Yoʻldagi agressiv harakat deganda faqat tezlikni oshirish yoki yoʻl qoidasini buzish tushunilmaydi. Orqadan signal chalib, boshqa haydovchini shoshirish, piyodani qoʻrqitish, keskin manyovrlar qilish, tirbandlikda asabiylashish ham yoʻl harakati xavfsizligiga taʼsir qiladi. Ayniqsa, maktablar atrofida bunday harakatlar jiddiy xavf tugʻdiradi.
Suhbat davomida maktablar oldidagi 30 km/soatlik tezlik cheklovi, haydovchilarning stress va hissiyotlari, yoʻldagi agressiv xulqning sabablari, qoidabuzarlik uchun huquqiy javobgarlik va jarima ballari muhokama qilindi. Shuningdek, jazoning oʻzi yetarlimi yoki haydovchilik madaniyatini oshirish va jamoatchilik taʼsirini kuchaytirish kerakmi, degan savollarga ham javob izlandi.
Maktab oldidagi 30 km/soat nega muhim?
Toshkentda 400 ga yaqin maktab bor, ularning 91 tasi asosiy koʻcha va yoʻllar boʻyida joylashgan. Bolalarning yoʻlga toʻsatdan chiqib qolishi mumkinligi esa maktab atrofida oddiy yoʻl qoidalaridan koʻra qattiqroq ehtiyotkorlikni talab qiladi. Maktab oldida tezlikni 30 km/soatga cheklashning oʻzi bolalar xavfsizligini taʼminlaydimi?
«Statistikaga qaraydigan boʻlsak, piyodalar ishtirokidagi yoʻl-transport hodisalari umumiy YTHlarning salmoqli qismini tashkil qiladi. Bolalar ishtirokidagi YTHlarning esa 82 foizi piyodalar bilan bogʻliq. Bunda bolalarning belgilanmagan joydan yoki tartibga solingan joydan oʻtishi kabi holatlar asosiy qismni tashkil qiladi. Shuning uchun aynan piyodalar bilan bogʻliq YTHlarning oldini olishga qaratilgan choralarni kuchaytirishimiz kerak», - deydi Toshkent shahar yoʻl harakati xavfsizligi boshqarmasi vakili Zokir Fayziyev.
«Ikki-uch daqiqa uchun tezlikni oshirishning maʼnosi yoʻq»
Haydovchi Abduqodir Oʻtkirovning fikricha, tezlikni oshirish sabablaridan biri haydovchilar oʻrtasidagi oʻzaro hurmat va yoʻl madaniyati yetishmasligi bilan bogʻliq. Uning taʼkidlashicha, ayrim haydovchilar tirbandlikda bir necha daqiqa yutib qolish uchun tezlikni oshiradi yoki boshqa transport vositalarini shoshiradi.
«Baʼzi haydovchilar yoʻlda ikki-uch daqiqa oldinroq yetib borish uchun tezlikni oshiradi. Aslida shu ikki-uch daqiqa uchun oʻzining ham, boshqalarning ham hayotini xavf ostiga qoʻyishning maʼnosi yoʻq. Ayniqsa maktablar oldida bola qayerdan chiqib qolishini oldindan bilmaysiz. Haydovchi qancha tajribali boʻlmasin, kutilmagan vaziyatda reaksiya qilish uchun unga vaqt kerak.
Oʻzim ham shunday holatga duch kelganman. Maktabning oldidan oʻtib ketayotgan edim. Biz asosan navigator bilan ham ishlaymiz. Belgini koʻrmay qolgan taqdirimizda ham navigator ogohlantiradi: 30 tezlikda yurish kerak, deb. 30 tezlikda ketyapman. Orqamdan inomarka mashina keldi, signal chalib, tezroq yurishga ishora qila boshladi. Baribir qonun-qoidaga amal qilish kerak-da. Eʼtibor bermadim, 30 tezlikda ketyapman. Orqamdan yana signal chala boshladi, “tezroq yurmaysanmi?” degandek. Majbur boʻlib tezroq yurdim. Shunda bitta bolani urib yuborishimga sal qoldi. Keyin mashinani chetga olib, oʻsha haydovchiga tushuntirdim. Agar urib yuborganimda nima boʻlardi? Men aybdor boʻlardim, sen esa oʻtib ketarding”, dedim», - deydi Abduqodir Oʻtkirov.
