“Eng yuqori oylik olingan davr ham qamrab olinadi”
Abror Xolmatov, Pensiya jamgʻarmasi boʻlim boshligʻi: Bugungi qonunchilikka koʻra, fuqaroga pensiya tayinlashda ikkita asosiy omil - ish staji va oʻrtacha oylik ish haqi hisobga olinadi. Pensiyaning bazaviy miqdori oʻrtacha oylik ish haqining 55 foizi etib belgilanadi.
Hozirgi tartib boʻyicha pensiyaga chiqayotgan fuqaroning oxirgi 10 yillik mehnat faoliyatidagi eng yaxshi uzluksiz besh yilligi oʻrtacha ish haqini hisoblash uchun olinadi.
Taklif etilayotgan tartibning asosiy maqsadi - fuqaroning mehnat faoliyatidagi yuqori daromadli davrlarini ham pensiya hisob-kitobiga qamrab olish.
Tahlillarga koʻra, fuqarolarning daromadi yuqoriroq boʻladigan davr, odatda, 35–50 yosh oraligʻiga toʻgʻri keladi. Amaldagi tartibda esa oxirgi 10 yillikning eng yaxshi besh yilligi hisobga olingani sababli, fuqaroning 50–60 yoshdagi davri ham ushbu hisob-kitobga tushishi mumkin. Bu davrda ish haqi avvalgi yillarga nisbatan past boʻlishi ehtimoli yuqori.
Shu sababli taklif etilayotgan tizimda hisobga olinadigan davr 20 yilgacha bosqichma-bosqich uzaytiriladi. Natijada fuqaroning yuqoriroq ish haqi olgan davrlari ham pensiya hisob-kitobiga kiradi.
Bu oʻzgarish birdaniga 20 yilni hisobga olishni anglatmaydi. Davr har yili bir yilga uzaytirib boriladi. Masalan, hozirgi besh yil oʻrniga keyingi bosqichda olti yil, undan keyin yetti yil va shu tarzda 20 yilgacha oshirib boriladi.
“20 yilga bosqichma-bosqich boriladi”
Abror Xolmatov: Bu jarayon bosqichma-bosqich amalga oshiriladi. Yaʼni kelasi yilning oʻzida 20 yillik ish haqi hisobga olinmaydi. Har yili hisobga olinadigan davr bir yilga uzayib boradi.
Natijada 2041-yillarga borib, 20 yillik ish haqi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni hisobga olish imkoniyati shakllanadi.
Buning yana bir sababi - bugungi kunda pensiyalar, jumladan, yoshga doir va nogironlik pensiyalari proaktiv shaklda tayinlanmoqda. Fuqaro Pensiya jamgʻarmasiga alohida murojaat qilmaydi. Pensiya tayinlanganida bu haqda uning mobil ilovasiga xabarnoma yuboriladi.
