Ўзга юртда сарсон мусофир юртдошларимиз ҳақида кўп эшитамиз. Уларнинг дардини юракдан ҳис этамиз. Аммо, биз билан шу юртда бирга яшаб келаётган ватандошларимиз ҳам борки, улар инсонийлик жиҳатидан олганда шу юрт фарзанди, аммо қонуний жиҳатидан сал бошқачароқ. Яъни, улар фуқаролиги бўлмаган шахслар. Бундай инсонлар ислоҳотлар натижасида бирма-бир Ўзбекистон паспортига эга бўлишмоқда. Биз бундай мақомдаги ватандошларнинг «кўп»ини кўрдик, бироқ бизга йўлланган бир мурожаат эътиборимизни тортди.
Наманган шаҳрида яшовчи фуқаролиги йўқ Маҳмуджон Юсупов йўллаган мурожаати асосида унинг хонадони томон йўл олдик. 78 ёшни қоралаган бу мўйсафид билан бир пиёла чой устида суҳбат қурдик.
Видео: Mover (tas-ix)
Видео: Youtube
«Ўзим шу ерда 1942 йилда туғилганман. Авваллари Норин совхози деб аталадиган жой бўлар эди. 1963 йилгача ўша жойларда яшадим. Ўзимизнинг ҳовли ва боғларимиз бор эди. Қишлоқ хўжалиги механизацияси бўйича ўқиганим учун пахта заводига ишга кирганман. Маълум вақт мастер бўлиб ишлаб юрдим. 1963 йили Қирғизистонга жўнатишди. У ерда сиртқи ўқишга кирдим. Ўша ерда ишлаб юрдим, кейин уйландим. Яхши обрў-эътибор топдик, ҳеч кимга ёмонлик қилмадик. 6 нафар фарзандли бўлдим. Аёлим ўқитувчи бўлиб ишларди. 1989 йилда аёлим билан ватанга қайтиш масаласида тортишиб қолдик. Бу ерга ўзим қайтиб келдим. Уларнинг ҳолидан хабар олиб турдим. Бу ерда ҳужжатлаштириш ишларини қиламиз десак, «сиз бошқа жойда бўлгансиз, шу сабабли жиноят қилганмисиз йўқми текширишимиз керак», деб паспортимни паспорт столда олиб қолишган. Бирор жойда ишлашга ҳаққим йўқлиги учун ғишт қуйиб, кун ўтказдим. 1992 йил 2 июлда бир буйруқ чиққан экан. Буйруққа кўра, 27 июлгача ҳужжатлаштириш қилинсин дейилган экан. Лекин мени ҳеч ким огоҳлантирмади. Кейинги 3 йил ичида беҳуда уриндим. Кейин қўлимга ҳужжат бериб «қаёққа кетсангиз кетаверинг» дейишди. Мен қаёққа бораман, ахир бу ер ватаним-ку? Қўлимга шу ҳужжатни беришди (фуқаролиги йўқ шахс маълумотномаси). Бу ҳужжат билан ҳеч қаёққа боролмайман, сайлаб-сайланолмайман. Лекин, меҳнат қилганим ҳақида меҳнат дафтарчаларим бор. 1999 йил пенсияга чиқдим. Ўртада 2000 йили бу ҳужжатни янгилаб беришди», дейди кекса мурожаатчи.
