Şahar onkologiya markazi mansabdorlari korrupsiyada ayblandi. Qarşi taraf bu tuhmat ekanini aytmoqda
|14:00 / 26.02.202122 62517 min
Facebook’da tarqalgan videoda Toşkent şahar onkologiya markazi patomorfologiya bölimi boşliği Alişer Mingboyev özi işlayotgan markaz direktori boşçiligidagi bir guruh şaxslarning korrupsion harakatlari ustidan şikoyat qiladi. Davlat rahbariga yöllangan videomurojaatda filial direktori qöl ostidagi işonçli şaxslar orqali bemorlardan va ularning qarindoşlaridan pul talab qilişi, pul berolmaganlar joy yöqligi bahonasida şifoxonaga qabul qilinmasligi haqida söz boradi.
Videomurojaatda Respublika ixtisoslaştirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy markazi Toşkent şahar filialiga davlat tomonidan ajratilgan qimmat narxdagi kamyob dorilarning köp qismi bemorlarga berilmagani, buning örniga şifoxonada davolanayotgan şaxslarga şifoxona içki dorixonasida tayyorlangan suyuqlik şaklidagi oddiy dorilar quyib kelinayotgani, biroq kasallik tarixiga qalbaki qaydlar kiritiş orqali onkologik kasalliklarni davolaşda işlatilişi lozim bölgan dorilar hisobdan çiqarib kelingani bayon etiladi.
Alişer Mingboyev
Murojaat mualliflariga köra, Respublika ixtisoslaştirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy markazi Toşkent şahar filialiga davlat tomonidan ajratilgan dorilar filial direktoriga tegişli dorixonalarga çiqarilgan, bemorlar va ularning yaqin qarindoşlari turli yöllar bilan uşbu dorilarni qimmat narxlarda sotib olişga majburlangan.
Ta'kidlanişiça, mazkur holatdan norozi bölgan fuqarolardan 2019 va 2020 yillarda bir neça marta Özbekiston prezidenti nomiga va yuqori turuvçi idoralarga 180 ta şikoyat kelib tuşgan, tekşiruvlar davomida uşbu şikoyatlarda keltirilgan vajlar tasdiğini topgan bölsa-da, filial direktori va boşqa mansabdor şaxslarga nisbatan şu paytgaça heç qanday çora körilmagan.
Şahar onkologiya markazi direktori Ğolib Hakimov Kun.uz muxbiri bilan suhbatda bu ayblovlarni rad etdi. U bölim boşliği Alişer Mingboyevni tuhmatda aybladi, uning ayblovlarini asoslaydigan dalillar bölsa, qonun böyiça jazoga tayyorligini bildirdi.
Ğolib Hakimov, tibbiyot fanlari doktori, professor
«Bu – tuhmat. 2020 yili markazimizda 11 ming 740 nafar bemor davolangan. Ularning heç biri vazirlikka şikoyat qilmagan. Biz bemorlarni şifoxonaga yotqizmayotganimiz, bunga tösqinlik qilayotganimiz, pulsiz operatsiya qilmayotganimiz haqida birorta şikoyat yöq. Portalga murojaatlar köp. 2019–2021-yillarda portal orqali tuşgan 181ta murojaat vazirlik komissiyasi tomonidan örganib çiqildi. Lekin şu joydayam biz bemorlardan pul söraganimiz, pulsiz şifoxonaga yotqizmaganimiz böyiça murojaatlar topilmadi.
Mavzuga oid
Vazirlikdan kelgan komissiya dori vositalarining kirim-çiqimini ham tekşirişdi. Komissiya tomonidan berilgan ma'lumotnomada dorilarning kirim qilinişi va bemorlarni davolaş uçun işlatilgaç, belgilangan tartibda çiqim qilinişi böyiça tafovutlar aniqlanmagani keltirilgan. Agar ortiqça bitta flakon yoki ampula topilganda yozgan bölişardi.
Onkologik bemorlarni davolaşda işlatiladigan kimyoviy dorilar juda qimmat. Odamlarda şubha bölmasligi uçun markazimizda dorilar bemorning köz öngida oçilib, eritma tayyorlanadi. Bu jarayon şifokorlar tomonidan bajariladi va hamşiralar bu işga aralaştirilmaydi.
Onkologik kasalliklarga çalingan bemorlarga dori bermaslik – xiyonat. Markazda mening rahbarligim davrida davlat tomonidan berilgan dorilarni soxta hujjatlar orqali dorixonalarga çiqarib sotiş umuman kuzatilmagan.
