Maqolada bir va undan katta yoşdagi bolalar haqida gap boradi. Yoşiga tölmagan çaqaloqlar uçun maxsus yondaşuv mavjud.
Bolalarni suvga örgatiş çoğida vanna hamda hovuzda nimalarni umuman qilmagan ma'qul?
Bolaning yuziga aslo puflamang (bolani suvga tuşişi oldidan yuziga puflaş borasida bir qança körsatmalar mavjud). Bu holat bolani çöçitadi, uni xafa qiladi. Qolaversa, puflaşning bolani suvga örgatiş borasida xeç qanday foydaga boğliq yeri yöq.
Bolaga zinhor suvga tuşiş oldidan “şönğiymiz!” deb aytmang. Heç qanday odatiy buyruqlarni bermang. Aniqroği, uni har safar suvga tuşirişdan avval söz va harakatlar orqali buyruqlarni işlatmang. Bola sizning buyruğingizga qarab nafasini saqlab turişi kerak emas. U xohlagan vaqtda suvga tuşganida boşi suv yuzasida bölişini tuşinişi kerak. Bola suvga tuşayotgan vaqtda nafasini saqlab turişi lozim. Yuziga suv saçraganda ham xuddi şunday.
Suvga tez-tez şönğişi kerak va u tez orada suzişni örganib oladi. Albatta, jarayon hammaga birdek ta'sir etmaydi. Ammo ertami keçmi nafasni qança vaqt uşlab turişni özi bilib oladi. Qayta örgatgandan köra, örgatmagan ma'qul, albatta.
Bolani suvda aslo orqasiga yotqizmang. Bu örganiş jarayoni uçun öta noqulay bölgan holat. Köpçilik suzişni örgatuvçi instruktorlar uşbu holatni tavsiya etadilar. Ammo deyarli barça bolalar uni yomon köradilar. Bu vaziyat himoyasiz hamda bola uçun noqulaydir. Şu bilan birga xavfli hamdir. Şuningdek, bolani ança suv yutib yuborişiga sabab bölişi mumkin. Suzişni örgatişda orqaga yotib örgatişdan köra tananing old tomoni bilan suvga yotgan holatda örganiş 100 marotaba foydaliroqdir. Hamma bolalar avval suv ostida suzişni örganadilar. Keyinçalik esa nafas oliş uçun boşlarini kötarişni örganib oladilar. Şunçaki ota-onalar boşlanişida bolaga nafas olişga kömaklaşadilar.
Qöşimça suziş vositalari (qutqaruv halqasi, nimça va qöl uçun möljallangan havo vositasi) kabilarning mutlaqo keragi yöq. Bu bolani özi suza olişi mumkinligiga işonçini yöqotadi. Qöşimça vositalarsiz özi suvda suza olmasligini ongida şakllantiradi.
Bolaga burun kataklarini barmoqlari bilan berkitişni örgatmang. Suv burun kataklariga kirgan taqdirda ham bu juda oz miqdorda böladi. Bola esa boşidanoq özi bu kabi noqulayliklarni yengib, suvdan şönğib çiqişni örganib olişi lozim.
Nimalar qilmagan ma'qul?
Bolani suvda şunday uşlangki, uning boşi doim suv ustida bölsin. Kuzatgan bölsangiz, har safar plyajda bolani suv yuzasida uşlab turib, “oyoğingni işlat”, deb örgatayotgan ota-onalar topiladi. Bu esa bola miyasida xuddi hozir qöyib yuborişadi-yu va u mustaqil suzib keta oladigandek fikr tuğilişiga olib keladi. Aslida esa unday bölmaydi. Yuqorida qayd etilganidek bolalar suzişni boşlaganlarida avval boşlari suv içida böladi. Keyin esa nafas olgani suv yuziga boşlarini çiqarişni örganib oladilar.
Bolani suvdan qörqmaslikka örgatamiz
Suvdan juda qörqadigan bolalar uçun — unça katta miqdorda bölmagan suv siğimi bölişi kerak. Agar bola suvdan vahimali darajada qörqsa, suv bilan bola örtasidagi munosbatni tovoqdagi suv qömagida boşlaş maqsadga muvofiq böladi.
Tovoqqa suv quyib, öyinçoqlar, turli şaklçalar va idişçalarni soling. Bola suvni qança berilib öynasa şunça yaxşi.
Agar bola vanna içida tovoqdagi suvçani öynaşni xohlasa tovoqni vannaga soling va bolani ham ötkazing. Aksinça vanna içiga tuşişni istamasa, oşxona poli ustida, rakovina ustida öynaşi ham mumkin. Şuningdek, köça yoki hovlida öynasa ham böladi. Ammo bu jarayonni aslo puflama hovuzçalarda bajarmang.
