Охирги 9 та савдо сессиясида сўм долларга нисбатан қадрсизланди ва 2 фоизга ўз қийматини йўқотди. Шунингдек, долларнинг расмий курси 31 июлдан буён энг юқори даражага қайтди. Йил бошидан буён ҳисоблаганда эса сўм эришган барча мустаҳкамланишини йўқотди. Иқтисодчи Миркомил Холбоев сўм курси динамикасидаги ўзгаришларни таҳлил қилди ва бунга сабаб бўлаётган омилларни келтириб ўтди.
Доллар глобал миқёсда мустаҳкамланмоқда. Октябр ойида аксарият валюталар долларга нисбатан қадрсизланмоқда. Хусусан, танлаб олинган 39 та валютанинг 26 таси долларга нисбатан қадрсизланган. Фақатгина 8 та валютада мустаҳкамланиш кузатилган. Яъни глобал миқёсда ҳам аксарият валюталар долларга нисбатан қадрсизланмоқда, сўм эса улар қаторида. Долларнинг мустаҳкамланиши ўз навбатида сентябр ойида АҚШ Марказий банкининг фоиз ставкасини оширганлиги ҳамда октябр ойидаги йиғилишда ошириш бўйича кутилмалар ошаётганлиги билан изоҳланади. АҚШда инфляциянинг тезлашаётганлиги эса фоиз ставкаси оширилишининг эҳтимолини янада кучайтирмоқда.
Сўм курси ўзгаришига глобал долларнинг мустаҳкамланишидан ташқари бошқа омиллар ҳам таъсир қилаётган бўлиши мумкин.
Ҳозирча маълумотлар мавжуд бўлмаган, лекин эҳтимолий сабаблар.
Бир марталик қарз ёки шунга ўхшаш бошқа мажбуриятлар бўйича тўловлар. Учинчи чорак якуни билан ҳукумат ёки хусусий секторларнинг қарз тўлови бўйича бир марталик талаби валюта бозорида қисқа муддатли талабнинг ошишига олиб келган бўлиши мумкин.
Реал курс. Май ойидан реал курс мустаҳкамланишни бошлаганди. Марказий Банк ишлаб чиқарувчиларнинг ташқи рақобатдошлиги йўқотилишининг олдини олиш учун (стерилизация бўйича) интервенцияларни ортга сураётган бўлиши мумкин. Ўзи, умуман, жорий йилда ўтган йилга нисбатан сезиларли кам олтин экспорт қилинди. Бу эса Марказий банкнинг валюта орқали стерилизация имкониятлари олдинги йилгидан камроқ эканлигини кўрсатади.
Пул ўтказмаларининг мавсумий мўтадиллашиши. Ёз тугаши билан пул ўтказмалари мавсумий пасайишни бошлайди. Бу эса бошқа омиллар қатори сўм қадрсизланишига қўшимча омил бўлиб хизмат қилаётган бўлиши мумкин.
