Venesuelada dahshatli zilzila va Fransiyada qayd etilgan Ebola – kun dayjesti

O‘tgan kun davomida jahonda ro‘y bergan eng asosiy voqea va yangiliklar sharhi bilan kundalik xabarnomada tanishtiramiz.

Rubio Ko‘rfazga keldi

AQSh davlat kotibi Marko Rubio payshanba kuni Yaqin Sharq bo‘ylab safarining yakuniy bosqichida Bahraynga keldi. U ushbu safar davomida Eron kelishuviga shubha bilan qarayotgan Amerikaning arab ittifoqchilariga uni qabul qildirishga urinmoqda.

Rubio ushbu tinchlik bitimini taqdim etish borasidagi missiyasi ancha nozik ekanini tan oldi. Boisi, arablar Eronga haddan tashqari ko‘p yon bosilishi – Tehronni kuchaytirib yuborishi, mintaqadagi xavfsizlik muvozanati hamda neft oqimlarini qayta shakllantirishi mumkinligidan xavotirda.

Rubio, shuningdek, Fors ko‘rfazi arab davlatlari hamkorlik kengashi bilan ham uchrashadi. Ushbu kengash oltita sunniy monarxiyadan iborat bo‘lib, uning tarkibiga Saudiya Arabistoni, Qatar, Ummon, Birlashgan Arab Amirliklari va Kuvayt kiradi.

Ushbu oltita davlat AQShning strategik ittifoqchilari hisoblanadi. Ular urush paytida Vashingtonga ma’lum darajada logistik yordam ko‘rsatgan va buning oqibatida barchasi Eronning havo zarbalaridan jabr ko‘rgan.

Rubio Bahrayndan oldingi bekatlari — BAA va Kuvaytda ham rasmiylarni kelishuv Eronga haddan tashqari yon bosmasligiga ishontirishga harakat qildi. «Biz mintaqadagi ittifoqchilarimiz, ko‘p yillik hamkorlarimiz xavfsizligiga putur yetkazadigan hech qanday ish qilmaymiz», dedi u Kuvaytda jurnalistlarga.

Rubio, shuningdek, ushbu safar davomida mintaqaviy ittifoqchilardan hech qanday qayta tiklash jamg‘armasiga hissa qo‘shishni so‘ramasligini aytdi.

AQSh prezidenti Donald Tramp seshanba kuni Eron yadroviy tekshiruvlarga «cheksiz muddatga» (abadiy) rozi bo‘lganini aytdi, Tehron esa muzokaralarda bunday yon bosish bo‘lmaganini ta’kidladi. Bu holat mo‘rt tinchlik bitimi qay darajada hayotiy ekani borasida savollarni tug‘dirmoqda.

Venesuelada kuchli zilzila

24 iyun kuni kechqurun Venesuelaning shimoliy va markaziy hududlarida ketma-ket ikki kuchli zilzila qayd etildi. Mamlakat Ichki ishlar vazirligi ma’lumotiga ko‘ra, poytaxt Karakasda ko‘p qavatli uylar va boshqa binolar qisman yoki to‘liq qulagan.

Ma’lum qilinishicha, birinchi zilzila taxminan soat 18:00 da sodir bo‘lgan va uning magnitudasi 7,2 ni tashkil etgan. Oradan bir daqiqa ham o‘tmay ikkinchi, 7,5 magnitudali zilzila qayd etilgan.

Tabiiy ofat ortidan mamlakatda favqulodda holat joriy etildi. Prezident vazifasini bajaruvchi Delsi Rodriges barcha tezkor xizmatlar yuqori shaylik rejimiga o‘tkazilganini ma’lum qildi.

AQSh Geologiya xizmati dastlabki baholashiga ko‘ra, tabiiy ofat oqibatida halok bo‘lganlar soni o‘n minglab bo‘lishi mumkin. Venesuela rasmiylari hozircha 32 kishining jasadini topgan, yuzlab insonlar jarohatlangan.

Guvohlarning so‘zlariga ko‘ra, kuchli silkinishlardan keyin odamlar ommaviy ravishda binolarni tark etgan. Ayrim ko‘p qavatli uylarning tashqi devorlari qulagani sababli xonadonlardagi mebellar ko‘chadan ko‘rinib qolgan.

Ijtimoiy tarmoqlarda Karakas xalqaro aeroportidagi vayronalar aks etgan videolar tarqaldi. Keyinchalik rasmiylar aeroport vaqtincha yopilganini tasdiqladi.

Tramp: Ukraina prezidentining ishlari «ancha yaxshi»

AQSh prezidenti Donald Tramp 24 iyun kuni Oq uyda NATO bosh kotibi bilan o‘tkazgan matbuot anjumanida Ukrainadagi urush haqida fikr bildirdi.

Jurnalistlardan biri Trampdan «siz Zelenskiy hozir g‘alaba qozonayotganiga ishonasizmi?» deb so‘raganida, u shunday javob qaytardi: «Hech bo‘lmaganda, u o‘zini ushlab turibdi. Har ikki tomonda ham ko‘p odamlar halok bo‘lmoqda. Lekin menimcha, uning ishlari ancha yaxshi ketmoqda», dedi AQSh prezidenti.