Biroz köproq suv siğimiga ötamiz
Agar bola suv içida mamnuniyat bilan öynasa, uni hovlidagi havo bilan töldirilgan hovuzçaga ötkaziş mumkin. Agar sizda şahar taşqarisidagi hovli (daça) bölmasa, köl böyidagi plyaj, yaqin atrofdagi suv havzalariga borib köl suvidan işiriladigan hovuzçaga oz miqdorda quyib, bolangizning öyinçoqlarini soling.
Suvda öynaymiz
Bola suvdan vahimali darajada qörqmasa, yuqoridagidek tovoqçadagi oz miqdordagi suv bilan boşlamasa ham böladi. Şişirilgan hovuzçaga ham hojat yöq. Unça katta bölmagan hovuzda bola oyoqlarini höllab, suv bilan öynagani ma'qul. Bu safar ham turli öyinçoqlar yordamida. Masalan: turli şaklçalar, ördakçalar va şunga öxşaş. Bolaga qöşilib siz ham suv içida öynang. Qança köp önasangiz şunça yaxşi.
Yuzni suvga botiramiz
Bola özlaştirib olişi kerak bölgan muhim narsalardan biri bu yuzini heç qanday qörquvsiz suvga botira olişdir. Bolangiz agar ziğirça ham çöçişsiz suvga yuzi bilan kira olsa, bilingki bir neça haftadan söng mustaqil suzişni boşlaydi. Mohirona bölmasada, harakatlar bilan suv yuzasida özini tutib turib, bir ikki metr masofaga suzadi.
Demak, biz burun kataklarini barmoqlar bilan berkitmaslikni (bu kattaroq yoşdagi bolalarga ham taalluqli) bilib oldik. Bolaning yuzi böş holatda bölişi, uni tiriştirmasligi, köproq havo töplab olişga “tantanali” harakat qilmasligi hamda lunjini işirib olmasligi kerak. Barçasi hotirjamlik, oson va mamnuniyat bilan amalga oşirilişi darkor.
Hatto vannada çömilişdan qörqadigan bolalar uçun
Işni yuviniş, ya'ni yuzni kaftdagi suvga botirib yuvişdan boşlaşni maslahat beramiz. Bolani yuvintiriş uçun uning ortida turib, qöllaringizni çözing. Bola qöllaringizni körsin. Kaftingizni suv bilan töldiring, bolangiz özi yuzini suvga botirsin. Siz esa asta sekinlik bilan yuving. Bolaning kaftlariga ozgina suv yiğilganligi sababli sizning kaftingizdagi suv bilan yuvilgani maqsadga muvofiq. Kaftdagi suv bir neça soniyalardan söng tökilib kamayib ketadi. Bu esa qörqinçli jarayon emas. Axir bu faqatgina yuviniş xolos.
Bir munça jasurlar uçun
Yuzimizni vannadagi yoki tovoqdagi suvga botiramiz. Şunçaki botiriş yoki öyin asosida bajariş ham mumkin. Masalan: suvga yuzimizni botirib, puffaklar hosil qilamiz. Yo bölmasa turli tovuşlar çiqaramiz, xatto qöşiq kuylaş ham mumkin. Bu juda qiziq jarayon böladi.
Yana bir öyin, suv tagidan olma bölagi yoki şunga öxşaş qulay bir buyumni tişlab olib suvdan taşqariga çiqamiz. Bu öyin yordamida bola nafaqat suvga yuzini botirişni, balki suvni yutib yubormaslikni, oğizdan çiqarib taşlaşni, suvni tomoqqa ötib ketişini tösişni ham örganadi. Agar bola istamasa uni majburlamang. Majburiy maşqlarning özi mavjud emas. Faqat özingizga ma'qulini tanlab olişingiz mumkin bölgan turli variantlar mavjud.
Hovuzdagi öyinlar
Bu sizning sehrli tayoqçangiz. Hamma bolalar suvni şapillatib, şovqin solib öynaşni yaxşi köradilar. 100 foiz bölmasligi mumkin ammo köpçilik bolalar yoqtiradi.
Agar bolakay bu kabi öyinlarni oz miqdordagi suvda (vanna, tovoq va şişirilgan hovuzçada) öynaşni yoqtirib qolsa, boşqa suvlarga ham örgatiş oson böladi.
Suvda qöllarimiz yordamida qarsak çalamiz
Suvda qarsak çalamiz va suvni zavq bilan şaloplatamiz. Vanna, tovoqdagi, soy suvi va deyarli har qanday hajmdagi suvni şaloplatişimiz mumkin.
Suvni sepamiz
Suvni bir-birimizga stakan yoki şunga öxşaş narsa bilan sepib zavq bilan öyinaymiz. Öynaş bola uçun har doim juda yoqimlidir. Bu kabi öyinlarni şahar taşqarisidagi hovli (daça)da taşkillaştiring.
