Dunyo oziq-ovqat xaritasi o‘zgarmoqda: markazda Lotin Amerikasi

Qishloq xo‘jaligi salohiyati tahliliga ko‘ra, oldingi safda qahva, soya, makkajo‘xori, shakarqamish va mol go‘shti kabi asosiy eksport mahsulotlarini ishlab chiqarayotgan Braziliya turibdi. Uning ortidan Argentina bormoqda: u soya, makkajo‘xori, bug‘doy va mol go‘shti bo‘yicha yuqori ko‘rsatkichlarni namoyish etib, Janubiy Amerika mintaqasining “dunyo don ombori” sifatidagi rolini mustahkamlamoqda.

Yangi dinamika Market Data Forecast tahlilchilari prognozlariga mos keladi. Ularga ko‘ra, Lotin Amerikasi agrar bozori oziq-ovqat, bioyonilg‘i va qishloq xo‘jaligi eksportiga bo‘lgan jahon talabining o‘sishi fonida barqaror o‘sishni davom ettiradi.

Braziliya dunyodagi eng yirik qahva ishlab chiqaruvchi va soya hamda mol go‘shtining yetakchi eksportchilaridan biri bo‘lib qolmoqda. Ishlab chiqarish miqyosi va qishloq xo‘jaligining diversifikatsiyasi uni global oziq-ovqat zanjirlarining hal qiluvchi bo‘g‘iniga aylantirgan.

Argentina esa, o‘z navbatida, jahon don bozorida o‘ta muhim o‘rin tutadi. Soya shroti va makkajo‘xorining yetakchi eksportchilaridan biri sifatida u Osiyo va Yevropa mamlakatlariga yetkazib berishni ta’minlamoqda.

Mutaxassislar qayd etishicha, tashqi bozorlardagi barqaror talab va zamonaviy agrotexnologiyalarni joriy etish yaqin yillarda ham ushbu tarmoqlar o‘sishini qo‘llab-quvvatlaydi.

Eng yirik iqtisodiyotlardan tashqari, mintaqaning qishloq xo‘jaligi yaqqol ifodalangan ixtisoslashuvi bilan ham ajralib turadi.

Meksika yuqori daromad keltiradigan ekinlar — avokado, pomidor va mevalar eksportida kuchli pozitsiyalarni shakllantirgan. Bunga AQShga yaqinlik va qulay savdo kelishuvlari yordam bermoqda. Bugungi kunda Meksika dunyodagi yetakchi avokado eksportchilaridan biri hisoblanadi.

Kolumbiya va Ekvador tropik mahsulotlarga ixtisoslashgan. Kolumbiya o‘zining qahvasi va gullari bilan mashhur bo‘lsa, Ekvador banan eksportida yetakchi o‘rinlarni egallab turibdi va qisqichbaqa yetishtirishni ham faol rivojlantirmoqda.

Peru va Chili premium toifadagi qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetkazib beruvchi sifatida o‘z o‘rnini mustahkamladi. Peru avokado, uzum va sparja eksportni faol oshirmoqda, Chili esa mevalar va raqobatbardosh losos yetishtirish tarmog‘iga tayanmoqda.

Market Data Forecast ma’lumotlariga ko‘ra, bunday diversifikatsiya mintaqaga oz sonli tovarlarga qaramlikni kamaytirish va yuqori foyda keltiradigan eksport bozorlariga chiqishga yordam bermoqda.

Lotin Amerikasi qishloq xo‘jaligining kengayishi jahon oziq-ovqat xavfsizligi bo‘yicha xavotirlar ortib borayotgan bir paytda yuz bermoqda. Mintaqa soya, makkajo‘xori, qahva va mol go‘shtining jahon eksportida salmoqli ulushni egallab, xalqaro ta’minotda muhim rol o‘ynamoqda.

Hatto Paragvay va Urugvay kabi nisbatan kichik davlatlar ham soya ishlab chiqarish, mol go‘shti va sut mahsulotlari eksporti orqali sezilarli hissa qo‘shmoqda. Kosta-Rika esa qahva, banan va ananasning muhim yetkazib beruvchisi bo‘lib qolmoqda.

Tahlilchilar ta’kidlashicha, qulay iqlim, keng yer resurslari va agrotexnologiyalarga kiritilayotgan investitsiyalarning oshib borishi mintaqaning raqobat ustunliklarini kuchaytirmoqda hamda uning jahon maydonidagi pozitsiyalarini mustahkamlamoqda.