Yana vetoni işga solgan AQŞ, Avdiyivkada asir tuşgan ukrainlar va Rossiya bilan aloqani uzayotgan banklar - kun dayjesti

Eron tomonidan qöllab kelinayotgan Yamanning «Ansorulloh» harakatiga a’zo isyonçilar Amerikaning Adan qöltiğida suzib yurgan ikkita kemasiga hujum uyuştirgan. Bu haqda harakatning harbiy vakili Yahyo Sariya ma’lum qilgan.

«Yamanning harbiy dengiz kuçlari bizga uyuştirilayotgan bosimlar va Ğazo sektoridagi falastin xalqining qamali hamda AQŞ va Buyuk Britaniyaning mamlakatimizga hujumiga javoban AQŞning Adan qöltiğidagi ikkita kemasiga hujum qildi», — degan u.

Sariyaning sözlariga köra, Sea Champion va Navis Fortuna kemalari nişonga olingan.

Tunda AQŞ yana Yaman böylab aviazarbalar bergan. Biroq borgan sari bunday zarbalar bema’ni köriniş olmoqda, çunki zarbalar natijasida husiyçilar tiyiliş örniga öz hujumlari intensivligini tobora oşirmoqda. 

Ukrainadagi vaziyatga nazar

Ukraina boş vaziri mamlakat iqtisodiyotining uçdan bir qismi yöqotilgani va mamlakatni 10 mln fuqarolar tark etganini ta’kidlab ötdi.

«Rossiya agressiyasi tufayli biz iqtisodiyotimizning 30 foizidan, hududlarimizning 20 foizidan va 3,5 million iş örinlarimizdan ayrildik», — degan Denis Şmigal. Bundan taşqari, Ukrainada vayron qilingan yöllar 8400 kilometrni taşkil etmoqda. Birgina Kiyev oblastida 29 mingdan ortiq binolarga zarar yetkazilgan. Hozirgaça ularning 60 foizi ta’mirlangan xolos.

Şmigal Yevropa Ittifoqiga çiqib ketgan fuqarolar xavfsizlik bilan boğliq muammolar sabab Ukrainaga hozirça qaytmayotganini aytgan.

Dunyoning eng boy odami Ilon Mask Ukrainaning pozitsiyasi kundan kunga yomonlaşayotgani, agar sulh kelişuvi bir yil avval imzolanganda minglab odamlarning hayoti saqlanib qolgan bölişini ta’kidladi.

Mask şu yöl bilan X ijtimoiy tarmoğida Ukrainada öt oçişni töxtatib, Rossiya va Ukraina örtasida sulh muzokaralarini boşlaş fursati yetgani töğrisidagi postga öz munosabatini bildirgan.

Xabarda qayd etilişiça, Ukraina «uruşni yutqazib bölgan va endi heç narsa özgarmaydi». Çunki Kiyevda ğalaba qozoniş uçun odam yetarli emas.

Şuningdek Maskning postida Ukraina uçun 60 mlrd dollar Rossiyaning «Qrim va Ukraina şarqini özida saqlab qoliş» faktini özgartira olmasligi qayd etilgan.

«Ha. Bu voqelik qabul qilinişidan avval qança odam ölişi kerakligidagi savol oçiq qolmoqda xolos. Sulh kelişuvi bir yil avval imzolanişi kerak edi. Öşandan buyon minglab yigitlar halok bölişdi, Ukrainaning pozitsiyasi esa kundan kunga yomonlaşmoqda», — degan Mask. 

Avdiyivkadan çekiniş

Bu orada Avdiyivkadan çekiniş asnosida Ukrainaning yuzlab askarlari asirga tuşgan bölişi mumkinligi haqida xabarlar tarqala boşladi. Baholaşlarga köra, 850 dan 1000 nafargaça askarlar asir tuşgan.

Bu haqda The New York Times harbiylarning baholaşlari va yuqori martabali ğarblik mulozimlarga tayanib xabar bermoqda.

