Biz afv etilgan hamyurtlarimizdan to‘rt nafari bilan suhbatda bo‘ldik.
Sarvar Bobonazarov (45 yoshda. 2007 yildan buyon qamoqda bo‘lgan):
– Mana shu uydan chiqib ketganimga 19 yil bo‘ldi! 19 yildirki, uyimizni faqat tushimda ko‘rardim. 26 yoshimga qadar Toshkentdan tashqariga chiqmaganman. Moskvada, Istanbulda bo‘ldim. 2007 yilda kimlarningdir yo‘rig‘iga yurib, Pokistonga yo‘l oldim. Xayolimda boradigan joylarimni turlicha tasavvur qilardim. Ammo chegaradayoq qo‘lga tushdim va Pokiston qamoqlarida 11 oy yotdim.
Pokistonda 2,5x1,5 metrli tagi tosh, devori beton xona, ovqatlari shu qadar achchiqki, yeb bo‘lmaydi. Qishning sovug‘i tufayli sog‘ligimni juda tez yo‘qotdim. Soqchilar nihoyatda shafqatsiz, qo‘limdan osib qo‘yishgan, uch kunlab uxlatmagan paytlari bo‘ldi. Inson uyqusizlik azobini boshidan o‘tkazsagina bilarkan.
2008 yil O‘zbekistonga ekstraditsiya qilindim va 9,5 yil Qarshidagi qamoqxonada bo‘ldim. Keyin manzil koloniyaga chiqarildim. Va nihoyat, yozgan iltimosnomalarim inobatga olindi va davlatimiz rahbari meni ham afv qildilar.
Mana shu uyimni 19 yil deganda endi ko‘rdim. Oilamni yo‘qotdim, ikki farzandim hozir qayerda, bilmayman. Bu orada avval onam, keyin otam vafot etishdi.
Qaytganimda shahrimizni taniy olmay qoldim. Men 26 yoshimgacha yashagan Toshkent butunlay o‘zgarib ketibdi...
Turli yo‘llar boshida turgan yoshlarga mening hayotim saboq bo‘lsin. Biz qilgan xatolarni siz qilmang. Menga ishonch bildirib, muddatidan oldin ozod qilgan prezidentimizga minnatdorligimni bildiraman.
Murod Jalolov (31 yoshda, 9 yilga ozodlikdan mahrum etilgan, 8 yildan so‘ng afvga ko‘ra ozod etilgan):
– Shu xatoni qilib qamoqqa ravona bo‘lganimda sevgan qizim bor edi. U meni unutmadi. Yillar o‘taverdi, yoshimiz ham ketaverdi. Manzil koloniyasiga chiqqanimda sovchi yubordim. Quda tomon ham rozi bo‘lishdi. Ozod bo‘lmay turib uylandim xullas...
Qizim tug‘ilganida ham koloniyada edim. Ozodlikka chiqishim oldidan karantin bo‘lib, qizimni 5 oy ko‘rmadim. Ko‘z oldimdan o‘tganini tasvirlab bera olmayman.