Bu bayonot Trampning avvalgi chiqishlaridan farq qiladi. Chunki u o‘tgan davrda bir necha bor Volodimir Zelenskiyni tanqid qilib, uni mojaroni tinch yo‘l bilan hal etishga qaratilgan sa’y-harakatlarga to‘sqinlikda ayblagan edi.

Matbuot anjumanida Tramp Yevropa davlatlari, xususan, Germaniya Eronga nisbatan AQSh–Isroil urushini qo‘llab-quvvatlamaganidan ham noroziligini bildirdi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, Vashington Germaniya hukumatidan ko‘proq siyosiy qo‘llab-quvvatlash kutgan, ammo bu borada kutilgan munosabatni olmagan.

24 iyun kuni murojaatida Volodimir Zelenskiy ham G7 doirasida muhokama qilingan harbiy va moliyaviy yordam Ukrainaga o‘z vaqtida yetkazilsa, Rossiyani tinchlik muzokaralariga majbur qiladigan sharoit yaratish mumkinligini ta’kidladi. Biroq u buning qanday amalga oshirilishiga aniqlik kiritmadi.

Ruminiya Moldova bilan birlashish yo‘lida

Ruminiyaning SOS Romania partiyasi tashabbusi bilan ishlab chiqilgan Ruminiya va Moldovani birlashtirishga qaratilgan qonun loyihasi 24 iyun kuni parlamentning quyi palatasi tomonidan ma’qullandi.

Ruminiya OAVlari ma’lumotiga ko‘ra, hujjat «jim qabul qilish» tartibi asosida tasdiqlangan. Bu tartibga muvofiq, agar qonun loyihasi parlament yalpi majlisida 45 kun ichida muhokama qilinmasa yoki rad etilmasa, u avtomatik ravishda qabul qilingan deb hisoblanadi.

Qonun loyihasida Ruminiya parlamenti mamlakatning Moldova bilan birlashishi to‘g‘risida qaror qabul qilishi, shuningdek, hukumatga Kishinyov rasmiylari bilan birlashish jarayonini rasmiylashtirish bo‘yicha muzokaralarni boshlash vakolatini berish taklif etilgan.

Endilikda mazkur tashabbus Ruminiya parlamentining yuqori palatasi — Senat muhokamasiga kiritiladi.

Shu yil yanvar oyida Moldova prezidenti Mayya Sandu ham mamlakatning Ruminiya bilan birlashishi g‘oyasini ochiq qo‘llab-quvvatlagandi. Sanduning ta’kidlashicha, hozirgi geosiyosiy vaziyatda Moldova kabi kichik davlat uchun mustaqil demokratiya sifatida rivojlanish va tashqi bosimlarga, xususan, Rossiya ta’siriga qarshi turish tobora qiyinlashmoqda.

So‘nggi yillarda, ayniqsa Rossiya va Ukraina o‘rtasidagi urush fonida, Moldovada Ruminiya bilan birlashish tarafdorlari soni ortib bormoqda.

Fransiyada Ebola qayd etildi

Fransiyada chorshanba kuni Kongodagi epidemiya bilan bog‘liq birinchi Ebola holati tasdiqlandi. Bu virusning Afrika qit’asidan tashqarida qayd etilgan birinchi holatidir.

Fransiya Sog‘liqni saqlash vazirligiga ko‘ra, bemor yaqinda Kongodan qaytgan humanitar yordam shifokoridir.

Ma’lum qilinishicha, bemor «Kinshasadan tijoriy reysga o‘tirganida deyarli hech qanday alomatlarsiz bo‘lgan, faqat bosh og‘rig‘ini his qilgan» va parvoz paytida uning ahvoli «biroz yomonlashgan». Shundan so‘ng u Parijga qo‘nishi bilanoq darhol tibbiy yordam olgan.

Kasallik yuqishi xavfining oldini olish uchun u Fransiyaga kelishi bilanoq to‘g‘ridan to‘g‘ri shifoxonaga olib borilgan va izolyatsiyaga olingan. Bemor tanasidagi virus yuklamasi «juda past» bo‘lgani aytilmoqda.

Vazirlik erkakning ahvoli barqaror ekanini aytdi. U bilan muloqotda bo‘lgan shaxslar esa 21 kun davomida uy karantinida qolishlari kutilmoqda.

Epidemiya paytida virus yuqtirib olgan amerikalik shifokor bundan oldin Berlindagi shifoxonaga davolanish uchun olib kelingan edi va o‘shandan beri u butunlay sog‘aygan.

Amaldagi epidemiyani jilovlash juda qiyin kechmoqda, chunki virusning «Bundibugyo» shtammiga qarshi tasdiqlangan vaksina yoki maxsus davolash usuli mavjud emas.

May oyida epidemiya e’lon qilinganidan beri Kongoda 1000 dan ortiq tasdiqlangan holat qayd etildi. Uchta provinsiyada 260 dan ortiq kishi vafot etgan.