Sun’iy intellekt yaratgan vaksina odamlarda muvaffaqiyatli sinab ko‘rildi

Kembrij universiteti va Britaniyaning DIOSynVax biotexnologiya kompaniyasi olimlari tomonidan ishlab chiqilgan koronavirusga qarshi universal vaksina odamlar ishtirokidagi birinchi klinik sinovdan muvaffaqiyatli o‘tdi. ScienceDaily ilmiy nashrining yozishicha, preparat 39 nafar sog‘lom ko‘ngilli ishtirok etgan tadqiqotda xavfsizlikni namoyish etdi va jiddiy nojo‘ya ta’sirlarni keltirib chiqarmadi.

Yangi vaksinaning o‘ziga xos xususiyati shundaki, u virusning alohida shtammiga qaratilgan emas. Buning o‘rniga, vaksina COVID-19 pandemiyasining qo‘zg‘atuvchisi SARS-CoV-2, SARS virusi va ko‘rshapalaklarning bir qator o‘xshash koronaviruslaridan himoya qilish uchun mo‘ljallangan.

Maqolada ta’kidlanishicha, vaksina nafaqat SARS-CoV-2 va SARS’ga, balki hozircha odamlarga yuqmagan ko‘rshapalaklarning qarindosh viruslariga qarshi ham immun qarshilikni keltirib chiqaradi. Tadqiqot natijalari Journal of Infection jurnalida chop etildi.

Ushbu vaksinaning yana bir qiziqarli xususiyati shundaki, uni ishlab chiqishda sun’iy intellekt va mashina xizmatidan foydalanildi, bu esa immun tizimini keng ko‘lamli viruslarni tanib olishga o‘rgatadigan «superantigen» deb ataladigan komponentni yaratishga yordam berdi. Bu sun’iy intellekt yordamida yaratilgan vaksina odamlarda muvaffaqiyatli sinovdan o‘tkazilgan birinchi holatdir.

Hayvonlarda o‘tkazilgan dastlabki sinovlar vaksinaning turli koronaviruslarga qarshi kuchli immun javobni shakllantirish qobiliyatini allaqachon ko‘rsatdi. Shu bilan birga, preparatning keng qo‘llanilishiga hali uzoq vaqt bor: oldinda kattaroq va xilma-xil ishtirokchilar guruhida immun himoya samaradorligini tasdiqlashi kerak bo‘lgan ikkinchi bosqichning yanada keng ko‘lamli tadqiqoti turibdi.

Buyuk Britaniyaning Milliy sog‘liqni saqlash tadqiqotlari instituti infratuzilmasi bo‘yicha ilmiy direktori Marian Nayt sinov natijalarini muhim yutuq deb atadi.

«Sun’iy intellekt tomonidan yaratilgan ushbu «superantigen» sinovining hayratlanarli muvaffaqiyati viruslardan keng va uzoq muddatli himoyani ta’minlash qobiliyatimizda hal qiluvchi sakrashni anglatadi», dedi u.

Ishlab chiquvchilar kelajakda xuddi shunday yondashuvni gripp, Ebola virusi va boshqa ehtimoliy pandemiya tahdidlariga qarshi universal vaksinalarni yaratishda qo‘llash mumkinligiga umid qilmoqda.