy intellekt yordamida yaratilgan vaksina odamlarda muvaffaqiyatli sinovdan ötkazilgan birinçi holatdir.
Hayvonlarda ötkazilgan dastlabki sinovlar vaksinaning turli koronaviruslarga qarşi kuçli immun javobni şakllantiriş qobiliyatini allaqaçon körsatdi. Şu bilan birga, preparatning keng qöllanilişiga hali uzoq vaqt bor: oldinda kattaroq va xilma-xil iştirokçilar guruhida immun himoya samaradorligini tasdiqlaşi kerak bölgan ikkinçi bosqiçning yanada keng kölamli tadqiqoti turibdi.
Buyuk Britaniyaning Milliy soğliqni saqlaş tadqiqotlari instituti infratuzilmasi böyiça ilmiy direktori Marian Nayt sinov natijalarini muhim yutuq deb atadi.
«Sun’iy intellekt tomonidan yaratilgan uşbu «superantigen» sinovining hayratlanarli muvaffaqiyati viruslardan keng va uzoq muddatli himoyani ta’minlaş qobiliyatimizda hal qiluvçi sakraşni anglatadi», dedi u.
Işlab çiquvçilar kelajakda xuddi şunday yondaşuvni gripp, Ebola virusi va boşqa ehtimoliy pandemiya tahdidlariga qarşi universal vaksinalarni yaratişda qöllaş mumkinligiga umid qilmoqda.
