Уруш... Қонли жанггоҳ... Ота-она, опа-сингил, севикли ёр, қон-қариндош, Ватан учун майдонга кирган мардларни ер тишлатган қоп-қора сўз. «Уруш номинг ўчсин жаҳонда» деб ёлворганларнинг акаси, отаси, ўғли, унинг исканжасидан омон келмаган. Тишланган нон эса ҳамон ризқи бу дунёдан узилган эгасини кутади... «Ой бориб, омон қайт» деб навқирон, тўй кўрмаган ўғлини урушнинг шафқатсиз қўлларига тутқазган она кеча-ю кундуз бедор...
Бугун Ўзбекистон ёшлар иттифоқи Марказий Кенгаши биносида ташкиллаштирилган II жаҳон урушига бағишланган саҳна кўринишида худди шу манзаралар ҳам акс этди. 1941 йил жами 6 миллион аҳолиси бор Ўзбекистондан 1,5 миллионга яқин киши Ватан тинчлиги, юрт тупроғи учун жангга отланди. Афсуски, уларнинг орасидан она юртга қайтиб келганлар сони жуда-жуда оз эди.
Голландия ҳудудидаги Амерсфорт лагерида қаҳрамонларча ҳалок бўлган, фашистлар томонидан ҳам руҳан, ҳам жисмонан оғир қийноқларга солинса-да, уларнинг пойига мағрур бошини қўймаган, охирги нафаслари қолгунча Ватанини сотмаган, оч-наҳор, энг оғир ишларга жалб этилса-да, аҳиллигини йўқотмай, бир-бирини суяган, инсонпарварлик ғалабасини қозониб, шафқатсизларча отиб ташланган 101 нафар ўзбек жангчиси эса бугунги болалар учун чинакам ибрат, фахр-ифтихор, ғурур бахш этади.
Шунинг учун Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 24 июлдаги ПҚ-3880-сонли Қарори ижросини таъминлаш мақсадида II жаҳон урушида фашизмга қарши курашда иштирок этган ўзбекистонликларнинг номини абадийлаштириш, мардона курашган ота-боболаримизнинг ҳаёти мисолида ёш авлодни тарбиялашга мўлжалланган «101» лойиҳасини амалга ошириш белгиланган эди.
Мазкур «101» лойиҳаси доирасида Ўзбекистон ёшлар иттифоқи ва Республиканинг бошқа давлат ташкилотлари ташаббуси билан тадқиқотчи жаноб Ремко Рейдинг бошчилигидаги Нидерландия делегацияси Ўзбекистонга ташриф буюрди.
Ўзбекистон ёшлар иттифоқи Марказий Кенгашидаги «Ёшлар пресс-клуби»да нидерландиялик делегация аъзолари билан учрашув ташкил этилди. Учрашув «101» номли инсталляция билан бошланди.