Şaxsiy dorixonam borligiga kelsak, şu paytgaça birorta dorixonam bölmagan. Maxsus organlar tekşirib, buning tagiga yetişi mumkin. Agar dorixonam borligini aniqlaşsa, javob berişga tayyorman. Men bu iddaoni ham navbatdagi tuhmat deb hisoblayman», deydi tibbiyot fanlari doktori, professor Ğolib Hakimov.
Toşkent şahar onkologiya markazi
Hakimovning ta'kidlaşiça, onkologik kasalliklarni davolaşda işlatiladigan dorilar, kimyoviy preparatlar qimmat bölgani uçun markazda davolanayotgan bemorlarning dorilarga muhtojligi borligini tan oldi. U bugungi kunda dorilar sotib oliş uçun bir oyda 140-150 mln söm ajratilayotgani, 10 yil oldin bir yil uçun ajratiladigan mablağ 33 mln söm bölgani, garçi hozir ajratilgan pul 10 barobar köproq bölsa-da, yildan yilga kasallaniş körsatkiçlari köpayib, dunyo bozorida dorilar narxi oşib borayotgani uçun ajratilgan pul yetmayotganini ta'kidladi.
Ğolib Hakimov Toşkent şahar onkologiya markaziga budjetdan berilayotgan mablağ dorilarga bölgan ehtiyojning 60, köpi bilan 80 foizinigina qoplaşini, bemorga uçta kimyoviy preparatdan ikkitasi şifoxona tomonidan ajratilgan taqdirda bittasini bemorning özi sotib olişga majbur bölayotganini ma'lum qildi.
Alişer Mingboyev öz videomurojaatida 2017 yil 4 apreldagi 2866-sonli prezident qaroriga köra onkologiya xizmatining taşkiliy tuzilmasi tasdiqlangani, biroq Respublika ixtisoslaştirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy markazi Toşkent şahar filialida prezident qarori bilan tasdiqlangan taşkiliy tuzilma tarkibidagi patomorfologiya bölimi filial direktorining buyruğiga asosan 2021 yilning 8 yanvar kuni tugatilgani, natijada bu bölimda işlab kelgan 26 nafar xodim köçada qolganini aytadi. Ta'kidlanişiça, patomorfologiya bölimi xodimlari işlab kelgan bino Ipsum Pathology MÇJga davlat-xususiy şerikçilik asosida berib yuborilgan.
«Patomorfologiya bölimining tugatilişi va uşbu bölim işlab kelgan binoning xususiy firmaga berilişi mening taşabbusim bölmagan. Bu – vazirlikning loyihasi bölib, mazkur iş SSV va Ipsum Pathology MÇJ örtasida tuzilgan davlat-xususiy şeriklik bitimi asosida amalga oşirilgan. Bu boradagi kelişuvlarda iştirok etmaganman, hujjatlarda mening imzom yöq.
2020 yil 30 noyabrda filialimizga Soğliqni saqlaş vaziri örinbosari Abdulla Azizov imzosi bilan vazirlik va Ipsum Pathology MÇJ örtasida tuzilgan davlat-xususiy şeriklik bitimga köra bemorlarni xususiy şerikka yuboriş yölga qöyilmagani, agar 10 kun muddatda vazirlikdan yuborilgan topşiriq xati asosida markazdagi patomorfologiya bölimini tugatib, xodimlarni Ipsum Pathology MÇJga işga ötişi yoki boşqa işga ötişini ta'minlamasam, menga nisbatan intizomiy çora körilişi haqida ogohlantirilgan xat keldi. Men şahar onkologiya markazi direktori sifatida vazir örinbosarining topşiriqlariga böysunaman-ku. Ularning körsatmasini zudlik bilan bajarişga majbur böldim.
Lekin şu örinda Mingboyev aytayotganidek, 27 nafar xodim işsiz qolgani yöq. Avvalo, patomorfologiya bölimidagilar haligaça işdan böşatilgani yöq, hozirga qadar iş haqlarini olib kelişmoqda. Bundan taşqari, bölimda işlovçi 6 nafar xodim Ipsum Pathology MÇJga işga ötgan bölib, hozirda şu yerda faoliyat yuritmoqda. Boşqalari markazda vakant bölgan boşqa teng lavozimdagi işlarga ötkazilgan, bir qança xodim dekretga çiqqan.