Oyoq yordamida suvni şapillatamiz
Bu harakatlarni suvi unça köp bölmagan şişirma hovuzçalarda bajariş bir munça qulay. Ammo bola onasini yoki mustahkam narsani qattiq uşlab olişi lozim. Tovoqçada ham bajariş mumkin. Bunda bola öyinga berilib yiqilib ketmasligi kerak. Bu kabi öyin uçun hovuzçadagi suv me'yorida bölişi lozim.
Sayoz suv havzalarida ham bu harakatlarni bajariş mumkin. Biroq, eslatib ötamiz bolani qölidan mahkam uşlab olgan holda.
Suvni ötirgan holda oyoqlar yordamida şaloplatamiz
Bolangiz ötirgan holda vanna yoki hovuzçada oyoqlarini çözib, hamma yoqqa saçratib, suv yuzasiga ursin. Bu nafaqat qiziqarli balki foydali hamdir.
Tanamizni suvga taşlaymiz
Buni faqat puflama hovuzçalarda amalga oşirgan ma'qul. Suvning tagi toşli bölmasa, plyajda ham bajariş mumkin, albatta. Turgan holda şapillatib ötirib olamiz. Sakrab ötirib olsa ham böladi. Hovuzdagi suv bola ötirganida yelkasidan ortmasligi kerak.
Suvga qulaymiz
Bola tananing old qismi bilan suvga özini taşlaydi. Buni şişirma hovuzçada bajariş qulaydir. Yo bölmasa çömiliş havzalari, plyaj suvining unça sayoz bölmagan yerida.
Köngiloçar suv maskanlari
Xeç nima akvaparkdek bolani suv havzasiga qiziqiş bilan talpinişiga sabab böla olmaydi. Agar tanlangan akvaparkda bolalar uçun möljallangan maxsus joy bölsa, albatta. Kiçkinagina hovuzça emas balki suv bilan boğliq naq bir olam qiziqarli hovuzlar. Agar bolangiz suvdan juda qörqsa, uni akvaparkka tez-tez olib borib turişingiz lozim. Albatta, toblaniş uçun möljallangan kursida yotib olişingiz emas, balki bolalar uçun möljallangan hovuzçaning içida bölişingiz lozim. Ertami keçmi qiziqib, bola sizga qöşila boşlaydi. Ammo bolani baqir-çaqirlar bilan suvga sudramang.
Suvdagi maşğulotlarning asosiy qoidalari
Bola bilan şuğullanişni boşlaşdan avval, bu majğulotlar uçun öz vaqtingizni ajrata oliş olmasligingizni çamalab olişingiz lozim. Faqat boşlagandan söng muntazam şuğullaniş kerak. Örgatganlaringizni bola tez unutib yuboradi. Bola maşğulotlarni sevişi darkor. Bolangiz suvdan zavq olişi, vannaga, suv havzasi binosi yoniga yoki plyajga kelganida dodlaşi emas, balki quvonçdan “qoyil!” deb hayqirişi lozim.
Xeç qaçon, xeç qanday natijaga yiği yoki salbiy emotsiya orqali erişib bölmaydi. Albatta, bola xömrayişi, norozi kayfiyatda bölişi mumkin. Ammo siz öşa zahotiyoq uni kuldirib, tinçlantirib, çalğitişingiz şart.
Bolani vannada issiq yoki iliq suvda çömiltirib, suzişni örgata olmaymiz. Balki bolani böşaştirgan bölamiz. Bolani suzişga sovuq suvda örgatgan ma'qul. Erta suziş böyiça mutaxassislar 21-24 gradusdagi suvda suzişni tavsiya etadilar. Köpçilik onalar uçun esa bu harorat juda sovuq tuyuladi. Bu haroratdagi suvga özlari ham tuşa olmaydilar. Lekin oçiq suv havzalarida, plyajda bu xaroratdan pastroq suvda suzgan bölardilar. Şunga qaramay vannada çömiltirayotganda asta-sekin suv haroratini pasaytirib boring. Juda bölmaganda 26-28 gradusgaça. 30 gradusdagi suv juda iliq suv hisoblanadi. Bu haroratdagi suvda tanani böşatişimiz mumkin, xolos.
Maşğulotlarga ham boğlanib qoliş yaramaydi. Suvni ham havodek tabiiy xolga yetkaziş kerak. Bola suvdaligida turli qöşiqlar, şe'rlar va topişmoqlarni aytişi ham mumkin.
Maşğulotlar çoğida bolangizni maqtov sözlari bilan siylang. Xatto arzimas mustaqil harakati uçun ham maqtang. Bolani doim maqtab turing.
Bolangizga öz mehringizni körsating. Har qanday xolda ham uni qöllab-quvvatlang. Şönğişni bajarganida esa öpib qöying. Buning barçasidan söng, işoning, bolangiz tez orada suzib ketadi.
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
