Bu belgi ishlatilgan batareykalarni chiqindi qutilariga tashlash qat'iyan taqiqlanishini anglatadi. Chunki o‘zi barmoqdek keladigan bu mitti energiya manbalari inson salomatligi va tabiat uchun juda katta zarar yetkazadi.
Kichkina demang bizni...
Bu energiya manbalari kichkina bo‘lishiga qaramay, zarari anchagina. Chiqindiga tashlangan batareykaning ustki qoplamasi turli tashqi ta'sirlar (issiq, eroziya) natijasida eriydi va unda saqlanuvchi kadmiy, simob, nikel, rux, qalay, magniy kabi zaharli moddalar «ozodlikka chiqadi». Bitta batareyka 20 metr kvadrat yer, 400 litr suv, ikkita daraxt, 1ta tipratikanni zaharlashga yetadigan zararga ega.
Batareykadan havoga ko‘tariladigan va suvga aralashadigan zaharli moddalar kishida o‘pka saratoni, hazm tizimi a'zolari kasalliklari, suyak xastaliklarini keltirib chiqarishi mumkin. Batareykalarni bola o‘ynab, og‘ziga solishiga mutlaqo yo‘l qo‘ymaslik kerak!
Batareykalar umumiy chiqindining 0,25 foizini tashkil etsa-da, chiqindilardan atrof-muhitga yetadigan zararning naq 50 foizi ularning ulushiga to‘g‘ri keladi.
Xorijda qanday?
Yevropa davlatlarida ishlatib bo‘lingan batareykalar utilizatsiya qilish (qayta ishlash) uchun yig‘ib olinadi. Buning uchun barcha do‘konlar va muassasalarda maxsus idishlar ajratilgan.
Savdoga chiqariladigan yangi batareykalarning narxiga utilizatsiya chiqimlari ham qo‘shib hisoblanadi, ma'lum foiz ustama qo‘yiladi. Agar xaridor yangi batareyka xaridi chog‘ida ishlatilgan batareykalarni taqdim etsa, muayyan chegirmaga ega bo‘ladi. G‘arb davlatlarida ishlatilgan batareykalarning 50 foizdan ortig‘i utilizatsiya qilinadi. Misol uchun, Germaniyada avtomobil egasi yangi akkumlyator sotib olmoqchi bo‘lsa, eskisini topshirishi shart, aks holda jarimaga tortiladi. Energiya manbalarini o‘zboshimchalik bilan yo‘qotishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Batareyka utilizatsiyasi xomashyo sarfini kamaytiradi
Quvvat beruvchi batareyalar va akkumlyatorlar tarkibida qayta ishlashga yaroqli qismlar kam miqdorni tashkil etadi. Lekin yig‘ib olingan yaroqsiz batareykalarni qayta ishlash orqali yangi batareykalar, plastik, qora qalam, metall, qog‘oz, o‘g‘it, avtomobil shinalari uchun qopalamalar olish mumkin.
