Finlandiya yadroviy qurolga oid taqiqni bekor qildi

Finlandiya prezidenti Aleksandr Stubb 26 iyun kuni atom energiyasi to‘g‘risidagi qonunga kiritilgan o‘zgartishlarni tasdiqladi. Unga ko‘ra, mamlakat hududiga yadroviy qurolni olib kirish va uni joylashtirishga oid amaldagi taqiq bekor qilinadi. Tegishli hujjatlar Finlandiya parlamenti saytida e’lon qilingan bo‘lib, qonun 2026 yil 1 iyuldan kuchga kiradi.

Mazkur o‘zgartishlar shu yilning 17 mart kuni parlament tomonidan 125 nafar deputatning ovozi bilan qabul qilingan, 61 nafar deputat esa qarshi ovoz bergan.

Finlandiya mudofaa vaziri Antti Xyakkyanen ushbu qarorni mamlakat xavfsizligi uchun tarixiy qadam deb atadi. Uning ta’kidlashicha, yangi qonun nafaqat Finlandiya, balki butun NATOning mudofaa salohiyatini mustahkamlashga xizmat qiladi.

Prezident Aleksandr Stubb esa Finlandiya tinchlik davrida o‘z hududida yadroviy qurolni doimiy ravishda joylashtirishni rejalashtirmayotganini ma’lum qildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, gap yadroviy tiyib turish siyosati haqida ketmoqda.

«Bu shunday tiyib turish vositasiki, uning asosiy maqsadi yadroviy quroldan hech qachon foydalanishga ehtiyoj tug‘ilmasligini ta’minlashdir», — dedi Finlandiya rahbari.

Qonun qabul qilinishi Rossiya tomonidan ham keskin baholandi. Kreml mart oyida Finlandiya hududida yadroviy qurol joylashtirilsa, Moskva tegishli javob choralarini ko‘rishini ma’lum qilgan edi.

Bu bayonotga javoban mudofaa vaziri Xyakkyanen Helsinki Rossiyaning ehtimoliy reaksiyasiga to‘liq tayyor ekanini aytdi. Uning fikricha, qonunchilikdagi mazkur o‘zgarish Finlandiyaning Rossiya tomonidan harbiy bosimga uchrash ehtimolini kamaytiradi.

So‘nggi yillarda Finlandiya xavfsizlik siyosatida bir qator muhim qarorlarni qabul qildi. Jumladan, mamlakat 2026 yil yanvar oyida piyodalarga qarshi minalarni ishlab chiqarish, saqlash va qo‘llashni taqiqlovchi Ottava konvensiyasidan rasman chiqqanini e’lon qildi.

Prezident Stubb bu qarorni dunyodagi xavfsizlik vaziyati yomonlashgani bilan izohlagan. Uning ta’kidlashicha, Finlandiyaning qo‘shnisi bo‘lgan Rossiya Ottava konvensiyasi ishtirokchisi emas va Ukrainada yer minalaridan keng foydalanmoqda.

Finlandiya Rossiyaning Ukrainaga qarshi keng ko‘lamli urushi boshlanganidan keyin, 2022 yil may oyida NATOga a’zo bo‘lish istagini bildirgan edi. Mamlakat 2023 yil aprel oyida rasman alyansga qabul qilindi. Finlandiyaning Rossiya bilan umumiy chegarasi 1300 kilometrdan ortiqni tashkil etadi.

Shu bilan birga, Aleksandr Stubb 2026 yil may oyida Yevropa davlatlarini Rossiya bilan to‘g‘ridan to‘g‘ri muloqotni qayta tiklash vaqti kelganini ham ta’kidlagan edi.