Hozirda bölimda faqatgina 8 nafar xodim qolgan, şundan ikki nafari şifokor, qolganlari kiçik laborant va farroşlar. Ijtimoiy tarmoqlar orqali qölida heç qanday dalilga ega bölmay turib, ustiga-ustak turli yolğonlarni qöşib-çatib ustimizdan mağzava ağdarayotganlar buning uçun javobgarlik borligini unutmasliklari kerak. Mingboyev va uning tarafdorlari hozirgaça turli idoralarga 58 marta şikoyat qilişga ulgurgan, ularning barçasi böyiça tekşiruvlar keldi, hammadan tuşuntiriş xatlari yozildi. Garçi şikoyatlarning aksariyati tuhmatdan iborat bölsa-da, şu paytgaça ularga qarşi prokuratura va boşqa idoralarga qarşi murojaat bilan çiqmadim. Faqat vazirligimizga xat yozib, yuzaga kelgan vaziyatga yeçim topib berişlarini söradim. Ammo muammo hal bölganiça yöq», deydi Ğolib Hakimov.
SSV tomonidan yuborilgan komissiya xulosasida patologiya bölimini tiklaş kerakligi belgilangani, biroq patomorfologiya laboratoriyasi faoliyati 10 yil muddatga vazirlik va tadbirkor örtasidagi bitimga köra, Ipsum Pathology MÇJga topşirilgani, mazkur çigal vaziyatga qanday yeçim topilişi haqidagi savolimizga Toşkent şahar onkologiya markazi direktori bitim vazirlik nomidan imzolangani, patomorfologiya bölimini tugatiş ham uşbu bitimga köra tugatilganini aytib, endi muammoga ham mazkur loyiha taşabbuskorlari, jumladan, vazirlikning tegişli boşqarmasi boşliği va mazkur sohaga mas'ul vazir örinbosari yeçim topib berişi kerakligini ta'kidladi.
Alişer Mingboyev markazda sönggi yillarda notöğri davolaş amaliyoti tufayli bolalar ölimi köpaygani haqida gapirgandi.
«Patalogoanatomik xizmati onkologik kasalliklarga töğri taşxis qöyilişi, kasallikning erta aniqlanişi va samarali davolaşning özaro boğliq va davomiy yönalişi bölib, bu bölimning taşkiliy tuzilmadan çiqarib yuborilişi va tugatilişi autopsiya, ya'ni ölim sababini aniqlaş uçun murdani yorib köriş jarayoni ötkazilmasligiga, natijada şifokorlar tomonidan olib borilayotgan davolaş-taşxis işlari nazoratdan çetda qolişiga, notöğri davolaş yoki taşxis işlari nazoratdan çetda qolişiga, notöğri davolaş amaliyoti hamda bemorlarning ölim körsatkiçi oşib ketişiga olib kelmoqda.
Markazda bemorlarning ölim körsatkiçlari yildan yilga köpayib bormoqda. Patomorfologiya bölimi tomonidan 2020 yil davomida markazda vafot etgan bemorlarning 20 nafarida autopsiya amaliyoti ötkazilganda ularning 13 nafarida davolaş jarayonida şifokorlar tomonidan notöğri taşxis qöyilib, bemorlarda notöğri jarrohlik amaliyotlari ötkazilişi oqibatida vafot etgani aniqlandi.
2020 yilda şifoxonada vafot etgan 76 nafar bemor ölimi böyiça 36 nafar bemorlarda jarrohlik amaliyoti ötkazilmagan va ularda autopsiya amaliyoti bajarilmagan. Ölim sabablari aniqlanmagan. 20 nafar bemorda jarrohlik amaliyotidan söng ölim holati qayd etilgan bölib, ulardan 15 nafarida filial direktori tomonidan, 5 ta holatda esa boşqa şifokorlar tomonidan jarrohlik amaliyoti ötkazilgan», degandi videomurojaat muallifi Alişer Mingboyev.
Vazirlik tomonidan ötkazilgan örganiş ma'lumotnomasida keltirilişiça, filialda 2018 yilda 50 nafar (patomorfologiya bölimi tomonidan 17 jasadda autopsiya amaliyoti bajarilgan), 2019 yil 77 nafar (şundan 17 nafarida autopsiya amaliyoti bajarilgan), 2020 yilda esa 76 nafar bemor (şundan 20 nafarida autopsiya amaliyoti ötkazilgan) vafot etgan.
