АҚШ, Германия, Франция ва Британия давлат ва ҳукумат раҳбарлари ҲАМАС ҳаракатини АҚШ президенти Жо Байден яқинда эълон қилган Ғазо секторидаги ҳарбий можарога барҳам бериш режасини қабул қилишга чақирди. Елисей саройи томонидан 6 июн, пайшанба куни кечқурун эълон қилинган қўшма хатга кўра, улар бу режани тўлиқ қўллаб-қувватламоқда. Ҳужжатда, шунингдек, «давлат ва ҳукумат раҳбарлари Исроил хавфсизлигига содиқликларини» таъкидлаб, «Байден режаси»ни зудлик билан амалга оширишга чақиришган.
Тўрт давлат вакиллари «Фаластин маъмурияти ва бош вазир Муҳаммад Мустафонинг ислоҳот дастурини қўллаб-қувватлашларини» яна бир бор тасдиқладилар ва ҳукуматни минтақавий ва халқаро қўллаб-қувватлашни кучайтиришга чақирдилар. Ҳужжатдан кўриниб турибдики, имзоловчилар «Исроилнинг хавфсизлик эҳтиёжларини қондириш билан бирга, тегишли халқаро ёрдам билан Ғазо секторида қонуний Фаластин бошқарувини тиклаш зарурлигини» кўряпти.
Байденнинг режаси қандай?
АҚШ президенти Жо Байден 31 май куни Ғазо секторида ўт очишни тўхтатиш ва гаровга олинган исроилликларни озод қилиш бўйича янги режани эълон қилди, у Исроилнинг янги таклифига асосланади. Режа деэскалациянинг уч босқичи, асосан, доимий сулҳ ва Исроилнинг Фаластин ҳудудидан чиқиб кетишини ўз ичига олади.
Режага кўра, биринчи босқич олти ҳафта давом этиши керак. Унда тўлиқ ва якуний ўт очишни тўхтатиш, Исроил қўшинларининг Ғазо секторидаги аҳоли пунктларидан олиб чиқиб кетилиши ва юзлаб фаластинлик маҳбусларни озод қилиш эвазига бир қатор исроиллик гаровга олинганларни қайтариш киради. Иккинчи босқич ҳарбий ҳаракатларни якуний тўхтатиш ва Исроил қўшинларини Ғазо секторидан олиб чиқиб кетишни ўз ичига олади. Бундан ташқари, бу босқичда қолган барча гаровга олинганлар Исроилга қайтарилиши керак. Ниҳоят, учинчи босқичда АҚШ ва халқаро ҳамжамият кўмагида минтақани кенг кўламли қайта қуриш режаси бошланади, бу эса 3-5 йил давом этади. ҲАМАС томонидан ўлдирилганларнинг жасад қолдиқлари исроиллик оилаларга қайтарилиши керак.
Жо Байден ўт очишни тўхтатиш режаси Қатар воситачилари орқали ҲАМАС гуруҳи вакилларига берилганини айтди. Америка президенти ҲАМАСни бу таклифни қабул қилишга чақирди. Шу билан бирга, у исроиллик сиёсатчиларга ҳам мурожаат қилди. «Исроилда бу режага рози бўлмайдиган ва урушни чексиз давом эттиришга чақирадиганлар борлигини биламан» деди Байден, Исроил ўз хавфсизлиги учун қўрқмасдан келишувга эриша олишини таъкидлаб.
ҲАМАС таклиф қилинган келишувни олқишлади
