Jahon banki “Toshkent shahrida havo sifatini baholash va O‘zbekistonda havo sifati boshqaruvini takomillashtirish bo‘yicha “yo‘l xaritasi” nomli hisobotini taqdim etdi.
Hisobotda asosiy e’tibor Toshkent shahri havosidagi PM2,5 zarrachalariga qaratilgan. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ushbu zarralarni inson salomatligi uchun eng katta xavf tug‘diradigan ifloslantiruvchi deb hisoblaydi.
Ta’kidlanishicha, poytaxtda PM2,5 zarrachalarining konsentratsiyasi qish oylarida eng yuqori darajaga yetadi. Shaharda PM2,5ning o‘rtacha yillik konsentratsiyasi JSST belgilagan me’yor (5 mkg/m3)dan 7 baravar ko‘proqni (38,8 mkg/m3) tashkil etadi.
Hisob-kitoblarga ko‘ra, bu ifloslanish natijasida Toshkent aholisi sog‘lig‘iga yetayotgan zarar qiymati O‘zbekiston yalpi ichki mahsulotining 0,7 foiziga teng bo‘lishi mumkin.
“Ushbu tadqiqot davomida Toshkent shahridagi PM2,5 ifloslanishining aholi salomatligiga ta’sirini baholash shuni ko‘rsatdiki, havoning PM2,5 zarralari bilan ifloslanishi Toshkentda har yili taxminan 3000 kishining bevaqt o‘limiga olib kelishi va aholi farovonligiga salbiy ta’siri esa yiliga 488,4 mln AQSh dollarini tashkil etishi mumkin”, – deya qayd etgan tadqiqotchilar.
Qayd etilishicha, erta o‘limlarning aksariyati insult (33 foiz), undan keyin yurak ishemik kasalligi (28 foiz) va quyi nafas yo‘llarining infeksiyalari (23 foiz) sabab bo‘ladi.
Hisobotga ko‘ra, Toshkentda PM2,5 zarrachalari bilan antropogen ifloslanishning asosiy manbalari isitish sektori (28 foiz), transport (16 foiz) va sanoat (13 foiz) hissasiga to‘g‘ri keladi.
Shaharda PM2,5 emissiyasining
