Трамп Эронга қарши урушни қайта бошлади

The New York Times нашрининг ёзишича, Доналд Трамп 10 июл куни Конгресс раҳбарларига расмий мактуб йўллаб, 7 июл куни АҚШ ҳарбийлари Эрон ҳудудидаги бир қатор нишонларга мудофаа хусусиятига эга зарбалар берганини маълум қилган. Мактуб 13 июл куни оммага маълум бўлди.

Нашр таъкидлашича, мазкур қарор АҚШ президентининг ҳарбий куч ишлатиш бўйича конституциявий ваколатлари юзасидан Оқ уй ва Конгресс ўртасидаги қарама-қаршиликни яна авж олдирди. Илгари Конгресснинг ҳар икки палатаси президентдан ё ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиш, ёки уларни давом эттириш учун қонун чиқарувчиларнинг расмий розилигини олишни талаб қилувчи қарорларни маъқуллаган эди. Оқ уй эса Трамп Қуролли кучлар Олий қўмондони сифатида ўз конституциявий ваколатлари доирасида ҳаракат қилаётганини таъкидлаб келмоқда.

Эронга қарши янги зарбалар

АҚШ Марказий қўмондонлиги (CENTCOM) маълум қилишича, 13 июл куни Вашингтон вақти билан соат 16:45 да президент буйруғига кўра Эронга қарши учинчи кечки ҳарбий операция бошланган. Қўмондонлик баёнотида айтилишича, мазкур зарбалар Эрон қуролли кучларига сезиларли зарар етказиш ва уларнинг Ҳўрмуз бўғозидаги фуқаролик кемалари ҳамда тинч аҳолига таҳдид солиш имкониятларини чеклашга қаратилган.

CENTCOM шунингдек, 14 июл кечқурундан бошлаб Эронга нисбатан денгиз блокадаси яна тикланишини маълум қилди. АҚШ ҳарбий-денгиз кучлари Эрон портлари ёки соҳил ҳудудларига йўл олаётган ёки у ердан чиқиб кетаётган кемалар устидан назорат ўрнатади. Шу билан бирга, блокада талабларини бузмайдиган халқаро кемалар учун минтақавий сувларда эркин ҳаракатланиш имконияти сақланиб қолиши таъкидланди.

Илк бор денгиз дронлари қўлланди

Марказий қўмондонлик маълумотига кўра, 12 июл куни Бандар-Аббос шаҳридаги Эрон ҳарбий-денгиз базасига қилинган ҳужумда илк бор ҳужумкор мақсадларда учта учувчисиз денгиз дрони ишлатилган. Бу АҚШ армияси тарихида денгиз дронлари қўлланган биринчи ҳужум операцияси сифатида қайд этилди.

Эрон ҳам жавоб қайтарди

Эрон давлат телерадиокомпанияси IRIB хабарига кўра, мамлакат қуролли кучлари учувчисиз учиш аппаратлари орқали Кувайтда жойлашган АҚШ ҳарбий базаларига зарба берган.

Бузилган келишув

17 июн куни АҚШ ва Эрон ўртасида жанговар ҳаракатларни тўхтатиш ҳамда Ҳўрмуз бўғозидаги блокадани бекор қилишни назарда тутувчи ҳадли келишув имзоланган эди. Бироқ 25 июн куни Эронга мансуб дрон-камикадзе Ҳўрмуз бўғози орқали ўтаётган фуқаролик танкерига ҳужум қилди. Шундан сўнг АҚШ Эрон ҳудудига бир неча марта ҳаво зарбалари берди.

8 июл куни НАТО саммитида сўзга чиққан Доналд Трамп Эрон билан имзоланган ўзаро англашув меморандуми энди амал қилмаслигини билдирди. У Теҳрон билан шахсан музокаралар олиб бормаслигини, бироқ америкалик музокарачиларга истаса мулоқотни давом эттиришга рухсат беришини айтди. Шунингдек, АҚШ Эронга қарши нефт соҳасига оид санкцияларни ҳам қайта тиклади.

Reuters агентлигининг хабар беришича, 11 июл куни бўлиб ўтган ёпиқ музокараларда эронлик расмийлар Ҳўрмуз бўғозидаги янги ҳужумлар учун жавобгарликни «назоратдан чиққан айрим тузилмалар» зиммасига юклаган. Вашингтондаги манбанинг агентликка маълум қилишича, эронлик вакиллар: «Биз хатога йўл қўйдик. Энди музокараларни давом эттирайлик», деган.