Infografika: yadroviy klub kengaymoqda - Hindiston, Pokiston va KXDR zaxiralari ham o‘sdi

Har bir yadroviy davlat grafikda nuqtalardan iborat tasvir shaklida ko‘rsatilgan. Nuqtalar soni har bir davlatdagi yadroviy qurol miqdoriga proporsional bo‘lib, har bir nuqta 50 tagacha yadroviy kallakni ifodalaydi.

Grafik uch yilni qamrab oladi — 1963, 1985 va 2023 yillarni. Bu yillarda dunyo miqyosida yadroviy qurol ustidan nazorat va ularni qisqartirishga oid muhim voqealar yuz bergan.

The New York Times eslatishicha, 1963 yilda davlatlar Yadroviy sinovlarni qisman taqiqlash to‘g‘risidagi shartnomani imzolagan. U hujjatga ko‘ra, yadroviy qurol sinovlarini atmosferada, kosmik fazoda va suv ostida o‘tkazish taqiqlandi.

1985 yilda esa Jyenevadagi sammitda Qo‘shma Shtatlar va Sovet Ittifoqi yadroviy urushni «yutuqqa erishish mumkin bo‘lmagan urush» deb e’tirof etdi va bunday urushni umuman olib borish mumkin emasligi haqida kelishib oldi.

2023 yilda Rossiya strategik hujumkor qurollar sonini cheklaydigan Strategik hujumkor qurollarni qisqartirish to‘g‘risidagi shartnoma amal qilishini to‘xtatib turishini ma’lum qildi. Mazkur shartnoma qaysi miqdorda yadroviy qurollar joylashtirilishi mumkinligini cheklar edi.

Eng ko‘p yadroviy qurol Rossiya va AQSh tasarrufida, biroq boshqa bir qator davlatlar ham unga ega. Yirik yadroviy barqudrat davlatlar 1985 yildan beri kallaklar sonini sezilarli darajada qisqartirgan, ammo shu vaqt ichida Hindiston, Pokiston va Shimoliy Koreya (KXDR)da ham yadroviy qurol paydo bo‘ldi.

Bundan tashqari, Isroil va Xitoy qisman bo‘lsa-da, yadroviy kallaklar zaxirasini oshirgan.

2023 yil holatiga ko‘ra, yadroviy kallaklar soni bo‘yicha yetakchilikni Rossiya saqlab qolgan — 4489 ta. Undan keyingi o‘rinda AQSh turibdi — 3708 ta kallak.

Xitoyda yadroviy kallaklar soni 410 taga yetgan. Fransiya ixtiyorida 290 ta, Buyuk Britaniyada — 225 ta kallak bor.

Pokistonda — 170 yadroviy kallak, Hindistonda — 164, Isroilda — 90, Shimoliy Koreya (KXDR)da esa taxminan 30 ta kallak mavjud.

Infografika shu o‘zgarishlarning yarim asrdan ortiq vaqtda qanday kechganini ko‘rsatib, yadroviy klubga yangi a’zolar qo‘shilayotganiga va ayrim davlatlar zaxiralarni qisqartirayotgan bir paytda, boshqalarniki esa ortmoqda, degan tendensiyani ochiq-oydin namoyon qiladi.