Yaponiya aerokosmik tadqiqotlar agentligi - JAXA maʼlumotiga koʻra, MMX apparatini olib chiqqan H3 raketasi 20-oktabr kuni Tanegasima orolidagi kosmodromdan muvaffaqiyatli uchirilgan. Bu haqda DW xabar berdi.
Ogʻirligi besh tonnaga yaqin apparat va missiyaning nomi MMX - inglizcha Martian Moons Exploration, yaʼni «Mars yoʻldoshlarini tadqiq qilish» iborasining qisqartmasidir. Uning vazifasi Fobosdan namuna olish bilan cheklanmaydi: apparat Marsning ikkinchi yoʻldoshi Deymosni ham oʻrganadi.
Bir yillik yoʻl, uch yillik tadqiqot
Rejaga koʻra, Mars atrofiga yetib borish va Yerga qaytish yoʻlining har biri taxminan bir yildan vaqt oladi. Apparat yana uch yilni Fobos va Deymosni orbitadan oʻrganishga bagʻishlaydi.
Missiya davomida Fobos yuzasiga qoʻnish ham koʻzda tutilgan. Dastlab kichik avtonom robot, keyin esa namuna oluvchi apparat qoʻnadi.
Loyiha qiymati 578 million dollarga baholanmoqda. Unda Yaponiya, AQSH, Fransiya, Germaniya va Yevropa kosmik agentligi ishtirok etmoqda.
Fobosda sekundiga bir millimetr tezlikda yuradigan robot
Fransiya va Germaniya missiya uchun Idefix nomli toʻrt gʻildirakli robotni tayyorlagan. U Asteriks va Obeliks haqidagi komikslardagi it nomi bilan atalgan.
Oʻlchami mikrotoʻlqinli pechga yaqin boʻlgan robot Fobos yuzasida taxminan 100 kun ishlashi kerak. U sekundiga bir millimetr tezlikda harakatlanib, yoʻldosh yuzasini tadqiq qiladi.
MMX apparatining Fobosda qolish vaqti esa ancha qisqa - taxminan ikki soat boʻladi. Shu vaqt ichida u 10 gramm grunt yigʻishi rejalashtirilgan. Keyinchalik bu namunalar Yerga olib kelinadi.
Avvalgi urinishlarda qoʻnishga erishilmagan
SSSR va Rossiya avval Fobos yuzasiga qoʻnishni koʻzlagan uchta missiyani amalga oshirishga uringan. Ulardan faqat «Fobos-2» apparati 1989-yilda Mars yoʻldoshiga yaqinlashib, Yerga suratlar uzatishga muvaffaq boʻlgan.
Biroq bu missiyalarning hech biri Fobos yuzasiga qoʻna olmagan. Yaponiyaning MMX loyihasi esa yoʻldoshni yaqindan oʻrganish bilan birga, undan olingan namunalarni Yerdagi laboratoriyalarda tekshirish imkonini yaratishni maqsad qilgan.
