1. Gormonal muvozanatning buzilişi
Ayollar organizmida stress, eng avvalo, gormonlar muvozanatini buzadi. Kortizol miqdorining kötarilişi estrogen va progesteron darajasiga töğridan-töğri ta’sir qiladi. Bu — hayz sikllari izdan çiqişi, ovulyatsiya töxtaşi va reproduktiv salomatlikka xavf tuğdirişi mumkin.
2021 yilda Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism jurnalida çop etilgan tadqiqotga köra, yuqori stress darajasiga ega ayollarda bepuştlik xavfi ikki baravar yuqori bölişi aniqlangan.
2. Yurak-qon tomir tizimiga bosim
Stress paytida kortizol va adrenalin köpayib, qon bosimini oşiradi, yurak urişini tezlaştiradi va tomirlarni zöriqtiradi. Uşbu holat uzoq davom etsa, insult, yurak xuruji yoki yurak yetişmovçiligi xavfini keskin oşiradi.
3. Immunitet pasayişi
Surunkali stress immun hujayralar sonini kamaytiradi. Bu esa oddiy şamollaşdan tortib, surunkali yalliğlaniş kasalliklarigaça tez-tez çalinişga olib keladi. Şu bilan birga, stress içak mikroflorasi muvozanatini buzib, immun tizimning asosiy qismini taşkil etuvçi himoya mexanizmlariga salbiy ta’sir körsatadi.
4. Ruhiy barqarorlikka zarba
Stress faqat jismoniy emas, balki emotsional barqarorlikni ham izdan çiqaradi. Uzoq davom etganda depressiya, doiraviy xavotir, öz-öziga işonçsizlik va tez çarçaş holatlari kuçayadi. Bundan taşqari, uyqu sifati yomonlaşib, miyaning stressga qarşi kuraşiş qobiliyati pasayadi.
5. Ovqat hazm qiliş tizimida muammolar
Stress oşqozon kislotasi işlab çiqarilişini oşiradi, bu esa şilliq qavatning şikastlanişiga va içak faoliyatining buzilişiga olib keladi. Uzoq davom etganda gastrit yoki oşqozon yarasi rivojlanişi mumkin. Şuningdek, oziq moddalarning sörilişi yomonlaşib, umumiy soğliqqa salbiy ta’sir körsatadi.
Xulosa:
Stressning uşbu zararli ta’sirlarini e’tiborsiz qoldiriş — ayol organizmida çuqur va qaytarib bölmaydigan özgarişlarga sabab bölişi mumkin. Mutaxassislar stressni erta aniqlab, uni kamaytiriş çoralarini körişni tavsiya etadi.
