KXDRda o‘zgacha parad: maxsus himoya kiyimlari va gazniqoblardagi odamlar kolonnasi

Shimoliy Koreya kommunistik davlat tashkil etilganining 73 yilligi munosabati bilan harbiy parad o‘tkazdi. Unda ballistik raketalar namoyish etilmadi, lekin to‘q sariq rangdagi himoya kombinezonlari, gazniqoblar va boshqa tibbiy respiratorlardagi odamlar kolonnasi olib o‘tildi.

Paradda shuningdek 2013 yildan buyon ilk marta Ishchi-dehqonlar Qizil gvardiyasi — KXDR fuqarolik mudofaasi kuchlari ham ishtirok etgan.

Paradda mamlakat yetakchisi Kim Chen In ham ishtirok etgan.

Suratlarda bolalar davrasidagi ancha ozg‘in bo‘lib qolgan dohiyni ko‘rish mumkin. Kuzatuvchilar so‘nggi oylarda janob Kim vazn tashlaganini qayd etishgan; buning sababi noma'lum va bunga hech kim rasman izoh bermagan.

Bu mamlakatda oziq-ovqat tanqisligi yuzaga kelgani bilan bog‘liq bo‘lishi ehtimoldan yiroq, lekin Shimoliy Koreya Covid-19 pandemiyasi davrida oziq-ovqat yetishmovchiligi bilan bog‘liq og‘ir muammoga duch kelgan, shu tufayli ko‘plab shimoliy koreyaliklar to‘yib ovqatlana olishmayapti.

Payshanbaga o‘tar kechasi o‘tkazilgan paradda  davlat nashrlarida e'lon qilingan suratlarga ko‘ra, o‘t o‘chirish mashinalari va traktorlar ham ishtirok etgan, shuningdek salyut otilgan.

Paradda maxsus kiyimdagi odamlar ham o‘tgani mamlakatda Covid-19 tarqalishining oldini olish uchun maxsus kuchlar tuzilganini anglatishi mumkin.

Tahlil
Lora Biker, BBC’ning Seuldagi korrespondenti

Shimoliy Koreyada paradlar ikki maqsadga xizmat qiladi.

Ba'zida bu yangi harbiy texnikalar va ballistik raketalarni tashqi dunyoga namoyish etish vazifasini bajaradi.

Ammo paradlar asosan ayniqsa qiyin davrlarda ichki siyosatni mustahkamlash maqsadida o‘tkaziladi. Bu jangovar ruhni ko‘tarish va fuqarolarga harbiy qudrat kuchini mushaklarning kuchli ovozi ostida ko‘rsatib qo‘yish vositasidir.

Paradda maxsus himoya kiyimlaridagi odamlar ko‘rinish berishi Pxenyan o‘z fuqarolariga Covid-19 tarqalishiga qarshi kurashni davom ettirayotganini ko‘rsatishni istaganini bildiradi - holbuki Shimoliy Koreya rasman virusdan zararlanish holatini qayd etmagan.

Pxenyan joriy yil boshidan buyon uch marta parad o‘tkazib ulgurdi, bu hatto Shimoliy Koreya uchun ham ko‘plik qiladi.

Poytaxtda pandemiya davrida niqobsiz ko‘p miqdordagi odam to‘planishi, hali mamlakatda biror kishi emlanmagan va vaksina ham bo‘lmagan sharotda kam xavf tug‘dirmaydi.

Aftidan, Kim Chen In tavakkal qilishga arziydi, deb hisoblagan.

Xitoy davlat nashrlari xabarlariga ko‘ra, Xitoy rahbari Si Tszinpin Kimga tabrik nomasi yo‘llagan.

Xitoy - Shimoliy Koreyaning azaliy ittifoqchisi bo‘lib, mamlakatga oziq-ovqat, ko‘mir va yoqilg‘i yetkazib beradi.

Ammo 2020 yil yanvarida Shimoliy Koreya koronavirus kirib kelishining oldini olish maqsadida chegaralarini yopganidan keyin ikki davlat o‘rtasidagi savdo hajmi keskin qisqarib ketadi. Bundan tashqari, Pxenyan Xitoydan yuborilgan uch million doza vaksinani qaytardi.

Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma'lumotiga ko‘ra, 19 avgust holatiga ko‘ra Shimoliy Koreyada Covid-19ga chalinish bilan bog‘liq birorta holat qayd etilmagan, lekin kuzatuvchilar bunday bo‘lishi ehtimoli deyarli yo‘qligini aytib kelishadi.

JSSTning haftalik hisobotiga ko‘ra, 37291 kishi, jumladan tibbiy xodimlar va grippni eslatuvchi belgilar kuzatilgan odamlar test qilingan, ammo birorta musbat holat qayd etilmagan.

Kim Chen In mamlakatda oziq-ovqat yetishmovchiligi yuzaga kelganini tan olgan. Avgust oyida Shimoliy Koreyada oziq-ovqat tanqisligi tufayli aholiga armiya zaxiralaridan guruch tarqatilayotgani haqida xabarlar berilgandi. Insonparvarlik tashkilotlari odamlar ochlikdan o‘layotgani va iqtisodiyotning barqaror emasligi haqida hisobotlar berishgan.

Lekin iqtisodiy qiyinchiliklar KXDR yadro dasturiga ta'sir ko‘rsatmagan ko‘rinadi: avgust oyida BMTning atom energiyasi bo‘yicha agentligi Pxenyan yana Yonben reaktorini ishga tushirgan bo‘lishi mumkinligini ma'lum qildi. Yonben Shimoliy Koreyadagi 1964 yilda tashkil etilgan yirik yadro obekt bo‘lib, u yerda qurollar uchun qo‘llanadigan plutoniy ishlab chiqariladi.