Ğarblik mulozimlarning fikriça, ukrain qöşinlarining Avdiyivkadan olib çiqilişi juda yomon taşkillaştirilgan va juda keç boşlangan. Vaziyat Rossiya qöşinlari şaharni har tarafidan qurşab olişi bilan yanada yomonlaşgan.

Bundan taşqari, çekiniş asnosida aloqa bilan boğliq muammolar paydo bölgan, şu sababli askarlar asirga tuşgan yoki jang maydonida ölik va yarador holda qolib ketişgan.

Katta yöqotişlar sabab Ukraina qurolli kuçlarining Avdiyivkadan çekinişi Ukraina va uning ittifoqçilari avval hisoblaganidan köra kattaroq ahamiyatga ega bölişi mumkin. Asirdagilar va bedarak yöqolganlar soni köpligi armiyaning ruhiy holatiga ta’sir ötkazişi va safarbarlikni qiyinlaştirişi mumkin, deyişmoqda amerikalik mulozimlar.

Biroq Ukraina qurolli kuçlarining «Tavriya» guruhi spikeri bu axborotlarni rad etdi. 

Ukrainaga yordam

Ukrainaga AQŞ va Yevropa davlatlaridan harbiy yordam depsinib qolgan bir şaroitda Şvetsiya öz taşabbusi bilan çiqdi.

Şvetsiya mudofaa vaziri uruş boşlangan buyon mamlakatning Ukrainaga eng yirik harbiy yordam paketini e’lon qildi. Uning umumiy qiymati 700 mln AQŞ dollariga teng.

Yangi paketga artilleriya snaryadlari, RBS70 havo hujumidan mudofaa tizimlari, tanklarga qarşi raketalar, Carl Gustaf granatomyotlari, şturm katerlari, şuningdek, suv ostidan hujum qilişga imkon beruvçi qurol-yaroğlar kiritilgan. 

Rossiyaga çeklovlar

AQŞ Aleksey Navalniyning qamoqxonada ehtimolli öldirilganiga javoban Rossiyaga nisbatan sanksiyalarning yirik paketi joriy etilişini e’lon qildi.

23 fevral juma kuni AQŞ Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirgan sanasi va Aleksey Navalning ölimi tufayli yangi yirik sanksiyalar paketi joriy etadi. Bu xaqda Oq uyning milliy xavfsizlik böyiça vakili Jon Kirbi ma’lum qilgan, deb yozadi Reuters.

Sanksiyalar «Rossiyani janob Navalniy bilan sodir bölgan holat uçun javobgarlikka tortişi kerak», — degan Kirbi çeklovlar aynan nimalardan iborat bölişiga aniqlik kiritmasdan.

Bu orada Turkiya AQŞ sanksiyalari ostiga tuşib qolişdan hazir bölib, Rossiyaga mahsulot jönatişni qariyb teng yarmiga qisqartirgani ma’lum böldi.

Şu paytgaça Rossiyaning iqtisodiyotini ğarb mahsulotlari örnini bosuvçi tovarlar bilan ta’minlab kelgan, aksilsanksiya hablaridan biriga aylangan Turkiya 2024 yilning boşida yetkazib berişni keskin qisqartirgan. Rossiya kompaniyalarining tölovlarini ommaviy bloklayotgan turk banklari fonida, Turkiyadan eksport 39 foizga qisqargan, deb yozadi Reuters.

2024 yilning dastlabki oyida turk kompaniyalari Rossiyaga 631 mln dollarlik mahsulotlar yetkazib bergan, holbuki 2023 yilning yanvarida bu körsatkiç 1 mlrd dollar bölgan.

Xitoyning eng yirik banklari — Industrial and Commercial Bank of China (ICBC), China Construction Bank (CCB) va Bank of China Rossiyaning sanksiya ostiga tuşgan moliyaviy taşkilotlaridan tölovlarni qabul qilişni töxtatdi.

ICBC va CCB banklari qaysi banklararo ötkazmalar tizimidan foydalanilayotganidan qat’i nazar, sanksiya ostidan banklardan kelayotgan har qanday tölovlarni qaytarib yubormoqda.