O‘sha hujum va Isroilning javobi status-kvoni buzgandi. So‘nggi kunlarda Suriyada ro‘y bergan voqealar shuni ko‘rsatmoqdaki, Yaqin Sharqdagi urush kengayib bormoqda. BBC sharhlovchisi Jyeremi Bouen Yaqin Sharqdagi so‘nggi voqealarni tahlil qildi.
2011 yilda boshlangan o‘n yillik urush davomida Bashar Asad otasidan meros bo‘lib qolgan hokimiyatni saqlab qolishga muvaffaq bo‘ldi, chunki u hokimiyat uchun Suriyani parchalashga tayyor edi, qolaversa, unga kuchli ittifoqchilar yordam berdi: Rossiya, Eron va Livandagi «Hizbulloh».
Bu ittifoqchilar IShID ekstremist-jihodchilaridan tortib AQSh hamda Fors ko‘rfazining badavlat monarxiyalari tomonidan qo‘llanadigan ayirmachi kuchlarga qadar bo‘lgan turli guruhlarga qarshi uning tomonida turib urush olib borishdi.
Endi Eron Isroil AQSh yordamida unga yo‘llagan zarbalardan o‘nglanishga harakat qilmoqda, o‘zining eng yaxshi jangchilarini Asad uchun jang qilishga yuborgan ittifoqchisi «Hizbulloh» esa isroilliklarning zarbalaridan falaj holatga tushgan.
Rossiya samolyotlari so‘nggi kunlarda hujum qilayotgan suriyalik isyonchilar ustiga zarbalar yo‘lladi, ammo Rossiya hozirda asosiy e’tiborini Ukrainadagi urushga qaratishga majbur.
Suriyadagi urush amalda yakunlanmagandi. U shunchaki qisman Yaqin Sharqdagi turg‘unlik holati va qisman jurnalistlar Suriyaga kira olmay qolgani tufayli jahon nashrlari sarlavhalaridan g‘oyib bo‘lgandi.
Joylarda harbiy harakatlar to‘xtatilgan yoki muzlatilgandi, ammo Suriyada hali ko‘plab nizolar ochiq qolayotgandi.
Asad rejimi baribir arab bahori boshlangan 2011 yilga qadar bo‘lgan davrdagi butun mamlakat ustidan nazoratni o‘ziga qaytara olmadi. Ammo, shunga qaramay, u asosiy shaharlar hamda ularni o‘zaro bog‘lovchi yoki atrofidan o‘tgan asosiy yo‘llar ustidan nazoratni tikladi.
Endi esa «Hay’at Tahrir ash-Shom» boshchiligidagi isyonchilar koalitsiyasi Idlibdan tashqariga chiqdi (Turkiya bilan chegaradosh bu viloyat ushbu guruh nazorati ostida qolgandi) va «hayratomuz» tezlikda harakatlanib, bir necha kun ichida Suriya armiyasi garnizonlarini katta hududlardan surib chiqardi.
Yurish 27 noyabr kuni boshlangandi. Ikki kun o‘tib isyonchilar Halabning qadimiy qal’asi oldida suratga tushishdi, bu joy 2012–2015 yillarda, shahar isyonchilar va rejim kuchlari o‘rtasida bo‘lingan chog‘da Asad qo‘shinlarining yetib bo‘lmas bazasiga aylangandi.
