Бу йил Қозоғистон аҳоли жон бошига ялпи ички маҳсулот ҳажми бўйича Россияни ортда қолдирди. СССР парчаланганидан кейин унинг собиқ аъзолари орасида энг яхши иқтисодий кўрсаткичларни Озарбойжон қайд этган.
2025 йилга келиб қўшни Қозоғистон аҳоли жон бошига ялпи ички маҳсулот ҳажми бўйича Россияни ортда қолдирди. Халқаро валюта жамғармасининг охирги маълумотларига кўра, Қозоғистонда бу кўрсаткич 14 770 долларни ташкил этган бўлса, Россияда 14 260 доллар бўлиб турибди.
Қозоғистон (қизил ранг) ва Россияда (яшил ранг) аҳоли жон бошига ялпи ички маҳсулотнинг ўсиш динамикаси. Манба: Халқаро валюта жамғармаси
Болтиқбўйи мамлакатлари постсовет ҳудудида жон бошига ялпи ички маҳсулот ҳажми бўйича етакчи бўлиб қоляпти. Эстонияда бу кўрсаткич 32 760 долларга, Литвада 30 840 долларга, Латвияда 24 370 долларга етган.
Эстония (яшил), Литва (сиёҳранг) ва Латвияда (қизил) аҳоли жон бошига ялпи ички маҳсулотининг ўсиш динамикаси. Манба: ХВЖ
Сўнгги 34 йил давомида собиқ совет иттифоқи мамлакатлари ялпи ички маҳсулоти (ЯИМ) умумий ҳажми 4 баробардан зиёдга ўсди. Хусусан, 1990 йилда СССР иқтисодиёти ҳажми БМТ томонидан ўша пайтдаги нархларда 791 млрд долларга баҳоланган. 2025 йилда эса собиқ иттифоқнинг 15 та республикасининг ялпи ички маҳсулоти умумий ҳажми 3,25 трлн долларни ташкил этяпти.
Совет иттифоқи парчаланишидан олдин унинг иқтисодиёти номинал жиҳатдан дунёдаги учинчи йирик иқтисодиёт ҳисобланганига қарамай, аксарият тарихчилар ва иқтисодчилар 1960−1980 йилларда ўсиш суръати мунтазам равишда пасайиб борганини таъкидлашади. Мустақилликдан кейинги даврда суверен давлатларнинг ривожланиши сезиларли даражада тезлашди.
Давлатлар кесимидаги ўсиш
Агар 1995 йилдан 2025 йилгача бўлган 30 йилликни таҳлил қиладиган бўлсак, жон бошига ялпи ички маҳсулот ҳажми бўйича энг катта ўсиш Жанубий Кавказ мамлакатлари – Озарбойжон (24 баробар), Грузия (23 баробар) ва Арманистонда (22 баробар) кузатилган. Шунингдек, Молдова ҳам 17 баробарлик яхшиланишга эришган.
