Pollutants журналида чоп этилган тадқиқот Олтой тоғолди ҳудудларидан Қутб доирасигача бўлган майдонни қамраб олган. Намуналар 2021–2023 йилларда, қор энг кўп тўпланган даврда 23 та кузатув станциясида олинган.
Кузатувлар Томск, Новосибирск, Омск, Тюмен ва Кемерово вилоятлари, Ханти-Манси ва Ямал-Ненец автоном округлари ҳамда Олтой ўлкасида ўтказилган.
Микропластик ҳудудлар бўйлаб нотекис тарқалган бўлса-да, олимлар йиллар давомида унинг ўртача миқдори ошганини қайд этган. Муаллифлар буни қор қопламида микропластик тўпланиш тенденцияси сифатида баҳоламоқда.
Топилган заррачаларнинг 90 фоиздан ортиғини толалар ташкил этган. Майда парчалар улуши 8 фоизгача, плёнка бўлаклари ва шарсимон заррачаларники эса биргаликда 2 фоиздан ошмаган. Асосан 300–1000 микрометр, яъни 0,3–1 миллиметр ўлчамдаги заррачалар учраган.
2022–2023 йилларда намуналар таркибида полиэтилентерефталат — ПЭТ улуши 40 фоиздан юқори бўлган. Полипропилен, полиэтилен ва полистирол ҳам қайд этилган. Бу материаллар синтетик матолар, кийим-кечак, пакет, шиша идиш ва контейнерлар ишлаб чиқаришда қўлланади.
Тадқиқотчилар толаларнинг кўплиги ва уларнинг таркиби синтетик тўқимачилик маҳсулотлари ифлосланишнинг асосий манбаларидан бири бўлиши мумкинлигини кўрсатишини таъкидлаган.
Таҳлилда микропластик миқдори билан аҳоли зичлиги, ялпи ҳудудий маҳсулот ёки автомобиль йўлларига яқинлик ўртасида тўғридан-тўғри боғлиқлик аниқланмаган. Бироқ қор қопламининг қалинлиги билан ўртача даражадаги боғлиқлик кузатилган: ёғин кўпайган сари атмосферадаги заррачаларнинг қорга чўкиши ҳам фаоллашган.
Олимлар эҳтимолий экологик хавфни ҳам бир нечта индекс орқали баҳолаган. Полимерларнинг кимёвий хавфлилик индекси 2021 йилдаги 96,2 дан 2023 йилда 991 гача кўтарилган. Муаллифларга кўра, бу қўлланган баҳолаш усулида хавфли даражанинг қуйи чегарасига тўғри келади.
Ўсиш намуналарда хавфлилик бали юқори бўлган полиакрилонитрил ва полиуретан пайдо бўлиши билан изоҳланган. Шу билан бирга, концентрацияни ҳам ҳисобга олувчи потенциал экологик хавф индекси 1,92 дан 19,7 гача ошган бўлса-да, энг паст хавф тоифасида қолган.
Тадқиқот иштирокчиси Алексей Редникиннинг тушунтиришича, кимёвий хавфлилик кўрсаткичи юқори полимерлар учраса ҳам, уларнинг концентрацияси ҳозирча нисбатан паст. Бироқ кўрсаткичларнинг ўсиши кузатувларни давом эттириш заруратини кўрсатади.
