Birinçi marta Rossiya statistika agentligi (Rosstat) rossiyaliklarning taşqi sabablardan ölim statistikasini yaşirdi. Demograf Aleksey Rakşaga köra, 12 iyulda e’lon qilingan yillik statistik ma’lumotlardan taşqi sabablarga köra ölim holatlari böyiça ikkita jadval yöqoldi.
Statistik ma’lumotlar Rossiya aholisining ötgan yildagi tabiiy harakatini, şu jumladan mintaqalar böyiça hisobga oladi. Unda yana bir özgariş bor: öliklarni yoşi böyiça hisobga olgan jadvalda ölim sabablarining asosiy toifalari olib taşlandi, ma’lumotlar ta’lim darajasi böyiça taqsimlandi. «Ya’ni, ular taşqi sabablarga köra batafsil ma’lumotlarni yaşirişadi», dedi Rakşa.
Rosstat statistikasidagi taşqi sabablar kasalliklardan emas, balki, masalan, yöl-transport hodisalari, qotilliklar va öz joniga qasd qiliş natijasida kelib çiqqan ölimlarni öz içiga oladi. Rossiyaning Ukrainaga qarşi uruşi boşlanganidan söng, bu ma’lumotlar mustaqil jurnalistlar uçun uruşda halok bölgan ruslar sonini taxmin qiliş usullaridan biriga aylandi.
Mustaqil jurnalistlarning hisob-kitoblari
"Vajnyye istorii" mustaqil tadqiqot internet-naşri 2022 yilda taşqi sabablarga köra ayollar ölimi kamayganini, erkaklar ölimi esa oşganini ta’kidladi, garçi tinçlik davrida erkaklar va ayollar ölimi tendensiyalari farq qilmagan. Şunga köra, Rossiyaning Ukrainaga hujumi boşlanganidan keyin taşqi sabablardan ölganlar soni rus armiyasining yöqotişlarini taxmin qiliş imkonini berdi.
2023 yil iyul oyida "Vajnyye istorii", boşqa narsalar qatorida, taşqi sabablar tufayli ölim böyiça statistik ma’lumotlardan foydalangan holda, Ukrainadagi uruşda Rossiya armiyasining yöqotişlarini kamida 18 ming kişiga baholadi. Hisob-kitoblarni "Mediazona" va BBC rus xizmati jurnalistlari ham olib boradilar, ular köngillilar yordamida oçiq manbalardan ölganlarning ismlarini yiğadilar. 5 iyul holatiga köra, jurnalistlar Rossiyaning yöqotişlarini 58 207 kişiga baholadi.
"Meduza" naşri "Mediazona" va saylovlar statistikasi böyiça tadqiqotçi Dmitriy Kobak bilan birgalikda Rossiya harbiy yöqotişlarini hisoblaş uçun Rosstat ma’lumotlaridan ham foydalanadi. Sönggi hisob-kitoblarga köra, 2023 yilda erkaklar ölimi 2022 yilga qaraganda deyarli ikki baravar köp böladi. Ölganlar sonini, şuningdek, Meros böyiça işlar reyestri ma’lumotlari asosida ötkazilgan tadqiqotlar orqali ham aniqlaş mumkin. Uşbu hisob-kitoblarga köra, 2022 yildan beri uruşda 120 mingga yaqin rus harbiy xizmatçilari halok bölgan (tasodifiy xatolik oraliği 106 dan 140 minggaça).