Şahar onkologiya markazi direktorining davolaş işlari böyiça örinbosari Doniyor Işoqov şifoxonada vafot etgan bemorlarda autopsiya amaliyoti bajarilmagani qarindoşlarining iltimosiga köra bölganini aytdi.
Doniyor Işoqov
«Avvalo, şunga e'tibor beriş kerakki, onkologik kasalliklar ölim körsatkiçi böyiça dunyoda yurak qon-tomir kasalliklaridan keyin ikkinçi örinda turadi. Yildan yilga uşbu kasallikka çalinayotganlar köpayib boryapti, bu ham ölim statistikasi avvalgi yillarga nisbatan yuqoriroq bölişiga ta'sir qilmoqda. Bizning şaroitimizda yurtdoşlarimiz odatda şifokorga kasallik zörayib ketgandan keyin murojaat qiladi, bu ham ölimlar köp bölayotgani sabablaridan biridir. Qolaversa, poytaxtda yaşaydigan farzandi, qarindoşining uyiga vaqtinça röyxatga turib, markazimizga murojaat qilayotgan, şu yerda davolanişni istayotgan bemorlar ham köpçilik. Garçi ahvollari qançalik oğir bölmasin, ularni qabul qilişga majburmiz. Statistikani öylaydigan bölsak, şifokorligimiz qayerda qoladi?
Endi, ölim yuz bergan barça holatlarda autopsiya ötkazilmaganiga kelsak, onkologik kasalliklar natijasida vafot etgan bemorlarning ölimi sababi bizga ma'lum. Autopsiya qaçon ötkaziladi, bemor tösatdan qazo qilsa, masalan, yoş yigit avtobus kutib ötirib joni uzilsa, şunga öxşaş kutilmaganda röy bergan, ölimga nima sabab bölgani mavhum holatlarda jasad albatta yorib köriladi, bu şart. Onkologik kasalliklarda esa vaziyat boşqaça. Bundan taşqari, hammamiz musulmonmiz, odatlarimizga köra jasad yorib körilmaydi. Şu bois, bemorlarning qarindoşlari ölim yuz berganda yaqinlarining jasadlarini yormasligimizni iltimos qilişadi. Ularning iltimosini hujjatlaştirib, şunga asosan mayitni yormasdan egalariga topşirganmiz», deydi Doniyor Işoqov.
Ijtimoiy tarmoqda tarqalgan videomurojaatda Ipsum Pathology MÇJ tomonidan bajarib kelinayotgan «sitologiya», «gistologiya», «immunogistoximiya», «imunnoflyurepensensiya» tahlillari natijalari notöğri qöyilayotgani, bu esa fuqarolarning haqli noroziligini keltirib çiqarayotganiga sabab bölayotgani haqida söz boradi. Kun.uz mazkur iddao yuzasidan jamiyat boş şifokori Gulrux Botiraliyevadan izoh oldi.
Gulrux Botiraliyeva
«Laboratoriyamizdagi uskunalar Germaniyadan olib kelingan. Özim va xodimlarim Germaniya, Şveytsariya, Yaponiya va Singapur kabi davlatlarda öqib, malaka oşirib kelganmiz. Laboratoriyamizda tahlil natijalari bir kundan tört kungaça ma'lum böladi. Ilgari bu jarayon 20-25 kunga, hatto bir oyga çözilgan. Çunki barça iş qölda bajarilgan. Bizda esa hammasi eng zamonaviy tibbiy uskuna va jihozlar yordamida avtomatlaştirilgan.
Faoliyatimizni boşlaşimiz uçun ikki yil yugurganmiz. Dastlab SSV, söngra Moliya vazirligi bizni rosa sarson qilgan. Bu orada xorijdagi hamkorlarimiz, investorlarimiz özgarib ketdi. Taklif etgan loyihamiz hamma tekşiruvlardan muvaffaqiyatli ötib, faoliyat boşlaş uçun ruxsat oldik va 2020 yil 29 avgust kuni Soğliqni saqlaş vazirligi bilan «Ipsum Pathology» mas'uliyati çeklangan jamiyati örtasida davlat-xususiy şeriklik bitimi tuzildi.
