Birlaşgan Arab Amirliklari Neft eksport qiluvçi davlatlar taşkiloti (OPeK) va OPeK+ alyansidan çiqişini rasman e’lon qildi. Qaror 2026 yil 1 maydan kuçga kiradi. Bu haqda WAM davlat axborot agentligi energetika vaziri Suhayl al-Mazruiyga tayanib xabar berdi.
BAA nega tark etyapti?
Rasmiy sabablar hali töliq oşkor etilmagan, biroq manbalar bu qarorni töplanib qolgan noroziliklar bilan boğlamoqda:
- Neft qazib oliş kvotalari böyiça kelişmovçiliklar;
- Fors körfazi böyiça hamkorlar tomonidan yetarli darajada qöllab-quvvatlanmasligi;
- Mintaqaviy keskinlik oqibatlari, jumladan, Eron atrofidagi sönggi voqealar.
BAA - OPeK asosçilaridan biri (1967 yildan beri) va kuniga taxminan 3-3,5 million barrel neft qazib oladi. U uzoq vaqtdan beri qazib olişni oşirişda köproq erkinlik istagini bildirgan. Mamlakat quvvatlarni oşirişga faol sarmoya kiritmoqda va yaqin yillarda kuniga 5-6 million barrelga çiqişni rejalaştirmoqda.
Bozor uçun oqibatlar
BAA qarori OPeK+ birligiga jiddiy zarba böladi. Bu quyidagilarga olib kelişi mumkin:
- Amirliklarning kvotadan taşqari qazib oliş hajmining ösişi;
- Jahon neft narxlariga pasayiş bosimi;
- Alyans içidagi yangi muzokaralarga.
Saudiya Arabistoni va kartelning boşqa a’zolari allaqaçon javob çoralarini tayyorlamoqda. Tahlilçilar yaqin haftalarda neft bozorida özgaruvçanlik kuçayişini başorat qilmoqda.
Vazir Al-Mazruiy şunday dedi: «Biz köp yillik hamkorlik uçun hamkorlarimizdan minnatdormiz, ammo BAA iqtisodiyotining uzoq muddatli rivojlanişi yölida mustaqil qarorlar qabul qiliş vaqti keldi».
