Foto: Saudi Arabia 2034
Saudiya Arabistoni futbol böyiça 2034 yilgi jahon çempionatiga tayyorgarlikni moliyalaştiriş kölamini qayta körib çiqişni boşladi, stadionlar va tegişli infratuzilmalarni quriş xarajatlarini kamaytirişga e’tibor qaratmoqda. Bu haqda qirollikdagi loyihalar bilan işlaydigan quriliş va arxitektura sohasidagi manbalarga tayanib The Guardian xabar berdi.
Jurnalistlarning yozişiça, turnirni ötkaziş bilan boğliq aksariyat loyihalarning asosiy moliyaviy operatori bölgan Saudiya Arabistoni Davlat investitsiya jamğarmasi (Public Investment Fund, PIF) pudratçilarga budjetlarni optimallaştiriş va arxitektura yeçimlarini soddalaştiriş böyiça körsatma bergan. Gap murakkab muhandislik elementlari, jumladan, suriladigan tomlar, iqlim tizimlari va ilgari arenalar konsepsiyasiga kiritilgan boşqa qimmat texnologik yeçimlar uçun xarajatlarni kamaytiriş haqida ketmoqda.
Dastlab, mamlakat rasmiylari 15 tagaça stadion quriş rejasini körib çiqqan, ularning bir qismi öziga xos dizaynga ega diqqatga sazovor joylarga aylanişi kerak edi. Endi, manbalarga köra, ba’zi loyihalar qayta körib çiqilişi yoki keçiktirilişi, arenalarning umumiy soni esa qisqartirilişi mumkin. Bundan taşqari, ayrim infratuzilma obektlarini quriş muddatlari keçiktirilişi mumkin.
Budjetni kamaytirişning sababi sifatida davlat moliyasiga yuklamaning oşişi va neft bozori kon’yunkturasining özgarişi şaroitida mablağlarni qayta taqsimlaş zarurati körsatilmoqda. Ekspertlarning ta’kidlaşiça, Saudiya Arabistoni sönggi yillarda bir vaqtning özida önlab megaloyihalarni amalga oşirmoqda - turizmni rivojlantirişdan tortib yangi şaharlar qurişgaça, bu esa xarajatlarni yanada qattiqroq nazorat qilişni talab etadi.
Şu bilan birga, rasmiylarning ta’kidlaşiça, gap jahon çempionatini ötkazişdan boş tortiş haqida ketmayapti. Saudiya Arabistoni - JÇ-2034 rasmiy mezboni va Xalqaro futbol federatsiyasi (FIFA) oldidagi majburiyatlar töliq hajmda saqlanib qoladi. Özgarişlar birinçi navbatda turnirga emas, balki tayyorgarlik kölami va formatiga ta’sir qiladi.
Kuzatuvçilarning ta’kidlaşiça, xarajatlarni qayta körib çiqiş yanada pragmatik yondaşuvga olib kelişi mumkin - namunaviy yeçimlardan foydalaniş, bosqiçma-bosqiç quriş va mavjud infratuzilmani faol jalb qiliş. Bunday çora-tadbirlar ilgari yirik xalqaro musobaqalar ötkaziladigan boşqa mamlakatlarda ham qöllanilgan.