Mazkur bitimga köra, şahar onkologiya markazining patomorfologiya markazi tugatilişi va u yerda xizmat qilib kelayotgan xodimlarni biz işga olişimiz kerak edi. Bölimning 6 nafar xodimi bizga işga ötdi. Biroq bölim mudiri Alişer Mingboyev boşçiligidagi 8 nafar xodim taklifimizni rad etib, ijtimoiy tarmoqlar orqali biz haqimizda heç qanday asosga ega bölmagan, nufuzimizga salbiy ta'sir qiladigan ma'lumotlarni tarqatişmoqda. Biz imijimiz va işçanlik şa'nimizga putur yetkazadigan uşbu materiallar böyiça tegişli idoralarga murojaat qilganmiz.
Alişer Mingboyevga 10 mln söm miqdorida iş haqi va bölim mudirligini taklif qilganmiz. Biroq u taklifimizni rad etgan. Sababini bilmayman. Ammo patomorfologiya bölimi hali tugatilmagan vaqtda uning xizmatlaridan foydalangan bemorlarning menga aytişiça, u tahlil natijalarini tezlaştirib beriş uçun bemorlardan turli miqdorda pul olib kelgan va ularga natijalarini 25 kunda emas, balki ertaroq tayyorlab berib kelgan. Özi bilan şunday voqea röy berganini aytgan bir neça kişini bilaman va ularda bu sözlarimni tasdiqlovçi audioyozuvlar ham mavjud. Qolaversa, uning xizmatidan foydalangan, jurnallarga qaydlari kiritilgan bemorlarga qönğiroq qilib ham bu masalaning tagiga yetiş mumkin. Eşitişimizça, Mingboyev mana şu yöl orqali biz unga bir oylik iş haqi sifatida taklif etilgan 10 mln sömni bir yoki bir neça kun içida topib kelgan. Şu sababli taklifimizni rad etmoqda va jon-jahdi bilan patomorfologiya bölimi faoliyatini tiklaşga urinmoqda», deydi Gulrux Botiraliyeva.
Boş şifokorning sözlariga köra, patomorfologiya bölimi yopilib, laboratoriya tahlillari Ipsum Pathology MÇJga ötişi bemorlar uçun heç qanday ortiqça xarajatni yuzaga keltirmagan. Markazda davolanayotgan bemorlarning tsitologik va gistologik tahlillari mutlaqo bepul, faqat şifokorlar tomonidan tavsiya etilgan murakkab tekşiruvlar uçun tölov olinadi. Botiraliyeva jamiyat nafaqat şahar onkologiya markazida davolanayotgan bemorlar, balki butun respublikadagi onkologiya markazlar va boşqa yuridik şaxslarga xizmat körsatişi, asosiy daromadini şu orqali topişini qöşimça qildi.
Alişer Mingboyev laboratoriya tahlillari natijalarini tezlaştirib beriş evaziga bemorlar va ularning yaqinlaridan pul olganini rad etib, bu tuhmat ekanini aytmoqda.
U intervyu beriş haqidagi taklifga dastlab Soğliqni saqlaş vazirligidan ommaviy axborot vositalariga intervyu bermay turişini, tez orada masalasi hal etib berilişi haqida qönğiroq bölganini aytgan bölsa, keyinçalik kelişilgan vaqtda intervyuga kelmay bu harakatini markaz direktori va kadrlar bölimi boşliği qadamini sanab yurgani, agar intervyu berişga borsa, iş vaqtida joyida bölmagani uçun işdan böşatib yuborişlari mumkinligi bilan izohladi.
Holat yuzasidan munosabat bildirgan Korrupsiyaga qarşi kuraş agentligi Toşkent şahar onkologiya markazining bir guruh xodimlari murojaati SSV vakillari bilan hamkorlikda yanvar oyi davomida örganib çiqilgani, töplangan hujjatlar Boş prokuraturaga taqdim etilganini ma'lum qilgan.
Boş prokuratura matbuot xizmati ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan mazkur videomurojaatda keltirilgan ma'lumotlar böyiça 2 fevral kuni Çilonzor tumani prokuraturasi tomonidan Respublika ixtisoslaştirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy markazi Toşkent şahar filiali mansabdor şaxslariga nisbatan Jinoyat kodeksining 167-moddasi (Özlaştiriş yoki rastrata yöli bilan talon-toroj qiliş) 2-qismi «g» bandi bilan jinoyat işi qözğatilganini bildirgan.
«Hozirda dastlabki tergov harakatlari olib borilmoqda. Mazkur jinoyat işi tergovi Boş prokuratura tomonidan nazoratga olingan», deyiladi rasmiy xabarda.
